Tanığın Kimlik Tespiti ve Sorulacak Hususlar
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 254. maddesi uyarınca tanık dinlenirken öncelikle kimlik tespiti aşamasına geçilir. Dinleme sırasında tanıktan adı, soyadı, doğum tarihi, mesleği ve adresi sorulur. Bu bilgilerin yanı sıra taraflarla akrabalığının veya başka bir yakınlığının bulunup bulunmadığı ile tanıklığına duyulacak güveni etkileyebilecek bir durumun var olup olmadığı araştırılır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 254Kaynağı aç
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 254. maddesi, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 260. maddesini karşılamaktadır. Kanun koyucu bu düzenlemeyle tanık delilini değerlendirecek olan hâkime, tanığın hadiseyle her türlü ilgisini tespit etme amacıyla soru sorma yetkisi tanımıştır.
Kimlik Tespiti Usulünün İhlali ve Hukuki Sonuçları
Tanığın dinlenmesi sürecinde kimlik bilgilerinin usulüne uygun şekilde duruşma tutanağına geçirilmesi zorunludur. Duruşma tutanağında dinlenen tanığın adı ve soyadı dahi gösterilmemişse Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 254. maddesinde öngörülen usule uygun bir dinleme yapılmamış sayılır ve usul eksikliği nedeniyle tanığın yeniden dinlenmesi gerekir.
Tanık Sıfatı ve Davanın Taraflarının Durumu
Hukuk yargılamasında tanık, uyuşmazlık hakkında bilgi ve görgüsü bulunan üçüncü kişidir. Davada üçüncü kişi konumunda bulunulması şartıyla yaşına, hukuki durumuna ya da taraflarla olan akrabalık derecesine bakılmaksızın kural olarak herkes tanık olarak dinlenebilir; buna karşılık davanın tarafları tanık olarak dinlenemez.
Tanık deliline dayanan taraf, dinleteceği tanıkların ad ve soyadları ile tebligat adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunmak zorundadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 240. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçede her bir tanığın hangi vakıa hakkında dinleneceği bildirilmeli ve yargılamada ikinci bir tanık listesi verilmemelidir.
Tanıklığa Duyulacak Güven, Akrabalık ve Menfaat İlişkisi
Hukuk yargılamasında aksi yönde inandırıcı delil veya somut olgular ortaya konulmadıkça tanık anlatımlarının doğru olduğu kabul edilir. Taraflar arasındaki akrabalık ya da başka bir yakınlık ilişkisi de tanık beyanını değerden düşüren bir sebep olarak görülemez.
Bununla birlikte tanığın davada yararı bulunması gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşku uyandıran sebepler mevcutsa Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 250. maddesi uyarınca bu husus davanın taraflarınca iddia ve ispat edilebilir.
Özellikle iş yargılamasında davalı işveren aleyhine dava açmış olan işçiler tanık olarak dinlendiğinde, bu kişilerin tanıklıklarına duyulacak güveni etkileyebilecek durumları gözetilerek anlatımlarına ihtiyatla yaklaşılır ve beyanlar dosyada yer alan diğer yan delillerle birlikte değerlendirilir.
Tanığın dinlenmesine başlanırken öncelikle hangi sorular sorulur?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 254. maddesi gereğince tanıktan öncelikle adı, soyadı, doğum tarihi, mesleği, adresi, taraflarla akrabalık veya diğer yakınlığı ile güvenilirliğini etkileyebilecek bir durumun bulunup bulunmadığı sorulur.
Davanın tarafları kendi davalarında tanık olabilir mi?
Hayır, tanık uyuşmazlık hakkında bilgi ve görgüsü olan üçüncü kişiyi ifade ettiğinden davanın taraflarının tanık sıfatıyla dinlenmesi hukuken mümkün değildir.
Tanığın taraflarla akraba olması beyanını doğrudan geçersiz kılar mı?
Hayır, aksini gösteren inandırıcı delil bulunmadıkça tanıkların doğruyu söylediği esas alınır; akrabalık veya diğer bir yakınlık tanık beyanını değerden düşürücü bir sebep sayılmaz.
İşverene karşı davası bulunan işçilerin tanıklığı nasıl takdir edilir?
Davalı işverene karşı davası olan işçilerin ifadelerine menfaat çatışması ihtimali nedeniyle ihtiyatla yaklaşılır ve bu anlatımlar diğer yan delillerle birlikte değerlendirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy