Gümrüksüz Satış Mağazası ve Depo Açma Şartları
Gümrüksüz satış mağazası ile bu mağazalara bağlı depo açma izni başvurusunda bulunan anonim ve limited şirketler için faaliyet süresi ve mali yeterlilik ölçütlerinde yeni düzenlemeler yapılmıştır. Başvuruda bulunacak şirketlerin asgari faaliyet süresi iki yıla indirilirken, asgari sermaye şartı olarak ödenmiş sermaye ve ihtiyatlar toplamının en az beş milyon Türk lirası olması kuralı getirilmiştir. Bununla birlikte, başvuru sahibinin son beş yılda tahakkuk eden kurumlar vergisinin asgari basit ortalamasının üç yüz bin Türk lirasına ulaşması gerekmektedir. İzin başvurularında aranan vergi ve ceza borcu bulunmama kuralında ise gümrük ve vergi mevzuatı kapsamındaki borçsuzluk durumunun tespitinde önceden yer alan kesinleşmiş borç ibaresi vadesi geçmiş borç olarak değiştirilmiştir.
Ödenmiş sermayesi ve ihtiyatları toplamı elli milyon Türk lirası olan şirketler açısından iki yıl faaliyette bulunma ve kurumlar vergisi koşulları aranmaz. Sermaye koşulu ise 20 Nisan 2023 tarihinden itibaren yapılacak başvurular bakımından geçerlilik taşır.
Ön İzin, Görgü Raporu ve Tür Değişikliği Başvuruları
Gümrüksüz satış mağazası veya depo açma sürecindeki ön izin başvurularında ibraz edilecek belgeler ile başvurunun idari değerlendirme aşamaları ayrıntılı kurallara bağlanmıştır. Bu kapsamda gümrük müdürlüğü tarafından tanzim edilecek ön izin başvurusuna ilişkin görgü raporuna dair düzenlemeler getirilmiştir. Mağazadan depoya veya depodan mağazaya yönelik tür değişikliği talepleri ise müstakil bir tadil işlemi yerine yeni bir mağaza veya depo açma talebi kapsamında değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.
Eşya Satışı, Menşe Esası ve Ödeme Kuralları
Mağazalarda satışı yapılabilecek ürünlerde Türk menşeli ve yabancı menşeli eşya ayrımı kaldırılmıştır. Yapılan düzenlemeyle serbest dolaşıma girmemiş her türlü eşyanın mağazalarda satışı mümkün kılınmış, serbest dolaşımda bulunan eşyaların satılabilmesi ise izin alma şartına bağlanmıştır. Tek Durak uygulamasının faaliyette bulunduğu kara gümrük kapılarında, mağazalardan satın alınacak eşyanın pasaport işlemlerinden sonra ve gümrük muayenesinden geçmeden önce alınması zorunluluğu kaldırılmıştır. Bununla birlikte yolculara eşya satışında kredi kartı ile yapılan ödemelerde, kartın bizzat alışveriş yapan yolcuya veya beraberindeki diğer bir yolcuya ait olması şartı yürürlükten kaldırılmıştır.
Gemilere Satış ve Depolar Arası Eşya Sevkıyatı
Gemilere yönelik eşya satışlarında denetim kuralları netleştirilmiştir. Türk boğazlarından transit geçiş yapan Türk bayraklı gemilere satış yapılabilmesi için söz konusu gemilerin yurt dışı seferde bulunan veya yurt dışı seferde sayılan gemi olduğunun gümrük idaresinden teyit edilmesi zorunlu kılınmıştır. Bir şirketin aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan mağazaları veya depoları arasındaki dahili eşya sevklerinde ise eşyanın mağazadan çıkış işlemlerinin tamamlanabilmesi gümrük müdürlüğü tarafından elektronik ortamda onay verilmesi şartına bağlanmıştır.
Mağaza ve Depo Devirleri, Kapatma ve İdari Yaptırımlar
Gümrüksüz satış mağazaları ve depolarının devir taleplerinde onaylı plan veya kroki ile mağaza fotoğraflarının sunulması zorunluluğu kaldırılmıştır. Devralan şirketin yeni kurulmuş bir tüzel kişilik olması durumunda, kurucu ortaklarından en az birinin asgari iki yıldır faaliyette bulunması şartıyla iki yıllık faaliyet süresi ve kurumlar vergisi koşulları aranmamaktadır. Öte yandan mağaza ve depo başına alınacak götürü teminat miktarları artırılmış olup artırılan teminat tutarlarının 20 Nisan 2023 tarihinden itibaren 90 gün içinde tamamlanması gerekmektedir.
İdari yaptırımlar kapsamında, gümrüksüz satış mağazası veya deposunun tahsis edilen faaliyet alanları dışında kullanıldığının tespit edilmesi durumu geçici faaliyet durdurma yaptırımının tatbik edilebileceği haller arasına dahil edilmiştir. Ayrıca işletmeler tarafından mağaza ve depoların kapatılmasına ilişkin başvurular ile bu başvuruların sonuçlandırılmasına dair usul ve esaslar kurala bağlanmıştır.
Yüksek sermayeli şirketler için gümrüksüz satış mağazası açılışında hangi muafiyetler geçerlidir?
Ödenmiş sermayesi ve ihtiyatları toplamı elli milyon Türk lirası olan şirketler için iki yıl faaliyette bulunma ve kurumlar vergisi şartları aranmaz.
Gümrüksüz satış mağazasından alışveriş yapan yolcular başkasına ait kredi kartıyla ödeme yapabilir mi?
Evet, yolculara eşya satışında kredi kartının bizzat alışveriş yapan yolcuya veya refakatindeki yolcuya ait olması şartı yürürlükten kaldırılmıştır.
Mağaza veya deponun tahsis edilen alan dışında kullanılması halinde hangi yaptırım uygulanır?
Gümrüksüz satış mağazası veya deposunun tahsis edilen faaliyet alanları dışında kullanıldığının tespiti halinde geçici faaliyet durdurma yaptırımı uygulanabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy