Futbolcu Alacaklarının Tahsili ve Hukuki Yollar

Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Ücret

4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca sporcular hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Bu doğrultuda kulüp ile profesyonel futbolcu arasında akdedilen sözleşme belirli süreli bir hizmet sözleşmesi niteliğindedir. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferi Talimatı'nın 21. maddesi uyarınca sözleşmede belirlenmesi zorunlu olan ücret tutarı, futbolcuya aylık asgari ücret tutarının altında olmamak üzere kararlaştırılır.

4857 sayılı İŞ KANUNU m. 4Kaynağı aç

Madde
4 -Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri
uygulanmaz;
a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,
b) 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin
yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,
c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her
çeşit yapı işleri,
d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece
dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının
yapıldığı işlerde,
e) Ev hizmetlerinde,
f) (…)[4]
çıraklar hakkında,
g) Sporcular hakkında,
h) Rehabilite edilenler hakkında,
ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin
tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.
Şu kadar ki;
a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve
karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,
b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,
c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının
yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,
d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,
e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda
olan park ve bahçe işleri,
f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan,
denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler,
Bu Kanun hükümlerine tabidir.
Eşit
davranma ilkesi

Sözleşmelerde yer verilen garanti ücret; futbolcunun sportif performansına veya başka herhangi bir koşula bağlı kılınmayan, her sezon için ayrı ayrı düzenlenen sabit bir ödeme mahiyetindedir. Sözleşmenin süresinden önce feshedilmesi halinde söz konusu garanti ücretten hakkaniyete uygun biçimde indirim yapılır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi gereğince, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Bu çerçevede profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan alacaklar da muacceliyet tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresine tabi tutulur.

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 146Kaynağı aç

MADDE 146- Kanunda aksine bir
hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.
II. Beş yıllık
zamanaşımı

İbraname Geçerlilik Şartları ve Ceza Koşulu Sınırları

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi kapsamında hizmet sözleşmelerinde ibra belgesinin geçerliliği belirli yasal koşullara bağlanmıştır. Buna göre ibranamenin yazılı şekilde düzenlenmesi, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir aylık sürenin dolması, borcun türü ile tutarının açıkça gösterilmesi ve ödemenin eksiksiz biçimde banka kanalıyla yapılması şarttır. Bu şartları içermeyen ibra belgeleri hükümsüz sayılır. Gerçek hak tutarını yansıtmayan belgeler ise banka üzerinden ödenmiş olması koşuluyla yalnızca belirtilen miktar kadar makbuz niteliği taşır.

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 420Kaynağı aç

MADDE 420- Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza
koşulu geçersizdir.
İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması,
ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık
sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça
belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla
yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin
olarak hükümsüzdür.
Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya
ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı
olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla
yapılmış olması zorunludur.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin
diğer yakınlarının isteyebilecekleri dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün
tazminat alacaklarına da uygulanır.
VI. Tatil ve izinler
1. Hafta tatili ve iş
arama izni

Hizmet sözleşmelerinde yer alan ceza koşullarına ilişkin kanuni sınırlamalar mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi uyarınca, hizmet sözleşmelerine yalnızca işçi veya çalışan aleyhine konulan ceza koşulları geçersizdir.

Kulüp Disiplin Para Cezaları ve Bildirim Şartları

Futbol kulüpleri, sezon başlamadan en geç bir hafta önce iç yönetmeliklerini ve disiplin talimatlarını Türkiye Futbol Federasyonuna göndermek zorundadır. Kulüpler, federasyona tescil ettirdikleri iç yönetmelikleri veya disiplin talimatlarını imza karşılığında futbolcuya teslim etmek veya noter aracılığıyla tebliğ etmekle yükümlüdür.

Kulüpler, futbolculara verdikleri para cezası kararlarını gerekçeleri, tutarları ve noterden onanmış karar suretleriyle birlikte karar tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde noter aracılığıyla futbolcuya ve Türkiye Futbol Federasyonuna bildirmek zorundadır. Belirtilen bildirim usulüne uyulmadan verilen disiplin cezaları şekil noksanlığı sebebiyle geçerli sayılmaz. Sözleşmede yetki tanınmışsa para cezasının iptali talebiyle Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna başvurulabilir; kurula başvurulmaması halinde genel mahkemelerde tespit davası açılarak para cezasının hukuka aykırılığının tespiti talep edilebilir.

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ve Görevli Genel Mahkemeler

Futbolcu alacaklarının tahsiline yönelik uyuşmazlıkların Türkiye Futbol Federasyonu Uyuşmazlık Çözüm Kurulu nezdinde çözülmesi zorunlu olmayıp başvuru ihtiyari niteliktedir. Genel mahkemelerde dava açılması durumunda görevli mahkeme, kulübün hukuki statüsüne göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca belirlenir. Futbol kulübünün şirket tüzel kişiliğine sahip olması durumunda Asliye Ticaret Mahkemesi, dernek statüsünde bulunması halinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna yapılan başvurularda davalı tarafın başvuru dilekçesine karşı cevaplarını kurula sunması için dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren yedi günlük süresi bulunmaktadır. Hakem heyeti, gerekçeli kararını heyet oluşum tarihinden itibaren en geç dört ay içinde vermek zorundadır; haklı sebeplerin varlığı halinde bu süre birer aylık dönemler şeklinde uzatılabilir.

İcra Takibi ve İdari Yaptırım Talepleri

Borçlu kulübe karşı başlatılan ilamsız icra takibine itiraz edilmesi üzerine itirazın kaldırılması yoluna başvurulabilir. Yapılan inceleme neticesinde borçlu kulübün itirazı haklı bulunur ve futbolcunun icra takibini kötü niyetli başlattığı kanaatine varılırsa futbolcu aleyhine tazminata hükmedilir. Futbolcunun haklı bulunması ve borçlu kulübün itirazının kötü niyetli olduğunun tespiti halinde ise kulüp aleyhine icra inkâr tazminatına karar verilir.

Futbolcunun ödenmeyen maaş alacağı sebebiyle Türkiye Futbol Federasyonuna yazılı başvuruda bulunarak kulübe transfer yasağı yaptırımı uygulanmasını talep edebilmesi için alacak hakkında icra takibi başlatmamış olması şarttır. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu kararının ardından cebri icra yoluna başvurulması durumunda ise federasyon nezdindeki yaptırım başvurusu hükümsüz kalır.

Futbolcu alacaklarında zamanaşımı süresi ne kadardır?

Profesyonel futbolcu sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesindeki genel zamanaşımı hükmü uyarınca muacceliyet tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir.

Kulübün futbolcuya kestiği para cezası nasıl bildirilmelidir?

Para cezası kararlarının gerekçeleri, tutarları ve noter onaylı suretleriyle birlikte karar tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde noter aracılığıyla futbolcuya ve Türkiye Futbol Federasyonuna bildirilmesi zorunludur; bu usule uyulmaması cezayı şekil noksanlığı sebebiyle geçersiz kılar.

Futbolcu alacakları için Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna başvurmak zorunlu mudur?

Uyuşmazlık Çözüm Kuruluna başvuru zorunlu olmayıp ihtiyaridir; alacak talepleri kulübün hukuki yapısına göre şirketlerde Asliye Ticaret Mahkemesinde, derneklerde ise Asliye Hukuk Mahkemesinde de ileri sürülebilir.

Kulübe transfer yasağı uygulanması hangi şartla talep edilebilir?

Futbolcunun ödenmeyen maaş alacağı nedeniyle Türkiye Futbol Federasyonuna başvurarak transfer yasağı yaptırımı isteyebilmesi için alacaklı futbolcunun alacağa ilişkin icra takibi başlatmamış olması şarttır.

Futbolcu sözleşmesine tek taraflı konulan ceza koşulu geçerli midir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi gereğince hizmet sözleşmelerine yalnızca çalışan veya işçi aleyhine konulan tek taraflı ceza koşulları geçersizdir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İş hukuku