İcra Dosyasının Kapatılması ve Hukuki Niteliği
İcra dosyası kapatma işlemi, borcun tamamen ödenmesi veya alacaklının takipten vazgeçmesi sonrasında icra dairesine müracaat edilerek icra takibinin sonlandırılmasıdır. İcra takibinin kapatılabilmesi kural olarak borcun tamamının ödenmesine bağlıdır. Bununla birlikte, alacaklı ile borçlunun anlaşmaya varması halinde, borcun kısmen veya tamamen ödendiğini ve alacaklının bu ödemeyi kabul ettiğini gösteren bir ibranamenin icra dairesine ibraz edilmesi suretiyle de takip dosyasının kapatılması mümkündür.
Borcun Ödenme Şekilleri ve Kapatma İşlemleri
Borçlu, bizzat icra dairesine giderek dosya borcunun tamamını ödeme imkanına sahiptir; bu durumda icra dairesi borcun tamamının ödendiğini teyit ettikten sonra icra dosyasını kapatabilir. Borcun UYAP Vatandaş Portalı üzerinden çevrim içi olarak ödenmesi durumunda ise ödeme işleminin tamamlanmasıyla icra dosyası otomatik olarak kapatılır. Borcun borçlu adına avukat aracılığıyla ifa edilmesi halinde, avukatın borcun ödendiğini teyit etmesi üzerine icra dosyasının kapatılması talep edilebilir.
Borcun takibin yürütüldüğü icra dairesi dışında haricen tamamen ödenmesi durumunda, alacaklı veya alacaklı vekili borcun haricen tahsil edildiğini belirten bir dilekçeyle icra dairesine başvurarak dosyanın kapatılmasını isteyebilir.
İcra Dosyasının İşlemden Kaldırılması ve Yenilenmesi
İcra takip dosyasının bir yıl boyunca işlem görmemesi halinde işlemden kaldırılması ve takibin düşmesi gündeme gelebilmekte; bu durumdaki dosyalar yenileme talebiyle yeniden işleme konulabilmektedir. Bununla birlikte takibin genellikle on yıl sonra düşeceğine dair farklı değerlendirmeler de bulunmaktadır.
Hacizli Malların Satışını İsteme Süresi ve Giderler
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 106. maddesi uyarınca alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı da aynı kurala tabidir. Bir yıllık yasal süre içinde satışı talep edilip de artırma sonucunda satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz mallarda satış isteme süresi, satış talep eden alacaklı bakımından bu sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 106Kaynağı aç
Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak icra veznesine yatırılması zorunludur. Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından ise muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin masrafların tamamının peşin olarak ödenmesi gerekir; bu giderler peşin yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır. Peşin yatırılan tutarın satış işlemleri esnasında yetersiz kaldığının anlaşılması durumunda icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre tanır; bahse konu sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.
Satış İstenmemesi Halinde Haczin Kalkması ve Sicil Kayıtları
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 110. maddesi gereğince, bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya satış talebi geri alınıp da kanuni müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Hacizli malın satılması yönündeki talep alacaklı tarafından bir defa geri alınabilir. Haczin kanuni sürede satış istenmemesi veya talebin yenilenmemesi nedeniyle kalkmasına sebebiyet veren alacaklı; o mala yönelik haczin konulması ve muhafazası gibi yapılan bütün giderlerden bizzat sorumlu olur.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 110Kaynağı aç
Haczedilen resmi sicile kayıtlı malların haczinin kalktığının icra dairesiyle yapılacak yazışmalar neticesinde tespit edilmesi halinde, sicili tutan idare tarafından haciz şerhi terkin edilir ve işlem ilgili icra dairesine bildirilir.
Kapatılan Dosyanın Yeniden Açılması ve Açık Kalan Kayıtlar
Borcun tamamen ödendiği kabul edilerek kapatılmış bir icra dosyası, sonradan yapılan bir inceleme sonucunda borcun eksik ödendiğinin tespit edilmesi gibi istisnai ve hatalı durumlarda yeniden açılabilir.
Borcun fiilen ödenmesine rağmen icra dosyasının açık görünmeye devam etmesi halinde borçlunun, ödemeye ilişkin dekont veya temin edilen borcu yoktur yazısıyla birlikte icra takibinin yürütüldüğü icra dairesine müracaat ederek dosya kaydının kapatılmasını talep etmesi gerekir.
İlamsız icra takibine karşı itiraz süresi ne kadardır?
İlamsız icra takibinde borçlu, aleyhine başlatılan takibin haksız olduğu kanaatindeyse ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ilgili icra dairesine itiraz edebilir.
Haricen tahsil edilen borçlarda icra dosyası nasıl kapatılır?
Borcun icra dairesi haricinde tamamen ödenmesi halinde, alacaklı veya vekili borcun haricen tahsil edildiğine dair bir dilekçe vererek dosyanın kapatılmasını icra dairesinden talep eder.
UYAP üzerinden yapılan ödemelerde dosya kendiliğinden kapanır mı?
Borçlunun UYAP Vatandaş Portalı üzerinden çevrim içi olarak borcu ödemesi halinde ödeme işlemi tamamlandığında icra dosyası otomatik olarak kapatılır.
İbraname ile icra dosyası kapatılabilir mi?
Alacaklı ve borçlunun anlaşması üzerine borcun ödendiğini ve alacaklının bu ödemeyi kabul ettiğini gösteren ibranamenin sunulması dosya kapatma talebine konu edilebilmekle birlikte, borcun tamamı ödenmeden dosyanın kapatılamayacağı yönündeki değerlendirme de bulunmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy