Yeniden Değerleme Oranı ve İdari Para Cezalarının Kapsamı
Hazine ve Maliye Bakanlığınca 2025 yılı için yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olarak belirlenmiştir. 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ilgili mevzuatta düzenlenen çeşitli kabahatler için öngörülen idari para cezalarının uygulanmasında ekli miktarlar dikkate alınır.
Kabahatler Kanunu Çerçevesinde İdari Yaptırımlar ve Süreler
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesinde düzenlenen mülki amirin emrine aykırı davranma fiilinde idari para cezası mülki amir tarafından verilir. Bu yaptırıma karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir ve ödeme süresi 1 aydır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında dilencilik yapmak ve hayvan dövüştürmek hariç olmak üzere kumar oynamak fiillerinde idari para cezası kolluk tarafından uygulanır; kanuni başvuru süresi 15 gün olup itiraz mercii Sulh Ceza Mahkemesidir.
Tüzel kişilerin mal veya hizmet satmak amacıyla kişileri rahatsız etmesi halinde 30 günü geçmemek üzere faaliyetten men tedbiri uygulanabilir. Bir yıl içinde üç defa faaliyetten men kararı verilmesinin ardından aynı eylemin dördüncü kez gerçekleştirilmesi durumunda belge iptali yaptırımına gidilir.
112 Acil Çağrı Merkezine asılsız ihbarda bulunulması veya çağrı merkezini meşgul etmek amacıyla aranarak görevlilerle konuşulması ya da ısrarla çağrı bırakılması fiillerinde cezayı vali tayin eder. Bu fiillerin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda ceza iki katı olarak uygulanır.
Özel Kanunlardaki İdari Cezalar, İtiraz Mercileri ve Tekerrür Kuralları
2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu uyarınca izinsiz yardım toplama fiilinde idari para cezası vali tarafından, internet ortamında izinsiz yardım toplama fiilinde ise mülki amir tarafından uygulanır. Bu cezalara karşı 15 günlük süre zarfında Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir ve kanuni ödeme süresi 1 aydır.
5729 sayılı Kanun kapsamına giren ses ve gaz fişeği atabilen silahların taşınması halinde cezayı mülki amir belirler. 2521 sayılı Kanun uyarınca mülkiyeti kendisine ait olup olmadığına bakılmaksızın yivsiz tüfek ruhsatnamesi olmadan yivsiz tüfek bulunduran veya taşıyan kişilerin tüfekleri muhafaza altına alınır ve ilgilinin bir ay içinde ruhsat almaması durumunda mülkiyeti kamuya geçirilir.
4733 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin beşinci fıkrasının (f) bendi uyarınca tütün mamulü, makaron, yaprak sigara kağıdı, etil alkol, metanol veya alkollü içkileri Bakanlıktan belge almamış kişilerden alma fiilinde cezayı mülki amir tayin eder. Fiilin tekrarı halinde ceza bir önceki cezanın iki katı olarak uygulanır; ilk fiilin işlenmesinden sonraki 5 yıl içinde üçüncü defa işlenmesi durumunda belge iptali yaptırımı tatbik edilir. İlgili kabahate karşı itiraz süresi 15 gün olup yetkili mercii İdare Mahkemesidir, kanuni ödeme süresi ise 1 aydır.
4250 sayılı Kanun kapsamında 18 yaşını doldurmamış kişilere alkollü içki sunulması veya satılması durumunda mülki amir ceza uygular; söz konusu eylemin 5 yıl içerisinde üçüncü defa tekrarlanması halinde belge iptali yaptırımı tatbik edilir.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu gereğince Türkiye'ye yasa dışı girmek, terk etmek veya buna teşebbüs etmek fiillerinde ceza bir takvim yılı içerisinde yarı oranda artırılır. Bu yaptırıma karşı itiraz mercii İdare Mahkemesi olup başvuru süresi ve ödeme süresi 30 gündür.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 28'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve kişilere verilebilecek zarar ile rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almayanlara cezayı mülki amir uygular. Fiilin tekrarı halinde ceza 1 kat, daha fazla tekrarında ise 3 kat artırılır; ilgililer 15 gün içinde Sulh Ceza Mahkemesine itiraz hakkını kullanabilir.
2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu uyarınca uçuş izni almaksızın ya da yetkili otoritelerce belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçurulması durumunda idari para cezası mülki amir tarafından tayin edilir. Bu karara karşı itiraz süresi 15 gün olup yargı mercii Sulh Ceza Mahkemesidir.
Mülki amirin emrine aykırı davranışta itiraz süresi ve mercii nedir?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesinde düzenlenen fiil dolayısıyla verilen idari para cezasına karşı başvuru süresi 15 gün olup itiraz mercii Sulh Ceza Mahkemesidir.
112 Acil Çağrı Merkezini asılsız meşgul etmenin cezası tekrar halinde nasıl uygulanır?
112 Acil Çağrı Merkezine asılsız ihbarda bulunulmasının ekiplerce olay yerinde tutanakla tespiti veya merkezin meşgul edilmesi halinde cezayı vali verir; fiilin bir yıl içinde tekrarı halinde ceza iki katı uygulanır.
Ruhsatsız yivsiz tüfek bulundurma veya taşıma durumunda tüfeğin akıbeti ne olur?
2521 sayılı Kanun uyarınca ruhsatsız yivsiz tüfek muhafaza altına alınır ve ilgilisi bir ay içinde ruhsat almazsa tüfeğin mülkiyeti kamuya geçirilir.
Hangi kabahat fiillerinde İdare Mahkemesine başvurulur?
4733 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin beşinci fıkrasının (f) bendindeki fiilde 15 gün, 6458 sayılı Kanun'un 102'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki Türkiye'ye yasa dışı girmek, terk etmek veya buna teşebbüs etmek fiillerinde ise 30 gün içinde İdare Mahkemesine itiraz edilir.
Yasa dışı girme, terk etme veya teşebbüs fiillerinde itiraz ve ödeme süresi ne kadardır?
6458 sayılı Kanun uyarınca Türkiye'ye yasa dışı girmek, terk etmek veya buna teşebbüs etmek fiillerinde hem itiraz süresi hem de ödeme süresi 30 gün olarak öngörülmüştür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy