Hukuk Mahkemelerinde Adli Tatilde Süreler İşler Mi

Hukuk mahkemelerinde adli tatil, her süreye aynı sonucu bağlayan bir durma dönemi değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 104. maddesine göre adli tatile tabi dava ve işlerde, Kanunun belirlediği bir sürenin sonu tatil zamanına rastlarsa süre, ayrıca bir karar verilmesine gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır. Aynı Kanun, bazı dava ve işlerin adli tatilde de görülmesini ayrıca düzenler.

Adli tatilin başlangıcı ve yeni adli yıl

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 102. maddesi adli tatilin her yıl 20 Temmuz'da başlayıp 31 Ağustos'ta sona ereceğini belirtir. Yeni adli yıl ise 1 Eylül'de başlar. Sürenin uzamasına ilişkin hüküm belirli bir takvim günü yazmaz; uzama, adli tatilin bittiği güne bağlanır.

Adli tatilde görülebilecek dava ve işler

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesinin birinci fıkrası, adli tatilde ancak maddede sayılan dava ve işlerin görüleceğini düzenler. Bu sınır, aynı maddenin devamındaki bentler ve sonraki fıkralarla çizilir.

İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri adli tatilde karara bağlanabilir. Deniz raporlarının alınması ve dispeçci atanması talepleri ile bunlara karşı yapılan itirazlar ve diğer başvurular da bu kapsamdadır.

Her çeşit nafaka davası ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler adli tatilde görülecek işler arasında sayılır. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve davaları da aynı fıkrada ayrıca belirtilir.

Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtığı davalar adli tatilde görülebilir. Hüküm, davayı açan tarafı işçiler olarak sınırlar; bunun dışındaki dava türleri için aynı bentte ayrı bir sonuç yazılmaz.

Ticari defterlerin kaybı nedeniyle kayıp belgesi verilmesi talepleri ve kıymetli evrakın kaybından doğan iptal işleri adli tatilde görülür. İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasına ilişkin işler ve davalar da bu dönemde görülebilecek işlerdendir.

Adli tatilde keşif yapılabilmesi, keşfin bu dönemde yapılmasına karar verilmiş olmasına bağlıdır. Tahkim hükümlerine göre mahkemenin görev alanına giren dava ve işler de adli tatilde görülebilir. Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen işler ile bir tarafın talebi üzerine mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler aynı bentte yer alır. Talebin bulunması, metinde kendiliğinden ivedilik kararı anlamına gelmez; mahkemenin karar vermesi öngörülmüştür.

İşin adli tatilden sonraya bırakılması

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesinin ikinci fıkrası, maddenin birinci fıkrasındaki iş ve davalara bakılmasının adli tatilden sonraya bırakılabileceğini düzenler. Bunun için tarafların anlaşması gerekir. Dava taraflardan birinin yokluğunda görülüyorsa, hazır olan tarafın talebi de bu bırakma için yeterlidir.

Dilekçe, tebligat ve dosyanın gönderilmesi

Önceki fıkralarda gösterilenlerin dışında kalan dava ve işlerde de bazı işlemler adli tatilde yapılabilir. Bunlar; dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin alınması, işlemden kaldırılan davayı yenileme dilekçesinin alınması, ilam verilmesi, her türlü tebligat ve dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesindeki hükümler yalnız ilk derece incelemesiyle sınırlı değildir. Madde, bu hükümlerin bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanacağını belirtir.

Hangi sürelerin bir hafta uzayacağı

Uzatma, adli tatile tabi olan dava ve işlerle sınırlıdır. Ayrıca uzayan süre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tayin ettiği süredir ve bu sürenin bitişinin tatil zamanına rastlaması gerekir. Bu şartlar varsa süre, ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır. Kanun, uzamanın biteceği günü ayrı bir tarih olarak yazmaz.

İcra mahkemesine arz edilen hususlar

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 18. maddesi, icra mahkemesine arz edilen hususları ivedi işlerden sayar ve bu işlerde basit yargılama usulünün uygulanacağını düzenler. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 103. maddesi ise kanunlarda ivedi olduğu belirtilen dava ve işlerin adli tatilde görülebileceğini kabul eder. İvedilik kararı, bir tarafın talebi üzerine mahkemece de verilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy