Gayrimenkul ve Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı

by Avukat Erdal Ersoy
Gayrimenkul ve Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Taşınmaz Alımı ile İstisnai Vatandaşlık Şartları

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik gereğince, en az 400.000 Amerikan Doları veya dengi döviz miktarındaki kat irtifaklı, kat mülkiyetli yahut üzerinde yapı yer alan arsa niteliğindeki gayrimenkulü tapu siciline üç yıl boyunca satılmayacağı yönünde şerh düşülmesi kaydıyla satın alan yabancılar istisnai usulle Türk vatandaşlığını kazanabilir. Benzer şekilde kat mülkiyeti veya kat irtifakı tesis edilmiş taşınmazlarda, asgari 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı dövizin peşin ödenmesi ve sicile üç sene süresince devir ile terkin edilmeyeceği taahhüdünün işlenmesi şartıyla noter huzurunda akdedilen satış vaadi sözleşmeleri de bu imkânı tanır. Gayrimenkule dayalı bu işlemlerin mevzuattaki nitelikleri taşıdığı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilmelidir.

2010139 sayılı TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK m. 20Kaynağı aç
MADDE 20 – (1) Kanunun 12 nci maddesinde sayılan hallerde yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir. (2) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.) (1) Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir: (2) a) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen. b) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen.(3)(4) c) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen. ç) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen. d) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen. e) (Ek: 13/3/2017-2017/10008 K.) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen. f) (Ek:RG-13/5/2022-31834-C.K-5554/2 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında katkı payını, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutma ve üç yıl sistemde kalma şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırdığı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen. –––––––––––––– (1) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere (2) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. (2) 19/9/2018 tarihli ve 30540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Eki Kararın 1 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan "Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde, değiştirilmiştir. (3) 13/5/2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan “250.000” ibareleri “400.000” şeklinde değiştirilmiştir. (4) 12/12/2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan "döviz tutarındaki taşınmazı" ibaresi " döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı" şeklinde, değiştirilmiştir. 5634 (3) Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir: a) İsteği belirten form dilekçe. b) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge. c) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi. ç) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge. d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği. e) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı. f) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz. (4) Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. (5) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre vatandaşlığa alınacak kişilerin müracaatları, gerekli görülen hallerde Bakanlıkça alınır ve üçüncü fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir. (1) (6) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.) İkinci fıkrada belirtilen parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır. (2) (7) (Ek: R.G.19/9/2018-30540-CK-106/2 md.) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.)  İkinci fıkra kapsamında yapılacak vatandaşlık kazanma başvuruları ile ilgili süreci takip etmek amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre,  Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabilir. (8) (Ek: R.G. 19/9/2018-30540 -CK-106/2 md.) İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür. (9) (Ek:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) İkinci fıkrada belirtilen kapsam ve tutarda yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak usul ve esaslar, tespiti yapan kurumca belirlenir. (10) (Ek:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) (Değişik:RG-13/5/2022-31834-C.K-5554/2 md.) İkinci fıkranın (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu bankaca da Merkez Bankasına satılır. Satım sonucu; ikinci fıkranın (ç) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar Türk Lirası mevduatta, ikinci fıkranın (d) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında, ikinci fıkranın (f) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar bireysel emeklilik sisteminde yer alan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda, üç yıl süre ile tutulur. Bu konuya ilişkin uygulama esasları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenir. –––––––––––––– (1) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(b) bendine” ibaresi “(b) ve (c) bentlerine” şeklinde, “ikinci” ibaresi “üçüncü” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 19/9/2018 tarihli ve 30540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Eki Kararın 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan "efektif satış kuru" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve/veya çapraz döviz kuru" ibaresi eklenmiştir. 5634-1 Göçmen işlemleri

Sabit Sermaye, İstihdam ve Finansal Araç Yatırımları

İstisnai vatandaşlık kazanımı gayrimenkul edinimi dışında sanayi, istihdam ve finansal araç yatırımları vasıtasıyla da gerçekleştirilebilir. Bu çerçevede asgari 500.000 Amerikan Doları ya da karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı yaptığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanan veya en az 50 kişilik istihdam sağladığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen yabancılar Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Finansal araçlar üzerinden vatandaşlık başvurusunda bulunabilmek için en az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki mevduatın üç sene çekilmemek üzere Türkiye'de faaliyet gösteren bankalara yatırıldığının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca teyit edilmesi gerekir. Eşdeğer tutardaki Devlet borçlanma senetlerinin üç yıl muhafaza edilmek kaydıyla satın alındığının Hazine ve Maliye Bakanlığınca, gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının en az üç yıl süreyle elde tutulacağının Sermaye Piyasası Kurulunca yahut Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda en az üç yıl sistemde kalınması kaydıyla bireysel emeklilik sistemine yatırıldığının tespiti halinde de Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanılabilir.

Döviz Satışı, Kur Esasları ve Türk Lirası Tutma Şartı

Taşınmaz alımı, banka mevduatı, Devlet borçlanma araçları, yatırım fonu payları ile bireysel emeklilik yatırımlarına konu döviz tutarlarının, işlem tesis edilmeden evvel Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankaya ve söz konusu banka tarafından da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılması şarttır. Belirlenen parasal sınırların hesabında, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru veya çapraz döviz kuru dikkate alınır.

Dövizin banka ve Merkez Bankası aracılığıyla dönüştürülmesi akabinde; mevduat hesabına aktarılan Türk Lirası tutarların Türk Lirası mevduatta, borçlanma senetlerine yönlendirilen tutarların Türk Lirası cinsi Devlet borçlanma araçlarında, bireysel emeklilik yatırımlarının ise Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenen fonlarda üç yıl süreyle tutulması yasal bir zorunluluktur.

Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen farklı yatırım kategorileri arasında, mevzuatta öngörülen sürenin ikmal edilmesi gayesiyle geçişkenlik sağlanması hukuken mümkündür.

Başvuru Usulü, Aile Fertleri ve Millî Güvenlik Engeli

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. maddesi gereğince, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında ikamet izni alan yabancılar ile Turkuaz Kart hamili kişiler istisnai yoldan Türk vatandaşlığını kazanabilir. Bu yatırımcıların yabancı eşleri ile kendilerinin veya eşlerinin ergin olmayan yahut bağımlı yabancı çocukları da aynı haktan yararlanabilir. İstisnai vatandaşlık Cumhurbaşkanı kararı ile verilir; fakat millî güvenlik ve kamu düzeni açısından engel teşkil eden bir vaziyeti bulunanların müracaatları Bakanlık tarafından reddedilir.

5901 sayılı TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU m. 12Kaynağı aç
MADDE 12 – (1) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler. [1][2] a) Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler. b) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu. c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler. d) Göçmen olarak kabul edilen kişiler. (2) (Ek: 19/10/2017-7039/29 md.) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir. Türk vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması

İstisnai başvuru sürecinde Bakanlığın yazılı talimatı üzerine ilgili müracaat makamlarınca başvuru dosyası tekemmül ettirilir. Bu dosyada başvuru dilekçesi, pasaport veya vatansızlık belgesi, ilgilinin medenî hal durumunu tevsik eden belgeler, doğum belgesi, aile bağlarını gösterir nüfus kayıtları, varsa Türk vatandaşı hısımlara ait kayıtlar ile hizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz yer alır. Yurt dışında ikamet eden ve bizzat Türkiye'ye gelme olanağı bulunmayan şahısların vatandaşlık işlemleri ise temsil yetkisi verilen avukat aracılığıyla takip edilebilir.

Gayrimenkul alımıyla Türk vatandaşlığına başvurmak için aranan parasal sınır nedir?

Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulu ya da üzerinde yapı yer alan arsa niteliğindeki taşınmazın asgari 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz bedelle edinilmesi ve sicile üç yıl satılmayacağı şerhinin koyulması gerekir.

Yatırımcının aile üyeleri istisnai vatandaşlık kapsamına girer mi?

6458 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi gereğince ikamet izni alan veya Turkuaz Kart sahibi olan yabancı yatırımcının eşi ile kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuğu başvuru kapsamındadır.

Hangi yatırım türlerinde döviz tutarının Merkez Bankasına satılması gerekir?

Taşınmaz edinimi, banka mevduatı, Devlet borçlanma senetleri, yatırım fonu payları ve bireysel emeklilik yatırımlarında işlem öncesinde dövizin Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankaya, bu bankaca da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılması öngörülmüştür.

Yatırım türleri arasında süre tamamlama amacıyla geçiş yapılabilir mi?

Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan yatırım türleri arasında mevzuatta öngörülen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik yapılması mümkündür.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu