Hibrit Çalışmada Sözleşme ve Esaslı Değişiklik

Hibrit çalışma, iş günlerinin bir bölümünün ofiste, diğer bölümünün uzaktan geçirildiği esnek bir düzendir. Hibrit çalışma ayrı bir madde başlığıyla tanımlanmaz. Bu düzen için başvurulan çerçeve, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesindeki uzaktan çalışma hükümleridir. Kanundaki uzaktan çalışma, işçinin işverenin kurduğu iş organizasyonu içinde iş görme edimini evinde veya teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yerine getirmesine dayanan ve yazılı kurulan iş ilişkisidir. İşyerinde geçirilen bölüm bu tanımın içinde ayrıca açıklanmaz.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 14Kaynağı aç

Madde
14 – Yazılı sözleşme ile işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili
olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin
kararlaştırıldığı iş ilişkisi, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli bir iş
sözleşmesidir.
Hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar
süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süresi
yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen
sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır.
İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep
hakkına sahip olan işveren, bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalışacağı
zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi
iş görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük çalışma süresi
kararlaştırılmamış ise, işveren her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste
çalıştırmak zorundadır.
(Ek
fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan
çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş
görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine
getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.
(Ek
fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Dördüncü fıkraya göre yapılacak iş sözleşmesinde; işin tanımı,
yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar,
işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler,
işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin
hükümler yer alır.
(Ek
fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin
niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. İşveren, uzaktan
çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak
iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi
vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği
tedbirlerini almakla yükümlüdür.
(Ek
fıkra: 6/5/2016-6715/2 md.) Uzaktan çalışmanın usul ve esasları, işin niteliği dikkate alınarak
hangi işlerde uzaktan çalışmanın yapılamayacağı, verilerin korunması ve paylaşılmasına
ilişkin işletme kurallarının uygulanması ile diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Deneme
süreli iş sözleşmesi

Uzaktan çalışmanın yazılı kurulması

4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi, uzaktan çalışmayı işverenin iş organizasyonu kapsamında ve yazılı biçimde kurulan bir ilişki olarak tanımlar. İş, evde ya da teknolojik iletişim araçları kullanılarak işyeri dışında görülür. Hüküm, ofiste ve uzakta geçirilecek günlerin sayısını veya oranını ayrıca göstermez.

Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre düzenlenecek sözleşmede işin tanımı ve yapılma biçimi, süresi ile yeri, ücret ve ücretin ödenmesi, işverenin sağladığı ekipman ve bu ekipmanın korunması, işverenin işçiyle iletişimi ve genel ile özel çalışma şartları yer alır.

Eşit işlem ve iş sağlığı yükümlülüğü

Uzaktan çalışan işçi, esaslı bir neden bulunmadıkça yalnızca sözleşmesinin niteliği sebebiyle emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Hüküm, hangi durumların esaslı neden oluşturacağını ayrıca sıralamaz.

İşveren, uzaktan çalışma ilişkisiyle verdiği işin niteliğini gözeterek işçiyi iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hakkında bilgilendirir, gerekli eğitimi verir, sağlık gözetimini sağlar ve verdiği ekipman için gerekli iş güvenliği tedbirlerini alır.

Uzaktan çalışmanın usul ve esasları, işin niteliğine göre hangi işlerde yapılamayacağı, verilerin korunması ve paylaşılmasına ilişkin işletme kurallarının uygulanması ve diğer konular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Çalışma koşullarında esaslı değişiklik

İşveren, sözleşmeyle, sözleşmenin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri belgelerle ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarındaki esaslı değişikliği ancak işçiye yazılı bildirimde bulunarak yapabilir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesi, belirli bir çalışma düzeninin esaslı değişiklik olup olmadığını kendiliğinden göstermez.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 22Kaynağı aç

Madde
22 – İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki
personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma
koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek
suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü
içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik
önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene
dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak
açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi
bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir.
Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman
değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe
konulamaz.
Yeni
işverenin sorumluluğu

Yazılı bildirim şekline uyulmayan ve işçinin altı iş günü içinde yazılı olarak kabul etmediği değişiklik işçiyi bağlamaz. Bu süre, esaslı değişiklik önerisinin kabulüne ilişkindir.

İşçi öneriyi bu sürede kabul etmezse işveren, değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli neden bulunduğunu yazılı açıklar ve bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21. madde hükümlerine göre dava açabilir.

Taraflar anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Kararlaştırılan değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz.

Sık sorulan sorular

Hibrit çalışma ne anlama gelir?

Hibrit çalışma, iş günlerinin bir kısmının ofiste ve bir kısmının uzaktan geçirildiği esnek düzendir. Kanundaki uzaktan çalışma ise işin evde veya teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında görülmesine ve ilişkinin yazılı kurulmasına dayanır.

Hibrit çalışma hangi hükme dayanır?

Hibrit çalışma modelini doğrudan düzenleyen özel bir mevzuat bulunmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uzaktan çalışmaya ilişkin hükümleri düzenler.

Uzaktan çalışma sözleşmesinde neler yer alır?

Sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri, ücret ve ödenmesi, sağlanan ekipman ile korunması, iletişim ve genel ile özel çalışma şartları yer alır.

Esaslı değişiklik ne zaman bağlayıcı olmaz?

Yazılı bildirim şekline uymayan ve işçinin altı iş günü içinde yazılı kabul etmediği değişiklik işçiyi bağlamaz.

İşçi değişiklik önerisini kabul etmezse ne olur?

İşveren, geçerli nedeni yazılı açıklayıp bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. İşçi, 17 ila 21. madde hükümlerine göre dava açabilir.

Çalışma koşulları anlaşmayla değiştirilebilir mi?

Taraflar anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İş hukuku