İngiltere'de Skilled Worker vizesine başvuru yapabilmek için Home Office tarafından onaylanmış lisanslı bir işverene bağlı olunması, sponsorluk sertifikası (Certificate of Sponsorship – CoS) alınması, uygun meslek listesinde yer alan bir işte çalışılması, belirlenen maaş eşiğinin karşılanması ve İngilizce yeterliliğinin kanıtlanması zorunludur. Başvuru işlemlerinde CoS referans numarası, iş unvanı, yıllık ücret, meslek kodu (occupation code) ve lisanslı işverene ilişkin bilgilerin sunulması gerekir.
Sponsorluk ve Maaş Eşiği Koşulları
Skilled Worker rejiminde başvuru sahibinin genellikle en az £41,700 yıllık ücreti veya üstlenilen meslek koduna özgü belirlenen taban ücreti (going rate) karşılaması gerekir ve bu iki tutardan hangisi yüksekse o tutar esas alınır. Maaş nominal olarak yüksek belirlenmiş olsa dahi, ilgili meslek koduna karşılık gelen yıllık taban ücret daha yüksekse başvuru yetersiz kabul edilir. Belirli istisnai durumlarda daha düşük bir ücretle başvuru yapılabilse de bu durum kurallara bağlanmış olup kimi başvurularda taban sınır £33,400 seviyesindedir.
Başvuru dosyasında geçerli pasaport veya kimlik belgesi, İngilizce yeterlilik kanıtı, CoS referansı, iş unvanı, yıllık ücret, meslek kodu ve sponsor lisans bilgisi yer almalıdır. Ayrıca somut duruma göre kişisel tasarruf kanıtı, listede yer alan ülkeler bakımından tüberküloz testi ve belirli meslekler için adli sicil kaydının sunulması şarttır.
Geçersiz Başvuru ve İzin Aşımı Hükümleri
Başvurunun geçerlilik koşullarındaki eksikliklerin giderilebilecek nitelikte olması durumunda Home Office ilgilisine genellikle 14 günlük tamamlama süresi tanıyabilir. Bu süre zarfında eksikliğin giderilmemesi veya biyometri işlemlerinin verilmemesi başvurunun geçersiz sayılmasına neden olabilir. Başvurunun geçersiz sayılması durumunda, daha sonra yapılacak yeni başvurunun yasal tarihi ilk başvuru tarihi olarak değil, yeni geçerli başvurunun yapıldığı tarih olarak kabul edilir; bu durum statü kaybı ve izin aşımı riskini doğurabilir.
Başvuru sahibinin kontrolü dışındaki haklı bir nedenden ötürü iznin bitiminden itibaren 14 gün içinde başvuruda bulunulması veya süresinde yapılmış önceki başvurunun reddi ya da geçersiz sayılmasının ardından 14 gün içinde yeni başvuru yapılması durumlarında gecikilen dönemler dikkate alınmayabilir. Bu hallerin dışındaki vize aşımı ret ile sonuçlanır.
İş Değişikliği ve Ek Çalışma Esasları
Skilled Worker vizesi sahibinin işinin veya işvereninin değişmesi durumunda, vizesini uzatmak ya da güncellemek üzere yeniden başvuru yapması zorunludur.
Skilled Worker vizesi sahipleri, asıl sponsorlu işlerine devam etmeleri ve belirli koşulları sağlamak kaydıyla haftada en fazla 20 saat ek iş yapabilir veya kendi işleri için çalışabilirler; bu ek çalışmanın da belirli uygunluk kriterlerini karşılaması gerekir.
Dijital Statü İspatı ve İşveren Yükümlülükleri
Dijital göçmenlik sisteminde çalışma ve kiralama haklarının ispatı amacıyla işverene veya ev sahibine sağlanan paylaşım kodu (share code) 90 gün boyunca geçerlidir ve ihtiyaç duyulduğunda yeniden temin edilebilir. Çalışma hakkı kontrollerinde süresi dolmuş fiziksel biyometrik oturum izinleri (BRP) çalışma hakkı kanıtı olarak kabul edilmemekte olup kişilerin eVisa erişimini sağlaması beklenir.
Yasal çalışma hakkı bulunmayan işçi çalıştırılması halinde işverene ilk ihlalde işçi başına azami £45,000, tekrar eden ihlallerde ise £60,000 tutarında sivil para cezası uygulanabilir. İşverenin, kişinin çalışma hakkı bulunmadığını bildiği veya bunu bilmesi için makul sebep bulunduğu halde çalıştırması halinde ise 5 yıla kadar hapis cezası ve sınırsız para cezası gündeme gelebilir. Lisanslı sponsor işverenlerin çalışana ilişkin belirli değişiklikleri kural olarak 10 iş günü, organizasyon yapısına ilişkin değişiklikleri ise kural olarak 20 iş günü içinde bildirmesi gerekir; bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sponsorluk lisans notunun düşürülmesine, lisansın askıya alınmasına veya iptaline yol açabilir.
İdari İnceleme (Administrative Review) Mekanizması
İdari inceleme başvurusu, Immigration Rules Appendix Administrative Review kapsamında yalnızca uygun kararlara karşı ve karar vericinin kuralları veya yayımlanmış rehberi yanlış uyguladığı durumlar (caseworking error) için kullanılabilen bir yoldur. Bu inceleme mekanizması başvurucuya tamamen yeni bir dosya kurma veya başka bir hukuki temel ileri sürme imkânı tanımaz.
İdari inceleme süreci devam ederken yeni bir vize başvurusunda bulunulması, İngiltere dışına seyahat edilmesi veya seyahat gerekçesiyle pasaportun geri talep edilmesi mevcut idari inceleme başvurusunun geri çekilmiş sayılmasına yol açabilir.
Skilled Worker vizesi olanlar ek bir işte çalışabilir mi?
Skilled Worker vizesi sahipleri, asıl sponsorlu işlerine devam etmeleri ve uygunluk şartlarını taşımaları kaydıyla haftada en fazla 20 saat ek işte çalışabilir veya kendi işleri için faaliyet gösterebilirler.
Paylaşım kodu (share code) ne kadar süre geçerlidir?
Çalışma ve kiralama haklarının ispatı için işveren veya ev sahibine iletilen share code 90 gün geçerlidir ve ihtiyaç duyulduğunda çevrim içi sistemden tekrar alınabilir.
Süresi dolan BRP kartı çalışma hakkı kontrolünde geçerli midir?
Çalışma hakkı kontrollerinde süresi dolmuş fiziksel BRP kartları kanıt olarak kabul edilmemektedir; kişilerin eVisa erişimini tamamlaması gerekmektedir.
İdari inceleme sürecinde yurt dışına seyahat edilebilir mi?
İdari inceleme devam ederken İngiltere dışına seyahat edilmesi, pasaportun seyahat gerekçesiyle geri istenmesi veya yeni bir başvuru yapılması yürüyen incelemenin geri çekilmiş sayılmasına yol açabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy