İcra Takibinde Tebligatın Önemi ve Zorunlu Elektronik Tebligat
İcra takiplerinde ödeme emri, icra emri, haciz, satış ilanı ve kıymet takdir raporu gibi takip sürecine ilişkin işlemlerin hukuki sonuç doğurabilmesi usulüne uygun bir tebligatın yapılmış olmasına bağlıdır. Usulüne uygun bildirim yapılmadan takip işlemlerinin hüküm ifade etmesi ve borçlu aleyhine kesinleşmesi mümkün değildir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi kapsamında; genel ve özel bütçeli idareler, mahalli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, sermayesinin çoğunluğu kamuya ait teşekküller, meslek üst kuruluşları, kanunla kurulanlar dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri, noterler, avukatlar, arabulucular, bilirkişiler ile kamu idarelerini yargı ve icra mercilerinde temsille yetkili birimlere tebligatın elektronik kanalla ulaştırılması zorunlu kılınmıştır. Bu çerçevedeki elektronik tebligat altyapısı, PTT Anonim Şirketi bünyesinde yapılandırılan UETS platformu vasıtasıyla işletilmektedir.
7201 sayılı TEBLİGAT KANUNU m. 7/aKaynağı aç
Zorunlu elektronik tebligat kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere de talepleri halinde elektronik tebligat adresi verilir ve adres edinen bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu hale gelir. Elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması halinde ise tebligat Tebligat Kanunu'nda belirtilen diğer usullerle tamamlanır.
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden gönderilen tebligatlar, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu düzenleme gereğince muhatabın elektronik iletiyi fiilen açıp açmadığına bakılmaksızın beşinci günün bitimiyle birlikte yasal bildirim gerçekleşmiş kabul edilir.
İcra Hukukunda Sürelerin Niteliği ve Hesaplanması
İcra ve iflas hukukunda süreler esas itibarıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerinde düzenlenmiştir. Bununla birlikte sürelerin başlangıcı, hesabı ve sona ermesine ilişkin genel esaslar bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri de birlikte dikkate alınır.
İcra takiplerinde belirlenen hak düşürücü sürelerin geçirilmesi ilgili hakkın tamamen ortadan kalkmasına yol açar. Buna karşılık icra takibi sürecindeki düzenleyici sürelerin aşılması her zaman aynı sonucu doğurmaz.
Tatil ve Talik Halleri ile Takiplerin Durdurulması
İcra takibinde tatil, kanunun belirlediği dönemlerde veya belirli nedenlerin bulunması halinde icra işlemlerinin genel olarak durmasını ifade eder. Talik ise genele yönelik olmayıp belirli bir takibe özgü özel sebeplerin varlığı durumunda o takipteki işlemlerin geçici olarak ertelenmesi anlamına gelir.
Borçlunun ölümü, ağır hastalığı, askerlik hizmeti, terekenin tasfiyesi ve konkordato süreci gibi haller ile kanunda düzenlenen tatil dönemleri, icra takibinde işlemlerin ertelenmesi veya durdurulması bağlamında karşılaşılan nedenler arasında gösterilmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 330. maddesi uyarınca salgın hastalık, umumi bir musibet veya harp halinde Cumhurbaşkanı kararıyla memleketin bir kısmında veya bazı iktisadi zümreler lehine belirli bir süre için icra takipleri durdurulabilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 330Kaynağı aç
İcra Harçları ve Takip Masraflarının Esasları
İcra harçlarının hukuki zeminini başta 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri belirlemektedir. Takip işlemlerine ait masraflar kural olarak başlangıçta alacaklı tarafından karşılanmakta, takibin neticesinde haklı bulunan tarafça yapılan zorunlu giderlerin borçludan tahsili yoluna gidilmesi mümkün olmaktadır.
Alacaklının icra takibini başlatırken icra dairesine takip talebinde bulunması sırasında başvurma harcı ödenir ve bu harç takip talebinin işleme konulabilmesi için zorunludur. İşlemden kaldırılan veya kanunda öngörülen nedenlerle takipsiz kalan bir icra dosyasının alacaklının talebiyle yeniden işleme konulması ve takibin kaldığı yerden devam etmesi halinde ise yenileme harcı ödenir.
İcra takipleri sonucunda tahsil edilen harçlar üzerinden ceza infaz kurumlarının ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlamak amacıyla cezaevleri harcı tahakkuk eder. Alacaklının başlattığı takipten kısmen veya tamamen vazgeçmesi durumunda ise takibin bu sebeple sona ermesi için 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda feragat harcı tahsil edilir.
Elektronik tebligat ne zaman yapılmış sayılır?
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden gönderilen tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; muhatabın iletiyi fiilen açıp açmaması bu süreyi etkilemez.
Elektronik yolla tebligat kimler için zorunludur?
Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi gereğince kamu idareleri, mahalli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, sermayesinin çoğunluğu kamuya ait ortaklıklar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kanunla kurulanlar dahil tüm özel hukuk tüzel kişileri ile noterler, avukatlar, arabulucular ve bilirkişiler için elektronik tebligat zorunludur.
İcra hukukunda tatil ile talik arasındaki fark nedir?
Tatil, kanunun belirlediği dönemlerde veya genel nedenlerle icra işlemlerinin durmasını ifade ederken; talik, borçlunun ölümü, ağır hastalığı veya askerlik gibi somut takibe özgü durumlar sebebiyle işlemlerin geçici ertelenmesini ifade eder.
İcra takip masraflarından nihai olarak kim sorumludur?
Takip giderleri kural olarak başlangıçta alacaklı tarafından karşılanmakta olup, takip neticesinde haklı çıkan tarafın yapmış olduğu zorunlu giderlerin borçludan tahsil edilmesi mümkün olmaktadır.
İcra takibinden vazgeçilmesi halinde hangi harç ödenir?
Alacaklının başlattığı icra takibinden kısmen veya tamamen feragat etmesi durumunda, dosyanın kapatılabilmesi için 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca feragat harcı ödenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy