HMK Madde 344 Uyarınca Harç ve Giderlerin Yatırılması

12. Hukuk Dairesi         2023/5892 E.  ,  2023/5673 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Alacaklı tarafından adi kiraya ve hasılat kiralarına ilişkin haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun itirazı üzerine, alacaklının itirazın kaldırılması ve tahliye istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece itirazın kaldırılmasına ve borçlunun taşınmazdan tahliyesine karar verildiği, karara karşı borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İlk Derece Mahkemesince gerekli harç ve giderlerin yatırılması için borçluya muhtıra gönderildiği, muhtıraya rağmen borçlunun süresinde istinaf harç ve masraflarını yatırmaması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince HMK’nın 344. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği, anılan karara karşı borçlunun temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır. HMK’nın “harç ve giderlerin yatırılması” başlıklı 344. maddesinde; “İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre istinaf yoluna başvuruda bulunan, dilekçeyi verirken istinaf harç ve giderlerini ödemek zorundadır. Bunların hiç ödenmemesi ya da eksik ödenmesi halinde kararı veren mahkemece, eksik harç ve giderlerin tamamlanması istemiyle bir muhtıra düzenlenmeli ve bu muhtırada, yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; buna yönelik olarak da ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmaması halinde ise başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu net biçimde açıklanmalıdır. Başvurunun yapılmamış sayılmasına ilişkin kararı verme yetkisi başvuruya konu teşkil eden kararı vermiş olan İlk Derece Mahkemesine aittir. Bu hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.06.1968 gün ve 1968/9-483 E. – 476 K.; 01.10.1969 gün ve 1969/2-417 E.-719 K.; 19.02.1997 gün ve 1996/2-897 E.-1997/86 K.; 13.04.2005 gün ve 2005/12-237 E.-248 K.; 30.11.2005 gün ve 2005/5-634 E.-680 K.; 09.05.2007 gün ve 2007/12-178 E.-249 K.; 22.07.2009 gün ve 2009/18-348 E.- 398 K. sayılı ilamlarında açıkça vurgulanmış; daha sonra verilen kararlarda da kararlılıkla bu uygulama sürdürülmüştür. Nitekim, doktrinde de aynı görüş benimsenmiştir (Baki, Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Bası, Cilt 5, Sayfa 4587 vd.) (Hukuk Genel Kurulu'nun 16.6.2010 tarih ve 2010/19-86 E., 2010/330 K. sayılı kararı). Somut olayda İlk Derece Mahkemesince, istinaf harç ve masraflarının yatırılması için borçlu vekiline HMK'nın 344. maddesi uyarınca, yöntemine uygun olarak muhtıra gönderildiği ancak usulüne uygun olarak gönderilen muhtıraya rağmen yedi günlük kesin süre içerisinde istinaf harç ve giderlerinin borçlu tarafından mahkeme veznezine yatırılmadığı anlaşılmaktadır. O halde kesin süre içerisinde gerekli harç ve giderler yatırılmadığından İlk Derece Mahkemesince, borçlunun istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmesi gerekirken(ek karar ) Bölge Adliye Mahkemesinde bu yönde karar verilmesi hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. SONUÇ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin 30.05.2013 tarihli, 2021/2959 E. – 2023/1229 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine göre borçlunun temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. …

MADDE 346- (1) İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. (2) Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar.[47] İstinaf dilekçesine cevap

7. Hukuk Dairesi         2024/2830 E.  ,  2024/4500 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi EK KARAR TARİHİ : 21.02.2024 SAYISI : 2024/779 E., 2024/1025 K. DAVA TARİHİ : 08.11.2022 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli (Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/401 E., 2023/397 K. Taraflar arasındaki men'i müdahale davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının mülkiyeti müvekkili Hazineye ait, 368 ada 3 ve 6 parsel ile 371 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tamamını sürmek suretiyle işgal edip kullanmakta olduğunu dava konusu taşınmazların izinsiz, haksız yere kullandığını belirterek mera vasfıyla müvekkili adına kayıtlı dava konusu taşınmazlardaki davalının müdahalesinin men’ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili …'ın dava konusu taşınmazların tamamını uzun zamandır kullanmakta olduğunu, iş bu taşınmazların kullanım bedellerini de davalı Maliye Hazinesi’ne düzenli olarak ödediğini, müvekkilinin taşınmazların kiralanması hususunda yasal müracaatlarını başlattığını, müvekkilinin uzun zamandır zilyet olduğu ve kullandığı dava konusu taşınmazlardan davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tahliye edilmek istendiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile; davalı …'ın kamu orta malı olan 368 ada 3 ve 6 parsel ile 371 ada 1 parsel sayılı mera parseli üzerine, teknik bilirkişi kadastro teknisyeni…'ın 29/03/2023 tarihli raporundaki krokide gösterilen 371 ada 1 sayılı mera parselinde 55105,65 metrekare, 368 ada 3 parselde 499014,75 metrekare, 368 ada 6 parselde 449673,77 metrekare alanı sürmek suretiyle vuku bulan müdahalesinin men'ine karar verilmiştir. 2. İlk Derece Mahkemesinin 21/02/2024 tarihli ek kararı ile; 6100 Sayılı HMK.'nın 344/1 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf yoluna başvurmamış sayılmasına, davalı vekilinin 14/02/2024 tarihli talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararlarına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde ve ek karara karşı istinaf dilekçesinde; müvekkilinin çalışmadığını, üzerinde kayıtlı taşınır taşınmaz mal kaydının bulunmadığını, harçların çok yüksek belirlendiğini, müvekkilinin adli yardım talebinin kabul edilmesi gerektiğini, adil yargılanma hakkının elinden alınmaması gerektiğini, davanın esasına ilişkin itirazlarda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesince verilen 17/07/2023 tarih ve 2022/401 Esas 2023/397 Karar sayılı kararın davalı vekili tarafından adli yardım talepli olarak istinaf edildiği, davalı vekilinin adli yardım talebi Dairece değerlendirilerek 26/12/2023 tarih ve 2023/2044 Esas sayılı ara kararı ile; adli yardım talebinin reddine itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği, ara karara süresi içerisinde itiraz edilmesi üzerine itirazın değerlendirilmesi için dosyanın Konya 2. Hukuk Dairesine gönderildiği, Konya 2. Hukuk Dairesinin 10/01/2024 tarih ve 2024/1 D. İş Esas – 2024/1 D.İş Karar sayılı ilamı ile; adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan itirazın kesin olarak reddine karar verildiği, ilk derece mahkemesince Dairenin 12/01/2024 tarih ve 2023/2044 Esas – 2024/45 Karar sayılı geri çevirme kararı sonrasında, adli yardım talebi reddedilen davalı vekiline istinaf harçları ve gider avansının ikmali için HMK'nın 344.maddesi uyarınca 06/02/2024 tarihli muhtıra tebliğ edildiği, muhtıra davalı vekiline 12/02/2024 tarihinde tebliğ edilmiş ise de, istinaf harçları ve gider avansının verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmadığından İlk Derece Mahkemesinin 21/02/2024 tarihli ek kararı ile; HMK'nın 344.maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği ve ek karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, davalı vekilinin adli yardım talebinin reddi kararının kesinleşmesi üzerine ilk derece mahkemesince, Dairenin geri çevirme kararı sonrasında adli yardım talebi reddedilen davalı vekiline istinaf harçları ve gider avansının ikmali için HMK'nın 344.maddesi uyarınca muhtıra tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından muhtırada belirtilen istinaf harçlarının yatırılmadığı, İlk Derece Mahkemesinin 21/02/2024 tarihli HMK'nın 344/1. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği" gerekçesiyle 21/02/2024 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarlayarak, kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, men’i müdahale istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Onama harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.10.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

MADDE 366- (1) Bu Kanunun istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352 nci maddeleri hükümleri, temyizde de kıyas yoluyla uygulanır. Temyizin icraya etkisi