İş Davaları Mahkeme Süreci ve Yargılama Aşamaları

İşçi ve işveren arasındaki hukuki uyuşmazlıklarda mahkeme süreci kural olarak dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleriyle başlar ve anlaşma sağlanamaması halinde özel ihtisas mahkemesi niteliğindeki iş mahkemelerinde görülür. İş mahkemelerinin kurulmadığı yerlerde bu uyuşmazlıkları karara bağlamakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Dava Öncesi Süreç ve Arabuluculuk Şartı

İş mahkemesinde dava ikame edilmeden önce uyuşmazlığın çözümü amacıyla arabuluculuk sürecinin tamamlanması kanuni bir dava şartıdır. Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde bir uzlaşmaya varamadıkları takdirde dava dilekçesi düzenlenerek yargılama aşamasına geçilebilir. Ayrıca dava öncesinde davalı tarafa ihtarname gönderilmesi, temerrüde düşürme bakımından davacı lehine hukuki sonuç doğurur.

Görevli ve Yetkili Mahkemenin Tespiti

İş hukuku uyuşmazlıklarında görevli mahkemeler iş mahkemeleridir; iş mahkemesi teşkilatının bulunmadığı adliyelerde ise görev asliye hukuk mahkemelerindedir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 6. maddesi çerçevesinde iş mahkemelerinde genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi veya işin yahut işlemlerin yapıldığı yer mahkemesidir. Uyuşmazlıkta birden fazla davalı bulunuyorsa, davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde de dava açılabilir.

İş kazasından doğan tazminat davalarında genel yetki kurallarına ek özel imkânlar getirilmiştir. 7036 sayılı Kanun uyarınca iş kazası veya zararın vuku bulduğu yer mahkemesi ile zarar gören işçinin bizzat yerleşim yerinin bulunduğu mahkeme de davaya bakmaya yetkilidir. İş mahkemelerinin yetkisine ilişkin diğer kanunlarda düzenlenen özel hükümler saklı tutulmakla birlikte, yasal yetki kurallarına aykırı olarak taraflarca yapılan yetki sözleşmeleri hukuken geçersiz kabul edilir.

Basit Yargılama Usulü ve Taleplerin Değerlendirilmesi

7036 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince iş mahkemelerinde yürütülen yargılamalarda basit yargılama usulü tatbik edilir. Yargılama süreci dava dilekçesinin mahkemeye sunulması ve karşı tarafın davaya cevap dilekçesi vermesiyle şekillenir. Davalının cevap dilekçesini sunma süresi, dava dilekçesinin kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Basit yargılama usulünün bir gereği olarak tarafların cevaba cevap ya da ikinci cevap dilekçesi sunma hakları bulunmamaktadır.

Aynı davada birden fazla talebin birlikte ileri sürüldüğü davaların yığılması durumunda her bir münferit talep bakımından yargılama kuralları titizlikle işletilir. Kanun hükmü gereğince bu davalarda her bir talep yönünden vakıalar, ispat yükü ve deliller mahkeme tarafından ayrı ayrı incelenerek değerlendirmeye tabi tutulur.

Mahkeme Kararlarına Karşı Kanun Yolları

İş mahkemelerince karara bağlanan dosyalarda, kararın hukuki niteliğine ve yasal koşullarına göre bölge adliye mahkemesi nezdinde istinaf ve sonrasında şartları oluşmuşsa Yargıtay nezdinde temyiz kanun yoluna başvurulabilir. 7036 sayılı Kanun uyarınca iş mahkemesi kararlarına karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun kanun yollarına dair hükümleri uygulanır. Kanun yoluna başvuru süresi, mahkemece düzenlenen gerekçeli ilamın taraflara tebliğ edilmesiyle birlikte işlemeye başlar. Kanun yoluna taşınan kararlar bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay tarafından ivedilikle incelenerek karara bağlanır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy