Sosyal Medya ve İnternet Ortamında Tehdit Suçunun Oluşumu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesinde yer alan tehdit suçunun gerçekleşmesi bakımından fail ile mağdurun aynı fiziki mekânda veya yüz yüze bulunması zorunlu değildir. İnternet kanalları ve sosyal medya ağları üzerinden yöneltilen tehdit niteliğindeki söz, mesaj ve beyanlar da tehdit suçunu oluşturur.
Tehdit Suçunun Temel Şekli ve Öngörülen Yaptırımlar
Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bir kimseyi kendisinin veya bir yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu fiilin kadına karşı işlenmesi hâlinde ise tayin edilecek cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 106Kaynağı aç
yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı
gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle:12/5/2022-7406/6 md.) Bu suçun
kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük
edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para
cezasına hükmolunur.
(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak
bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından
birlikte,
d) Var olan
veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten
yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında
iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme,
kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca
bu suçlardan dolayı ceza verilir.
Şantaj
Kişinin malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehdit edilmesi durumunda, soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır. Bu suç tipinde fail hakkında iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Sosyal Medyada Nitelikli Tehdit Hâlleri ve Cezaları
Tehdidin silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak gerçekleştirilmesi nitelikli hâl oluşturur. Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesinin ikinci fıkrasına göre bu nitelikli hâllerde faile iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası verilir.
Sosyal medya ortamında faillerin sahte veya anonim hesap açarak ya da IP adresini gizleyerek kendini tanınmayacak bir hâle koyması, bu suçun nitelikli hâli kapsamında değerlendirilebilmektedir. Ayrıca kullanıcıların grup hâlinde bir araya gelerek tehdit fiilini birlikte icra etmeleri de nitelikli unsurlar arasındadır.
Tehdit Amacıyla Başka Suçların İşlenmesi
Türk Ceza Kanunu'nun 106. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi durumunda, fail hakkında tehdit fiilinin yanı sıra bu suçlardan dolayı da ayrıca ceza tayin edilir.
Şikâyet Süresi, Zamanaşımı ve Uzlaştırma Usulü
Tehdit suçunun şikâyete tabi olduğu durumlarda şikâyet süresi, mağdurun fiil veya faili öğrenmesinden itibaren altı aydır. Yaşam hakkına, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik temel tehdit fiillerinde soruşturma şikâyet şartına bağlanmamış olup sekiz yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır.
Tehdit suçunun temel hâli uzlaştırma prosedürüne tabidir; soruşturma ve kovuşturma aşamalarından önce uzlaştırma usulünün işletilmesi gerekir. Ancak tehdit suçunun nitelikli hâllerinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.
Dijital Deliller ve Görevli-Yetkili Mahkeme
Sosyal medya ve internet üzerinden işlenen tehdit fiillerinde ispat amacıyla tehdit içeren sözlü beyan, görsel veya paylaşımların ekran görüntüsü (screenshot) alınarak muhafaza edilmesi ve hukuka uygun delil vasıtalarıyla adli mercilere sunulması mümkündür.
Mahkemelerin görevinin saptanmasında, 5235 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca cezadaki ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanundaki cezanın üst sınırı esas alınır ve tehdit davalarına bakmakla görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN m. 14Kaynağı aç
ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun
cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur.
Ceza mahkemelerinin yargı çevresi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 12. maddesi gereğince davaya bakma yetkisi kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesine aittir. Eylemin teşebbüs aşamasında kalması durumunda son icra hareketinin yapıldığı, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son eylemin gerçekleştirildiği yer mahkemesi yetkilidir. Görsel ve işitsel yayın yoluyla işlenen suçlarda yayının mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde işitilmiş ya da görülmüş olması hâlinde o yer mahkemesi de yetkili kılınmıştır. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda ise genel yetkili mahkemenin yanında mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de davaya bakmaya yetkilidir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 12Kaynağı aç
mahkemesine aittir.
(2) Teşebbüste son icra hareketinin yapıldığı, kesintisiz suçlarda
kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer
mahkemesi yetkilidir.
(3) Suç, ülkede yayımlanan bir basılı eserle işlenmişse yetki, eserin
yayım merkezi olan yer mahkemesine aittir. Ancak, aynı eserin birden çok yerde
basılması durumunda suç, eserin yayım merkezi dışındaki baskısında meydana
gelmişse, bu suç için eserin basıldığı yer mahkemesi de yetkilidir.
(4) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçunda
eser, mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde dağıtılmışsa, o yer
mahkemesi de yetkilidir. Mağdur, suçun işlendiği yer dışında tutuklu veya
hükümlü bulunuyorsa, o yer mahkemesi de yetkilidir.
(5) Görsel veya işitsel yayınlarda da bu maddenin üçüncü fıkrası hükmü
uygulanır. Görsel ve işitsel yayın, mağdurun yerleşim yerinde ve oturduğu yerde
işitilmiş veya görülmüşse o yer mahkemesi de yetkilidir.
(6) (Ek:8/7/2021-7331/10 md.) Bilişim sistemlerinin, banka veya
kredi kurumlarının ya da banka veya kredi kartlarının araç olarak kullanılması
suretiyle işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkilidir.
Özel yetki
Sosyal medyada sahte hesapla tehditte bulunmanın cezası nedir?
Sosyal medyada failin sahte veya anonim hesap açarak ya da IP adresini gizleyerek kendisini tanınmayacak hâle getirmesi nitelikli tehdit kapsamında değerlendirilebilmekte olup TCK m. 106/2 gereğince iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Sosyal medyadan gelen tehdit mesajlarında ekran görüntüsü delil olur mu?
İnternet yoluyla işlenen tehditlerde mesaj, görsel veya paylaşımların ekran görüntüsü (screenshot) alınarak muhafaza edilmesi ve hukuka uygun delil araçları arasında yer alarak soruşturma makamlarına sunulması mümkündür.
Malvarlığına zarar verme tehdidi şikâyete bağlı mıdır?
TCK m. 106/1 uyarınca kişinin malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehdit fiili şikâyete tabidir; şikâyet süresi öğrenmeden itibaren altı ay olup yaptırımı iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır.
İnternet üzerinden tehdit suçunda hangi yer mahkemesi yetkilidir?
Kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi yetkili olmakla birlikte, CMK m. 12/6 uyarınca bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda genel yetkili mahkemenin yanı sıra mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
Sosyal medyada tehdit suçu uzlaştırmaya tabi midir?
Tehdit suçunun temel şekli uzlaştırma prosedürüne tabidir ve dava açılmadan önce uzlaştırma yoluna başvurulur; ancak suçun nitelikli hâllerinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy