İl polis disiplin kurulu, emniyet teşkilatında disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek amacıyla illerde oluşturulan idari kuruldur. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 16, 17 ve 18. maddelerinde kurulun yapısı, görevleri ve yetkileri düzenlenmiştir. Emniyet teşkilatında disiplin kurulları; illerde ve eğitim ve öğretim kurumlarında polis disiplin kurulu şeklinde teşkilatlanırken, merkezde ise Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu olarak faaliyet gösterir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 16Kaynağı aç
Kurulun Oluşumu ve Teşekkül Şartları
7068 sayılı Kanun'un 16. maddesi hükmü uyarınca il polis disiplin kurulu, vali yardımcısının başkanlığında toplanır. Kurul heyetinde il hukuk işleri müdürü, emniyet müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcılarından biri, asayiş şube müdürü ile personel şube müdürü yer alır. İl hukuk işleri müdürünün bulunmadığı durumlarda il hukuk işleri şube müdürlüğünün bağlı olduğu vali yardımcısı heyete katılır. Emniyet müdür yardımcısının bulunmadığı hallerde ise il emniyet kuruluşunda emniyet müdüründen sonra gelen en yüksek rütbeli amir, rütbelerde eşitlik varsa daha kıdemli amir kurula dahil olur.
Kurulun teşekkülünde emniyet müdürü yerine bir müdür yardımcısının katılımı için valilik onayının bulunması gerektiği, aksi durumda kurulun yetkisiz hale geleceği öne sürülmektedir. Benzer şekilde, il hukuk işleri müdürünün atanmamış olması sebebiyle yerine bu şubenin bağlı bulunduğu vali yardımcısının katıldığı ve başkanlık eden vali yardımcısı ile aynı kişi olduğu hallerde heyetin dört üyeyle toplanmasının hukuka aykırılık oluşturduğu ileri sürülmektedir.
7068 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, hangi eğitim ve öğretim kurumunda polis disiplin kurulu oluşturulacağı ile bünyesinde disiplin kurulu teşkil edilmeyen eğitim ve öğretim kurumlarındaki personel hakkında karar vermeye yetkili kurullar Bakanlıkça belirlenir.
Toplantı ve Karar Yeter Sayıları
İl disiplin kurulu salt çoğunlukla toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Kurul üyelerinin oy kullanımı sırasında çekimser oy kullanmaları kanunen mümkün değildir. Oyların eşitliği durumunda ise karar, başkanın oyunun yer aldığı taraf doğrultusunda alınmış sayılır.
Kurulun Ceza Verme Yetkisi ve Personel Ayrımı
7068 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında il polis disiplin kurullarının cezalandırma yetkisi personelin unvan ve rütbesine göre düzenlenmiştir. Kurul, görev yaptığı il kadrosunda bulunan polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışındaki memurlar hakkında kanunda sayılan bütün disiplin cezalarını verebilir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 17Kaynağı aç
Buna karşılık komiser yardımcısı, komiser ve başkomiser rütbelerindeki personel hakkında meslekten çıkarma cezası dışındaki disiplin cezaları il polis disiplin kurulunca tayin edilir. Bu rütbelerdeki personele meslekten çıkarma cezası Bakanlık tarafından verilir.
Disiplin Kararlarının Kesinleşmesi
7068 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca il polis disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları vali onayıyla kesinleşir. Meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlar ise valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun uygun görüşü ve Bakan onayı ile kesinlik kazanır.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
İl polis disiplin kurulunun tesis ettiği ve valinin uygun bulmadığı disiplin kararları, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu tarafından incelenerek kesin karara bağlanır. Ayrıca meslekten çıkarma kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile intikal edip Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca olumlu görüş bildirilmeyen dosyalar hakkında nihai işlem Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca tesis edilir.
Yargı Yolu ve İptal Davası Usulü
Disiplin kurulları kararlarına karşı idari itiraz yolu bulunmamaktadır; bu disiplin cezalarına karşı yalnızca idari yargı yoluna başvurulabilmektedir. İl disiplin kurulu tarafından verilen disiplin cezalarına karşı ilgililer tarafından altmış gün içinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılabilmektedir.
Danıştay 12. Dairesi'nin 2020/535 Esas ve 2020/3179 Karar sayılı ilamında, meslektaşının silahını kullanıp çaldırması fiili sebebiyle aday polis memuruna il polis disiplin kurulunca verilen 10 ay kısa süreli durdurma cezasına karşı açılan iptal davasında ilk derece mahkemesince verilen davanın reddi kararı onanmıştır.
Danıştay 12. Daire, E. 2020/535, K. 2020/3179Kaynağı aç
İl polis disiplin kurulu kararına karşı itiraz edilebilir mi?
Disiplin kurullarının verdiği kararlara karşı idari itiraz imkanı bulunmamakta olup yalnızca idari yargı yoluna başvurulabilir.
Disiplin cezasına karşı dava açma süresi ne kadardır?
İl disiplin kurulu tarafından verilen disiplin cezalarına karşı altmış gün içinde yürütmenin durdurulması talebiyle iptal davası açılabilmektedir.
İl polis disiplin kurulu kimlere ceza verebilir?
Kurul, il kadrosundaki polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışındaki memurlara tüm disiplin cezalarını; komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere ise meslekten çıkarma dışındaki cezaları verebilir.
Meslekten çıkarma kararı nasıl kesinleşir?
İl polis disiplin kurulunun meslekten çıkarma kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun uygun görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

