Profesyonel futbolcu sözleşmesi; sürenin dolması veya özel bir şartın gerçekleşmesi, tarafların karşılıklı anlaşması ya da taraflardan birinin tek taraflı irade beyanı olmak üzere üç yolla sona erer. Sözleşmenin sona ermesi ve doğurduğu hukuki sonuçlar, Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı'nın 'Sözleşmenin Sona Ermesi ve Sonuçları' başlıklı VI. bölümünde düzenlenmektedir.
Sözleşmenin Kendiliğinden Sona Ermesi ve Süre Kuralları
Profesyonel futbolcu sözleşmelerinin kendiliğinden sona ermesi; kulübün tüzel kişiliğini kaybetmesi veya iflası, sözleşme süresinin dolması, ölüm, ifa imkânsızlığı ve bozucu şartın gerçekleşmesi hallerinde gündeme gelir. Uygulamada kulübün alt kümeye düşmesi veya üst lige çıkması durumları sözleşmelerde sıklıkla bozucu şart olarak kararlaştırılmaktadır.
Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı'nın 19. maddesi uyarınca sözleşme süresi, on sekiz yaşından küçük futbolcular için en fazla üç yıl, diğer futbolcular için ise en fazla beş yıl olarak belirlenebilir. Sözleşmelerin bitiş tarihinin 31 Mayıs olması zorunludur. Bitiş tarihinden sonra resmi müsabakaların devam etmesi halinde sözleşme süresi müsabakaların bitimine kadar uzamış sayılır.
Futbolcunun geçirdiği sakatlığın bir daha futbol oynamasına engel teşkil etmesi durumunda, borçların ifasının imkânsız hale gelmesi nedeniyle sözleşme kendiliğinden sona erer.
Karşılıklı Anlaşma (İkale) Yoluyla Sona Erme
Kulüp ve futbolcu, aralarındaki sözleşme ilişkisini karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirebilir. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı'nın 26. maddesi uyarınca, bu anlaşmanın federasyon kayıtlarına işlenmesi ve futbolcunun yeni bir takımla yapacağı sözleşmenin tescil edilebilmesi için belirli evrakların ibrazı zorunludur. Bu doğrultuda kulübü temsile yetkili kişileri belirten noter onaylı imza sirkülerinin ve futbolcunun imza gününden önceki azami otuz günlük süre zarfında tanzim edilmiş imza beyannamesinin federasyona sunulması gerekir. Bahse konu evraklar federasyona verilmediğinde işlem kayıtlara işlenemez ve futbolcunun yeni sözleşmesinin tescili sağlanamaz.
Tek Taraflı Haklı Fesih Yoluyla Sona Erme
Futbolcunun sözleşmeyi tek taraflı haklı nedenle fesih yetkisi Talimat'ın 28. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hak, futbolcuya belirli şartlar dahilinde herhangi bir yaptırıma maruz kalmaksızın sözleşmeyi tek taraflı iradesiyle sonlandırma olanağı tanır.
Kulüp açısından haklı fesih imkânı Talimat'ın 27. maddesinde hükme bağlanmıştır. Maddede öngörülen haklı nedenlerin varlığında veya somut olayın koşullarına göre haklı bir neden oluştuğunda kulüp sözleşmeyi feshedebilir. Ayrıca futbolcunun Talimat'ın 25. maddesinde sayılan yükümlülüklerine uymaması da kulübe haklı fesih hakkı sağlayabilir.
FIFA ve CAS uygulamalarında haklı fesih sebepleri sınırlı şekilde sayılmamış olup, uyuşmazlıklarda somut olayın kendine özgü özelliklerinin değerlendirilmesi kabul edilmiştir.
Sözleşmenin Sona Ermesinin Hukuki Sonuçları
Sözleşmenin sona ermesiyle birlikte tarafların hak ve yükümlülükleri nihayete erer ve futbolcu serbest statüye geçerek bonservissiz transfer hakkı kazanır. Sözleşmenin sona ermesinden önceki döneme ilişkin hak ve alacaklar ise varlığını korur; söz konusu alacaklar zamanaşımı süresi içinde talep edilebilir.
Profesyonel futbolcu sözleşmesi en fazla kaç yıllık yapılabilir?
Sözleşme süresi on sekiz yaşından küçük futbolcular için en fazla üç yıl, diğer futbolcular için ise en fazla beş yıl olarak belirlenebilir.
Futbolcunun sakatlanması sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirir mi?
Sakatlığın futbolcunun bir daha futbol oynamasına engel teşkil etmesi durumunda sözleşme ifa imkânsızlığı nedeniyle kendiliğinden sona erer.
Karşılıklı fesih anlaşmasının tescili için hangi belgeler aranır?
Kulübün noter tasdikli imza sirküleri ile futbolcunun imza tarihinden önceki en geç otuz gün içinde düzenlenmiş imza beyannamesinin federasyona ibraz edilmesi gerekir.
Sözleşme sona erdiğinde geçmiş dönem alacakları talep edilebilir mi?
Sona erme tarihinden önceki döneme ilişkin hak ve alacaklar geçerliliğini sürdürür ve zamanaşımı süresi içerisinde talep edilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy