Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 168 uyarınca, aynı yargı çevresinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar hakkında verilen birleştirme ve ayırma ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise temyiz yoluna ancak asıl hükümle birlikte gidilebilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 168Kaynağı aç
Davanın Birleştirilmesi ve Bağlantı Şartları
Aynı yargı çevresinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerdeki davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir. Davaların aynı veya benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında bağlantı var sayılır. Birleştirme kararı derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 166Kaynağı aç
Kanun Yoluna Başvuru ve Asıl Hükümle Birlikte İnceleme
İlk derece mahkemesince ya da istinaf aşamasında bölge adliye mahkemesince verilen birleştirme ve ayırma kararları uyuşmazlığı nihai olarak karara bağlamaz. Bu sebeple Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 168 gereğince ilgili kararlara karşı müstakil bir kanun yolu denetimi işletilemez; denetim istemi yalnızca uyuşmazlığın esasına ilişkin nihai kararla birlikte ileri sürülebilir. Birleştirme kararına karşı uyuşmazlığın esası karara bağlanmadan önce yapılan münferit kanun yolu başvuruları dinlenmez. Nitekim Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/5509, K. 2022/2995 sayılı ilamında, aynı mahkemede veya aynı yargı çevresinde görülmekte olan davalara ilişkin verilen birleştirme kararlarına karşı ancak hükümle birlikte kanun yoluna gidilebileceğini belirterek ara aşamadaki tekil temyiz talebini reddetmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2021/5509, K. 2022/2995Kaynağı aç
Kararların Tek Başına Bozma veya Kaldırma Sebebi Teşkil Etmemesi
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 168/1 uyarınca, ilk derece veya bölge adliye mahkemelerince verilen birleştirme ve ayırma kararları tek başına bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenmesi ya da Yargıtay nezdinde bozma sebebi teşkil etmez.
Farklı Yargı Çevrelerinde Birleştirme Usulü ve Görevli İstinaf Dairesi
Ayrı yargı çevrelerindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde derdest bulunan davalar arasında bağlantı bulunması halinde birleştirme talebi ikinci davanın açıldığı mahkemeye yöneltilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 166/2 gereğince ilk davanın açıldığı mahkeme, talebin kabul edilerek birleştirmeye hükmedilmesi ve bu kararın kesinleşmesinden itibaren birleştirme kararıyla bağlı hale gelir. Öte yandan, istinaf incelemesi normal şartlarda ayrı dairelerde yapılması gereken davalar hakkında da kanuna uygun olarak birleştirme kararı verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 166/5 uyarınca bu ihtimalde istinaf denetimi, birleştirilen dosyalarda uyuşmazlığın temelini oluşturan asıl hukuki ilişkiye ait kararı incelemekle yetkili olan bölge adliye mahkemesi dairesinde gerçekleştirilir.
Birleştirme kararına karşı tek başına istinaf veya temyize gidilebilir mi?
Hayır, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 168 uyarınca birleştirme kararlarına karşı kanun yoluna ancak asıl uyuşmazlığı karara bağlayan nihai hükümle birlikte başvurulabilir; tek başına başvuru yapılamaz.
Birleştirme kararı Yargıtayda tek başına bozma sebebi midir?
Hayır, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 168 uyarınca birleştirme ve ayırma kararları tek başına bölge adliye mahkemesinde kararın kaldırılması veya Yargıtayda bozma sebebi teşkil etmez.
Davalar arasında hangi hallerde bağlantı var sayılır?
Davaların aynı ya da benzer sebeplerden doğması yahut biri hakkında tesis edilecek kararın diğerini etkileyecek mahiyette olması halinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 166/4 gereği bağlantı var sayılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy