Hekim ile Hasta Arasındaki Sözleşmesel İlişkinin Niteliği
Diş hekimi ile hasta arasındaki hukuki ilişkide, tedaviye yönelik müdahaleler vekâlet sözleşmesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Hekimce gerçekleştirilen işlemin tedavi amacına yönelik olmayıp estetik gayeler taşıması veya diş protezi gibi tamamen dışarıdan sağlanan bir malzeme kullanılarak yapılması durumunda ise eser sözleşmesinin varlığı kabul edilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/680, K. 2021/449Kaynağı aç
Hekimin ve Sağlık Kuruluşunun Özen Yükümlülüğü
Vekâlet görevini üstlenen hekim, yöneldiği sonucun elde edilmemesinden kural olarak sorumlu tutulamaz. Buna karşın hekim, amaca ulaşmak adına sergilediği çabanın, gerçekleştirdiği işlem ve davranışların özenli olmamasından doğan zararları gidermekle yükümlüdür. Mesleki iş gören vekil özenle davranmak zorunda olduğundan, doktor ve hastanenin meslek alanı içinde kalan bütün kusurları hafif de olsa sorumluluğun unsuru sayılır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/2626, K. 2024/1522Kaynağı aç
Hekimin özen borcu; hastanın tıbbi durumunun gecikmeksizin belirlenmesini, somut olayın gerektirdiği tedbirlerin eksiksiz alınmasını ve uygun tedavinin gecikmeden uygulanmasını gerektirir. Asgari düzeyde tereddüt doğuran durumlarda hekim, bu kuşkuyu giderecek araştırmaları yapmak ve koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Farklı tedavi yöntemleri arasında tercih yapılırken hastanın ve hastalığın özellikleri gözetilerek risk oluşturan tutumlardan kaçınılması ve en emin yolun seçilmesi zorunludur. Bu yükümlülükler sağlık kuruluşları açısından da geçerlilik taşır.
Tıbbi Komplikasyon ve Kusur Değerlendirmesi
Komplikasyon, tıbbi standarda uygun bir müdahale yapılmasına karşın ortaya çıkabileceği tıp çevrelerince kabul edilen ve her türlü tedbir alınmasına rağmen kaçınılmaz olarak meydana gelen zararlar şeklinde tanımlanır. Hekimin müdahaleyi kurallara uygun gerçekleştirmesine rağmen istenmeyen sonucun doğduğu hallerde, komplikasyonun iyi ve doğru yönetilmiş olması kaydıyla, tıp ilminin genel kurallarının kusurlu ihlali bulunmadığından hekimin sorumluluğu meydana gelmez.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2021/8177, K. 2021/13668Kaynağı aç
Bilirkişi raporunda olayın komplikasyon olduğunun saptanması; hekimin gerekli özeni gösterip göstermediği, bu tür durumlara hangi sıklıkta rastlandığı, hastanın riskler hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve bir ihmal bulunup bulunmadığı açıklanmadıkça kusur tespiti bakımından yeterli görülmez.
İspat Yükü ve Olağan Nekahat Süresi
Sözleşmeden doğan sorumlulukta borçlu aleyhine kusur yönünden karine öngörüldüğünden hekim kusursuzluğunu ispatlama yükümlülüğü altındadır. Buna karşılık sözleşmenin ihlal edildiğini, uğranılan zararı ve uygun illiyet bağını ispat yükü davacı hastaya aittir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlüdür.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 6Kaynağı aç
Hekim, kendi kusurundan kaynaklanmayan ve yapılan cerrahi müdahalenin doğası gereği kaçınılmaz olarak ortaya çıkan olağan nekahat süresi ile semptomlardan doğan iş ve güç kaybından sorumlu tutulamaz. Müdahalenin olağan iyileşme seyrine ait bu süreler maddi zararın tespitine esas alınamaz.
Hekim tedavide hedeflenen sonucun elde edilememesinden sorumlu mudur?
Vekâlet görevini yürüten hekim kural olarak hedeflenen sonucun elde edilmemesinden sorumlu tutulamaz; sorumluluk bu sonuca ulaşmak için gösterilen çaba ve işlemlerin özenli olmamasından doğar.
Komplikasyon geliştiğinde hekimin sorumluluğu hangi şartla kalkar?
Tıbbi standarda uygun müdahaleye rağmen kaçınılmaz olarak gelişen komplikasyonun iyi ve doğru yönetilmiş olması ve tıp kurallarının kusurlu bir ihlalinin bulunmaması kaydıyla hekimin sorumluluğu doğmaz.
Ameliyat sonrası olağan iyileşme süresindeki iş gücü kaybı hekimden istenebilir mi?
Hekimin kendi kusurundan kaynaklanmayan ve ameliyatın doğası gereği kaçınılmaz olarak ortaya çıkan olağan nekahat süresi ile bu süredeki iş gücü kaybı hekime yüklenemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

