Kart Hamili ile Bankanin Yasal Sorumlulugunun Baslangici
5464 sayili Banka Kartlari ve Kredi Kartlari Kanunu m. 15/1 uyarinca kart kullanimindan dogan sorumluluk; sozlesmenin imzalandigi ve kartin zilyetligine gectigi veya fiziki varligi bulunmayan kart numarasinin ogrenildigi andan itibaren kart hamiline aittir. Ayni maddenin ikinci fikrasi geregince kartin imza hanesinin kart hamili tarafindan imzalanmis bulunmasi zorunlu olup, uye isyerinin talep etmesi halinde kart hamili kullanim sirasinda kimlik belgesi ibraz etmekle yukumludur.
5464 sayılı BANKA KARTLARI VE KREDİ KARTLARI KANUNU m. 15Kaynağı aç
kartın zilyetliğine geçtiği veya fizikî varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği
andan itibaren, kart hamiline aittir.
Kartın imza hanesinin kart hamili tarafından imzalanmış olması zorunludur.
Üye işyerinin talep etmesi durumunda kart hamili, kartın kullanımı sırasında kimlik
belgesi ibraz etmek zorundadır.
Bu Kanunun 20 nci maddesi uyarınca harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli
iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki
hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz.
Bildirim zorunluluğu
5464 sayili Kanun m. 16/1 hukumune gore kart hamili; kendisine tevdi edilen karti, kod numarasini, sifreyi veya kimligi belirleyici diger yontem bilgilerini guvenli bir sekilde korumak ve baskalari tarafindan kullanilmasina engel olacak onlemleri almakla yukumludur. Kartin kaybolmasi, calinmasi veya irade disinda gerceklesmis herhangi bir islemin ogrenilmesi halinde kart cikaran kurulus derhal haberdar edilmelidir. Ayrica kart hamili, adresinde meydana gelen degisiklikleri degisiklik tarihinden itibaren on bes gun icinde kart cikaran kurulusa bildirmek zorundadir.
5464 sayılı BANKA KARTLARI VE KREDİ KARTLARI KANUNU m. 16Kaynağı aç
bir kod numarası, şifre veya kimliği belirleyici başka bir yöntemin kullanılmasını
gerektiriyorsa bu bilgileri güvenli bir şekilde korumak ve başkaları tarafından
kullanılmasına engel olacak önlemleri almak, kartın kaybolması, çalınması veya iradesi
dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi öğrenmesi halinde kart çıkaran kuruluşu
derhal haberdar etmek zorundadır.
Kart hamili adresinde meydana gelen değişiklikleri, değişiklik tarihinden
itibaren onbeş gün içinde kart çıkaran kuruluşa bildirmekle yükümlüdür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Üye İşyeri ve Üye İşyeri Anlaşması Yapan Kuruluşlara İlişkin
Yükümlülükler
Kartın kontrol ve kabulü
Harcama Belgesiz Islemlerde Sorumluluk ve Kusur Dengesi
5464 sayili Kanun m. 15 uyarinca, siparis formu ya da iletisim vasitalari uzerinden harcama belgesi duzenlenmeden yapilan alisverislerde ortaya cikan yetkisiz islemlerin sonucundan kart sahibi sorumlu tutulamaz. Kartin fiziki olarak bulunmadigi ve harcama belgesinin tanzim edilmedigi uzaktan satin almalarda meydana gelen zararlar kart hamiline yuklenememektedir.
Musterilerinin mevduatini ve katilim fonlarini koruma yukumlulugu altinda bulunan bankalar agir sorumluluk tasir ve hafif kusurlarindan dahi sorumlu tutulabilirler. Hesap sahibinin agir kusuru bulunmuyorsa ve yaptigi hatalar hayatin olagan akisina aykiri degilse, hafif kusurlu olmasi bankanin sorumlulugunu ortadan kaldirmaz. Buna karsilik hesap sahibinin dolandiricilarin yonlendirmesiyle sifre paylasimi veya onay kodu girilmesi gibi eylemleri kendi rizasiyla yerine getirmesi bankanin sorumlulugunu azaltabilmektedir.
Izinsiz Islemlerde Bankaya Basvuru ve Ters Ibraz Usulu
Kredi kartindan veya banka hesabindan izinsiz islem yapildiginin fark edilmesi halinde derhal kart iptali yoluna basvurulmali ve ileride dogabilecek uyusmazliklarda ispat amaciyla bankadan yazili teyit alinmalidir. Bankaya yapilacak basvuruda izinsiz islemlerin detaylari, sikayet ve tutarin iadesi talebi acikca belirtilmelidir.
Ters ibraz talebinde bulunabilmek icin belirli bir sure siniri bulunmakta olup bu sure cogu bankada islem tarihinden itibaren 120 gun civarindadir; ancak bankadan bankaya farklilik gosterebilir. Ters ibraz surecinde itiraza konu islemle ilgili tum belgeler en gec 90 gun icerisinde incelenir. Isyeri, islemin kart sahibi tarafindan gerceklestirildigini kanitlamakla yukumlu olup gerekli belge saglanamazsa veya islemin kart sahibi tarafindan yapilmadigi tespit edilirse cekilen tutar karta iade edilir.
Hesap Blokesi ve Hukuki Inceleme Kapsami
Izinsiz para aktarimi gerceklestiginde paranin transfer edildigi muhatap hesaplara bloke konulmasi savciliktan veya mahkemeden talep edilebilir. Supheli islem tespiti halinde banka da kendi inisiyatifiyle hesaplara bloke uygulayabilmektedir.
Izinsiz para cekilmesinden dogan davalarda mahkemelerce bilirkisi incelemesi yaptirilarak bankanin risk ve teyit mekanizmalari ile kimlik dogrulama gibi guvenlik tedbirlerini yerine getirip getirmedigi incelenir ve teknik kusur durumu belirlenir.
Izinsiz islem sonrasinda kredi notunu korumak icin nereye basvurulabilir?
Kredi karti dolandiriciligi durumunda kredibilitenin ve kredi notunun korunmasi amaciyla KKB veya Findeks gibi kredi burolarina sahsen ya da banka araciligiyla bildirim yapilabilir.
Fiziki kart olmadan yapilan izinsiz harcamadan kart sahibi sorumlu mudur?
Harcama belgesi duzenlenmeksizin iletisim araclari veya siparis formu vasitasiyla uzaktan yapilan hukuka aykiri kullanımlardan dogan zararlardan 5464 sayili Kanun geregince kart hamili sorumlu tutulamaz.
Ters ibraz incelemesi ne kadar surede tamamlanir?
Ters ibraz surecinde itiraza konu tum belgeler en gec 90 gun icerisinde incelenir ve islemin izinsiz yapildigi anlasilirsa cekilen tutar karta iade edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy