Hukuki danışmanlık, hizmet alan bireylerin veya kurumların hukuki yönden zarara uğramasını engellemeyi ve işlemlerin hukuka uygun yürütülmesini amaçlayan mesleki bir faaliyettir.
Hukuki Danışmanlığın Amacı ve Mesleki Dayanağı
Hukuki danışmanlık hizmetinin temel amacı, hizmet sunulan kişiyi veya kurumu hukuki açıdan zarara uğramaktan korumaktır. Danışmanlık hizmetini veren kişinin uzmanlık alanını genel ve özel hukuk kuralları oluşturur. Bu faaliyet kapsamında yeni çıkarılan ya da değişen hukuk kuralları, güncel yargı içtihatları ve terk edilen uygulamalar takip edilerek hizmet alanın hukuki değişikliklere hazırlıklı olması ve doğabilecek zararlardan korunması sağlanır.
Önleyici ve Giderici Danışmanlık Ayrımı
Danışmanlık hizmetleri, zararın meydana gelme durumuna göre iki ana başlıkta ele alınır. Önleyici danışmanlık hizmeti, hukuki bir zararla karşılaşılmadan önce devreye girer ve işlemlerin hukuk kurallarına uygun biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Giderici danışmanlık hizmeti ise hukuki bir zarara uğranılmasının ardından devreye girerek söz konusu zararın azami ölçüde ortadan kaldırılmasını hedefler.
Bireysel ve Kurumsal Hukuki Danışmanlık
Hukuki danışmanlık, hizmet alanın hukuki yapısına göre bireylere veya kurumlara yönelik yürütülür. Bireylere yönelik hukuki danışmanlık, kişilerin diğer bireylerle, tüzel kişilerle ve devlet tüzel kişiliğiyle olan ilişkilerinde zarardan korunmasını konu alır. Kurumlara yönelik danışmanlık ise tüzel kişiliğe sahip kurumların bireyler, diğer tüzel kişiler ve devlet tüzel kişiliği ile kurduğu temaslarda hukuki zarara uğramalarının önlenmesini kapsar.
Danışmanlık Kapsamında Yürütülen İşlemler ve Veriliş Şekilleri
Danışmanlık süreci; sözleşme ve ihtarname hazırlanması, sözleşme ve hukuki belgelerin analizi ile dava veya takip dosyalarının incelenmesi ve yorumlanması gibi işlemleri kapsar. Bu hizmet; zaman kısıtı veya mesafe gibi durumlar sebebiyle telefonda danışmanlık, e-posta veya yazılı soru-cevap imkânı sunan online danışmanlık ve randevu ile yüz yüze gerçekleştirilen ofiste danışmanlık yöntemleriyle yürütülebilmektedir.
Kanuni Çerçeve ve Yetki Sınırları
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca; kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, yargı mercileri ve hakem organları huzurunda gerçek ve tüzel kişilerin haklarını dava etmek, savunmak, adli işlemleri takip etmek ve bu işlere ilişkin evrakı düzenlemek yalnızca baroda yazılı avukatlara aittir. Baroda yazılı avukatlar bu yetkilerin yanı sıra resmi dairelerdeki işleri de takip edebilirler. Dava ehliyetine sahip kişilerin kendi davalarına ait evrakı düzenleme, davasını bizzat açma ve işini takip etme hakkı saklıdır.
1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU m. 35Kaynağı aç
Tüzel Kişilerde Sözleşmeli Avukat Bulundurma Kuralı
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; Türk Ticaret Kanununda öngörülen yasal sermaye tutarının en az beş katına ulaşan anonim şirketler ile en az yüz ortağı bulunan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat görevlendirmesi zorunludur. Bu kurala aykırı hareket eden kuruluşlara, sözleşmeli avukat bulundurmadıkları her ay için Cumhuriyet savcısı tarafından idari para cezası tatbik edilir.
Hukuki danışmanlığın temel amacı nedir?
Hukuki danışmanlığın temel amacı, hizmet alan kişi veya kurumu yürütülen işlemler ve hukuki uyuşmazlıklar karşısında zarara uğramaktan korumaktır.
Önleyici ve giderici hukuki danışmanlık arasındaki fark nedir?
Önleyici danışmanlık bir zarar doğmadan önce işlemlerin hukuka uygun kurulmasını sağlarken, giderici danışmanlık hukuki zararın ortaya çıkmasından sonra bu zararın azami ölçüde giderilmesini hedefler.
Hukuki meselelerde mütalaa verme yetkisi kime aittir?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca hukuki meselelerde ve kanun işlerinde mütalaa vermek yalnızca baroda yazılı avukatlara ait bir yetkidir.
Hangi kurumların sözleşmeli avukat bulundurması zorunludur?
Esas sermayesi Türk Ticaret Kanununda öngörülen tutarın beş katı veya daha fazlası olan anonim şirketler ile en az yüz üyesi bulunan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurması kanuni bir yükümlülüktür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy