İcra dairelerinde ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinde yürütülen her icra takibinin bir dosya durumu bulunur. Bu durum takibin hangi aşamada olduğunu gösterir. Dosya durumunun kapalı infaz olarak yer alması, kural olarak takibe konu borcun icra dairesine ödenmesi, taraflar arasında haricen çözüme kavuşturularak tahsil edilmesi veya alacaklının alacağından feragat etmesi durumlarında dosyanın infaz statüsüne alınarak kayden kapatılmasını ifade eder.
İcra Dosyasının İnfaz ile Kapanma Nedenleri
İcra dosyasının infaz statüsüne geçmesinin temel yollarından biri borcun icra dairesine tamamen ödenmesidir. Borçlunun icra dairesine başvurarak dosya kapak hesabını yaptırmasının ardından anapara, faiz, vekalet ücreti ve masrafların tamamını ödemesiyle birlikte icra memuru dosyayı infaz statüsüne alır ve takip sonlanır.
Borcun icra dairesi dışında alacaklı ile borçlu arasında haricen çözüme kavuşturulması da mümkündür. Haricen ödeme yapıldığında alacaklı ya da avukatı, borcun haricen tahsil edildiğine dair bir dilekçeyle icra dairesine başvurarak dosyanın infazını talep eder. Bu yol uygulamada haricen infaz olarak adlandırılır.
Haricen tahsil yapılmasına rağmen alacaklının veya vekilinin infaz dilekçesi vermemesi durumunda borçlunun, alacaklı tarafı infaz dilekçesi verme konusunda yazılı olarak uyarması gündeme gelir. Sonuç alınamaması halinde icra mahkemesine başvurulabilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi gereğince icra dairelerinin işlemlerine karşı öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde kanuna aykırılık veya olaya uygun bulunmama sebebiyle şikayet yoluna gidilebildiği gibi, bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması halinde her zaman şikayette bulunulabilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 16Kaynağı aç
İcra takibinin infazen sonuçlanmasının bir diğer yolu alacaklının alacağından tamamen feragat etmesidir. Alacaklının alacağından tamamen feragat ettiğini bildiren bir dilekçeyle icra dairesine başvurması durumunda takip konusu alacak hakkı kalıcı olarak sona erer ve dosya kapatılır.
İşlemsizlik Nedeniyle Dosyanın Durumu ve İİK Madde 78
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 78. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün kesinleşmesine kadar ya da alacaklıyla borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmesi yapmaları halinde sözleşmenin ihlaline kadar geçen süre bir yıllık hesabın dışında tutulur. Kanunun 78. maddesinin dördüncü fıkrasına göre haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya muameleden kaldırılır.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 78Kaynağı aç
Uygulamada bir yıl boyunca işlem yapılmayan dosyaların da kapatıldığı yönünde işlemlerle karşılaşılmaktadır. Ancak dosyanın işlem görmemesi borcun maddi hukuk bakımından ortadan kalktığı anlamına gelmez. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 78. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yeniden haciz istenmesi alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlama dayanmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır; buna karşılık yenileme masraf ve harçları borçluya yüklenemez.
Kapalı Takip ile Kapalı İnfaz Arasındaki Fark
Kapalı takip ile kapalı infaz kavramları birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurur. Kapalı takip, alacaklının talepte bulunmaksızın takipten vazgeçmesi ya da borçlunun itirazı üzerine takibin durması gibi durumları ifade eder. Kapalı infaz ise borcun ödenerek ya da dosyanın infaz edilmesiyle kapatılması halidir.
İnfaz Sonrasında Hacizlerin Kaldırılması
Borç ödenerek infaz gerçekleşse bile dosyadaki hacizler kendiliğinden kalkmaz. Borçlunun taşınır, taşınmaz veya diğer hakları üzerindeki hacizlerin kaldırılması için icra dairesine ayrıca yazılı talepte bulunması gerekir.
Haciz kaldırma sürecinde icra müdürü, haciz uygulanan kurum veya kişilere haczi kaldırır yazı gönderir. Banka haczi kaldırma işleminde bankanın blokaj çözüm bildirimi yapması, araç haczi kaldırmada ise trafik tescil birimine şerh silme yazısının ulaşması gerekir. Bu işlemler sebebiyle ilgili kurumun haciz şerhini kaldırması birkaç iş günü sürebilir.
İcra Dosyasının Kapanmasının Kredi Siciline Etkisi
İcra dosyasının infaz statüsüne geçmesi kredi sicili ve risk kayıtlarını anlık olarak düzeltmez. Kredi sicili kayıtları bankalar ve finans kuruluşlarının raporlamasına göre güncellendiğinden, dosyanın kapanması bu raporlamayı anlık olarak değiştirmez.
İcra dosyasında kapalı infaz borcun bittiği anlamına gelir mi?
Borcun icra dairesine tam ödenmesi, haricen tahsilat dilekçesi verilmesi veya alacaklının feragatiyle infaz edilen dosyalarda borç sona erer; ancak bir yıl işlem yapılmaması nedeniyle dosyanın muameleden kaldırılması borcu sona erdirmez ve alacaklı yenileme harcını yatırarak dosyayı yeniden açabilir.
Dosya infaz edildiğinde konulan hacizler otomatik olarak silinir mi?
Borç ödenerek infaz gerçekleşse dahi hacizler otomatik olarak silinmez; borçlunun icra dairesine ayrıca yazılı müracaat ederek haciz fekki talep etmesi gerekir.
Haricen ödeme yapılmasına rağmen dosya kapatılmazsa ne yapılabilir?
Borcun haricen ödenmesine rağmen infaz dilekçesi verilmezse borçlu alacaklı tarafı yazılı olarak infaz dilekçesi verme konusunda uyarabilir; sonuç alınamaması durumunda icra mahkemesine başvurulması gündeme gelebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

