Eşyanın Gümrük İşlemlerine Tabi Tutulmaksızın Ülkeye Sokulması
Eşyayı gümrük süreçlerinden geçirmeksizin Türkiye'ye sokan faillere bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası yaptırımı bağlanmıştır. Bu eşyanın ülkeye resmi gümrük kapıları dışından sokulması durumunda tayin edilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 3Kaynağı aç
(1) Eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişi, bir yıldan
beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın,
gümrük kapıları dışından ülkeye sokulması halinde, verilecek ceza üçte birinden
yarısına kadar artırılır.
(2) Eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen
ödenmeksizin ülkeye sokan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3) Transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı,
rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakan kişi, bir yıldan üç yıla
kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(4) Belli bir amaç için kullanılmak veya işlenmek üzere ülkeye geçici ithalat
ve dahilde işleme rejimi çerçevesinde getirilen eşyayı, hile ile yurt dışına çıkarmış
gibi işlem yapan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır.
(5) Birinci ila dördüncü fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesine iştirak
etmeksizin, bunların konusunu oluşturan eşyayı, bu özelliğini bilerek ve ticarî
amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, bir yıldan
üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(6) Özel kanunları gereğince gümrük vergilerinden kısmen veya tamamen muaf
olarak ithal edilen eşyayı, ithal amacı dışında başka bir kullanıma tahsis eden,
satan veya devreden ya da bu özelliğini bilerek satın alan veya kabul eden kişi,
altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(7) İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeye sokan kişi, fiil daha ağır
bir cezayı gerektiren suç oluşturmadığı takdirde, iki yıldan altı yıla kadar hapis
ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. İthali yasak eşyayı,
bu özelliğini bilerek satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan
kişi, aynı ceza ile cezalandırılır.
(8) İhracı kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeden çıkaran kişi, fiil daha
ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar
hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(9) İlgili kanun hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden
yararlanmak amacıyla ihracat gerçekleşmediği hâlde gerçekleşmiş gibi gösteren ya
da gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar, evsaf veya fiyatını değişik
gösteren kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası
ile cezalandırılır. Beyanname ve eki belgelerde gösterilen ile gerçekte ihraç edilen
eşya arasında yüzde onu aşmayan bir fark bulunması halinde, sadece 27/10/1999 tarihli
ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
(10) Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün,
tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü
içkiler olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarısından
iki katına kadar artırılır, ancak bu fıkranın uygulanması suretiyle verilecek
ceza üç yıldan az olamaz.[5]
(11) (Değişik:
18/6/2014-6545/89 md.) Ulusal marker uygulamasına tabi olup da, Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumunun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren
veya hiç içermeyen akaryakıtı;
a) Ticari amaçla üreten,
bulunduran veya nakleden,
b) Satışa arz eden veya satan,
c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,
kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para
cezası ile cezalandırılır. Ancak, marker içermeyen veya seviyesi geçersiz olan
akaryakıtın kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, onuncu fıkra
hükmüne istinaden cezaya hükmolunur.
(12) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan izin alınmadan; akaryakıt
haricinde kalan solvent, madenî yağ, baz yağ, asfalt ve benzeri petrol
ürünlerinden akaryakıt üreten veya bunları doğrudan akaryakıt yerine ikmal
ederek üreten, satışa arz eden, satan, bulunduran, bu özelliğini bilerek ticarî
amaçla satın alan, taşıyan veya saklayan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis
ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Ek
cümle:29/4/2021-7318/13 md.) Akaryakıt yerine kullanılan diğer ürünler
yönünden de bu fıkra uyarınca cezaya hükmolunur.
(13) Her türlü üretim, iletim ve dağıtım hatları dahil olmak üzere sıvı
veya gaz halindeki hidrokarbonlarla, hidrokarbon türevi olan yakıtları nakleden
boru hatlarından, depolarından veya kuyulardan kanunlara aykırı şekilde alınan
ürünleri satışa arz eden, satan, bulunduran, bu özelliğini bilerek ticarî
amaçla satın alan, taşıyan veya saklayan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis
ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(14) Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da
herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas
teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank,
düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(15) Ulusal markeri yetkisiz olarak üreten, satışa arz eden, satan,
yetkisiz kişilerden satın alan, kabul eden, bu özelliğini bilerek nakleden veya
bulunduranlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılır. Ulusal markerin kimyasal özelliklerini taşımasa
bile, bu madde yerine kullanılmak amacıyla üretilen kimyasal terkipler hakkında
da bu fıkra hükmü uygulanır.
(16) Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı,
etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin ambalajlarına kamu kurumlarınca
uygulanan bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretlerin
taklitlerini imal eden veya ülkeye sokanlar ile bunları bilerek bulunduran,
nakleden, satan ya da kullananlar üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin
güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(17) Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve
alkollü içkilerin ambalajlarına kamu kurumlarınca uygulanan bandrol, etiket, hologram,
pul, damga veya benzeri işaretleri; ilgili mevzuatta belirlenen şekilde temin etmesine
rağmen belirlenen ürünlerde kullanmaksızın bedelli veya bedelsiz olarak yayanlar,
bunları alma veya kullanma hakkı olmadığı halde sahte evrak veya dokümanlarla veya
herhangi bir biçimde ilgili kurum ve kuruluşları yanıltarak temin edenler, bunları
taklit veya tahrif ederek ya da konulduğu üründen kaldırarak, değiştirerek ya da
her ne suretle olursa olsun tedarik ederek amacı dışında kullananlar üç yıldan altı
yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(18) (Değişik:
18/6/2014-6545/89 md.) Ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga
veya benzeri işaret bulunmayan ya da taklit veya yanıltıcı bandrol, etiket,
hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri taşıyan tütün mamulleri, makaron,
yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri;
a) Ticari amaçla üreten, bulunduran
veya nakleden,
b) Satışa arz eden veya satan,
c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,
kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası
ile cezalandırılır. Ancak, tütün mamullerinin, makaron, yaprak sigara kâğıdı,
etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması
hâlinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur.
(19) (Mülga: 18/6/2014-6545/89 md.)
(20) (Mülga: 18/6/2014-6545/89 md.; Yeniden düzenleme: 28/11/2017-7061/93
md.) Ticari amaçla; makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine kıyılmış tütün,
parçalanmış tütün ya da tütün harici herhangi bir madde doldurulmuş olarak satanlara,
satışa arz edenlere, bulunduran ve nakledenlere üç yıldan altı yıla kadar hapis
cezası verilir.[6][7]
(21) (Ek:30/11/2022-7423/8 md.) Tarım ve Orman Bakanlığından yetki
belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara iki yıldan
beş yıla kadar hapis cezası verilir.[8]
(22) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış
olsa bile, tamamlanmış gibi cezalandırılır.
(23) (Ek: 18/6/2014-6545/89 md.)Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların
konusunu oluşturan eşyanın değerinin fahiş olması hâlinde, verilecek cezalar yarısından
bir katına kadar artırılır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/61 md.) Eşyanın değerinin
hafif olması hâlinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde
ise üçte birine kadar indirilir.
Nitelikli haller[9]
Eşyayı yanıltıcı veya aldatıcı işlemlerle gümrük vergilerini kısmen yahut tamamen ödemeksizin ülkeye ithal eden failler hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasına hükmedilir.
Gümrük Rejim İhlalleri ve Kaçak Eşyaya İlişkin İşlemler
Transit rejimi kapsamında taşınan ve serbest dolaşımda olmayan eşyayı söz konusu rejim şartlarına aykırı biçimde Türkiye gümrük sahasında terk edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla yaptırıma tabi tutulur.
Geçici ithalat veya dahilde işleme rejimi çerçevesinde belirli bir maksatla kullanılmak ya da işlenmek üzere getirilen eşyayı, hileli yollarla yurt dışına çıkarmış gibi gösteren failler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci ila dördüncü fıkralarındaki kaçakçılık eylemlerine katılmaksızın, bu fiillerin konusu olan eşyayı niteliğini bilerek ve ticari gaye ile satın alan, satışa çıkaran, satan, taşıyan ya da gizleyen kişilere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.
Özel kanunları gereğince gümrük vergilerinden kısmen veya tamamen muaf olarak ithal edilen eşyayı, ithal amacı dışında başka bir kullanıma tahsis eden, satan veya devreden ya da bu özelliğini bilerek satın alan veya kabul eden kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.
İthalatı veya İhracatı Yasak Eşyaya Yönelik Eylemler
Kanunen ülkeye ithali yasaklanmış eşyayı Türkiye'ye getiren veya bu vasfını bilerek satın alan, satışa sunan, satan, nakleden ya da saklayan kimseler, fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
İhracatı kanun gereği yasaklanmış malları ülke dışına çıkaran failler için, eylemin daha ağır cezalı bir suç tipi teşkil etmemesi şartıyla bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası tatbik olunur.
Teşvik Amaçlı Gerçeğe Aykırı İhracat ve Beyanname Farkları
İlgili kanun hükümlerine göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak amacıyla ihracatı gerçekleşmediği halde gerçekleşmiş gibi gösteren ya da gerçekleştirilen ihracata konu malın cins, miktar, evsaf veya fiyatını değişik gösteren kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası verilir.
Beyanname ve eklerindeki belgeler ile fiilen ihraç edilen eşya arasında yüzde onu aşmayan bir fark bulunması durumunda ise yalnızca 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
Ağırlaştırıcı Nedenler, Deniz Taşıtları ve İçtima Hükümleri
5607 sayılı Kanun'da düzenlenen kaçakçılık fiillerinin belgede sahtecilik yapılarak icra edilmesi halinde fail hakkında kaçakçılık suçunun yanı sıra sahtecilik suçundan ötürü de ayrıca cezaya hükmolunur.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 4Kaynağı aç
kat artırılır.
(2) Bu Kanunda tanımlanan suçların (…)9, üç veya daha fazla kişi
tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(3) Bu Kanunda tanımlanan suçların, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde veya
yararına olarak işlenmesi halinde, ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
(4) Bu Kanunda tanımlanan suçların, kaçakçılık fiillerini önlemek, izlemek,
araştırmak ve soruşturmakla görevli kişiler tarafından veya meslek ve sanatın sağladığı
kolaylıklardan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında
artırılır.
(5) Bu Kanunda tanımlanan suçların (…)9, belgede sahtecilik yapılarak
işlenmesi halinde, ayrıca bu suçtan dolayı da cezaya hükmolunur.
(6) Kaçakçılık fiillerini önlemek, izlemek ve araştırmakla görevli olup da
bu Kanunda tanımlanan suçların işlenmesine kasten göz yuman kişi, işlenen suçun
müşterek faili olarak sorumlu tutulur.
(7) Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın, Devletin siyasî, iktisadî
veya askerî güvenliğini bozacak ya da çevre veya toplum sağlığını tehdit edecek
nitelikte olması halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı
takdirde, verilecek hapis cezası on yıldan az olamaz.
(8) (Ek: 28/3/2013-6455/55 md.)Kaçak akaryakıt satışının, 3 üncü maddenin
on dördüncü fıkrasında belirtildiği şekilde sabit ya da seyyar tank, düzenek veya
ekipman kullanılarak gerçekleştirilmesi halinde verilecek cezalar iki kat artırılır.
(9) (Ek: 28/3/2013-6455/55 md.) Tütün ve tütün mamulleri, alkollü içkiler,
akaryakıt, uyuşturucu, silah ve mühimmat, elektronik eşya ve canlı hayvan, et, çay,
şeker, zeytin gibi gıda maddeleri ile gerekli görülen hallerde diğer kaçakçılık
türleri ile ilgili mahkûmiyet hükmü kesinleşenler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca
kamuoyuna ilan edilebilir. Bu ilanın süresi, nasıl yapılacağı ve ilan edilecek kaçakçılık
türleri gibi hususlar Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Etkin pişmanlık
Kaçakçılık fiilinin konusunu oluşturan eşyanın devletin siyasi, iktisadi veya askeri güvenliğini sarsacak ya da kamu sağlığı ile çevreyi tehdit edecek vasıfta olması halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç tipi oluşturmadıkça hapis cezası on yıldan az tayin edilemez.
Kaçak akaryakıt satışının 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 14. fıkrasında tarif edilen çerçevede sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman vasıtasıyla yürütülmesi durumunda tayin edilecek cezalar iki kat artırılır.
Hukuken geçerli bir mazereti olmaksızın izinsiz olarak gümrük bölgesine girerek sahile veya başka bir gemiye yanaşan geminin kaptanı, gemide yasak eşya ya da yükleme veya taşıma belgelerinde yer almayan eşya bulunması halinde kaçakçılık suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 7Kaynağı aç
gümrük bölgesine girerek sahile veya bir başka gemiye yanaşan geminin kaptanı, gemide
yasak eşya ya da yükleme veya taşıma belgelerinde yer almayan eşya bulunması hallerinde,
bu Kanundaki kaçakçılık suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.
(2) (Mülga: 28/3/2013-6455/66 md.)
Tekerrür
Teşebbüs Hali ve Taşıma Araçlarının Müsaderesi
5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinde tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi tamamlanmış gibi cezalandırılır.
Kaçak eşya taşımasında bilerek kullanılan veya kullanılmaya teşebbüs edilen her türlü taşıma aracının müsadere edilebilmesi için; kaçak eşyanın suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış veya taşınmış olması, kaçak eşyanın taşıma aracı yüküne göre miktar veya hacim bakımından tamamını ya da ağırlıklı bölümünü oluşturması veya naklinin bu aracın kullanılmasını gerekli kılması yahut taşıma aracındaki kaçak eşyanın Türkiye'ye girmesi veya Türkiye'den çıkması yasak ya da toplum veya çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden olması koşullarından birinin gerçekleşmesi gerekir.
5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU m. 13Kaynağı aç
ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümleri
uygulanır. Ancak kaçak eşya taşımasında bilerek kullanılan veya kullanılmaya teşebbüs
edilen her türlü taşıma aracının müsadere edilebilmesi için aşağıdaki koşullardan
birinin gerçekleşmesi gerekir:
a) Kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını
engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış
veya taşınmış olması.
b) Kaçak eşyanın, taşıma aracı yüküne göre miktar veya hacim bakımından tamamını
veya ağırlıklı bölümünü oluşturması veya naklinin, bu aracın kullanılmasını gerekli
kılması.
c) Taşıma aracındaki kaçak eşyanın, Türkiye’ye girmesi veya Türkiye’den çıkması
yasak veya toplum veya çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden olması.
(2) Etkin pişmanlık nedeniyle fail hakkında cezaya hükmolunmaması veya kamu
davasının düşmesine karar verilmesi, sadece suç konusu eşya ile ilgili olarak müsadere
hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
Mülkiyetin kamuya geçirilmesi
Fail hakkında etkin pişmanlık hükümleri kapsamında ceza verilmemesi veya kamu davasının düşmesine karar verilmesi halleri, yalnızca suç konusu eşya ile sınırlı olmak üzere müsadere hükümlerinin tatbik edilmesine engel oluşturmaz.
Kaçakçılık fiilinin teşebbüs aşamasında kalması cezayı azaltır mı?
Hayır, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen fiiller teşebbüs aşamasında kalsa dahi tamamlanmış gibi cezalandırılır.
Teşvik veya sübvansiyon amaçlı ihracatta beyanname farkı yüzde onu aşmazsa ne yapılır?
Beyanname ve eki belgelerde gösterilen ile gerçekte ihraç edilen eşya arasındaki farkın yüzde onu aşmaması halinde yalnızca 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
Kaçak eşya taşınan her taşıma aracına müsadere uygulanır mı?
Hayır, taşıma aracının müsaderesi için gizli tertibat bulunması, eşyanın araç yükünün tamamını veya ağırlıklı bölümünü oluşturması ya da naklin bu aracı gerekli kılması veya eşyanın Türkiye'ye girmesi ya da çıkması yasak veya toplum yahut çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden olması koşullarından birinin gerçekleşmesi gerekir.
Etkin pişmanlık suç konusu eşyanın müsaderesini engeller mi?
Hayır, etkin pişmanlıkla cezasızlık veya davanın düşmesi halleri suç konusu eşya hakkında müsadere hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy