Fransa'da Şirket Türleri ve Kuruluş Aşamaları
Fransa'da faaliyette bulunacak girişimciler, iş modeline ve ortaklık yapısına göre farklı şirket türleri arasından seçim yapabilir. Tek başına ticari faaliyet yürütecek yatırımcılar entreprise individuelle, micro-entreprise, EURL veya SASU modellerini değerlendirebilirken; birden çok ortakla faaliyet planlayan girişimciler çoğunlukla SARL veya SAS yapılarını tercih eder. Ülkedeki şirket kuruluş işlemleri kural olarak tek gişe niteliğindeki guichet unique des formalités des entreprises sistemi üzerinden yürütülür. Ticari şirket tescilinin tamamlanması için sermaye bedelinin özel olarak açılan bir banka hesabına yatırılması zorunludur. Söz konusu fonlar şirket tescil edilene kadar bloke tutulur ve tescilin kesinleşmesiyle birlikte serbest bırakılır.
Yabancı Yatırımcılar İçin İkamet ve Oturum İzinleri
Fransa'da alışılmış ikamet kurma niyeti bulunmayan yabancı yatırımcılar için RNE veya RCS tescil kayıtları öncesinde özel bir göç formalitesi aranmaz; bu kişiler genel şirket kuruluş adımlarını izleyebilir. Buna karşılık ülkede fiilen yerleşerek ticari, sınai veya zanaat odaklı faaliyet yürütecek ya da fiilî yöneticilik üstlenecek yabancılar için uygun vize ve oturum şartlarına uyulması gerekir. Bu kapsamda doğrudan ekonomik yatırım yoluyla sunulan oturum statüsünde, yatırımcının şahsen ya da yönettiği yahut sermaye payının yüzde 30'undan fazlasına sahip olduğu bir şirket üzerinden istihdam yaratması veya koruması, ayrıca maddi veya gayri maddi duran varlıklara en az 300.000 avro yatırım yapması şarttır.
Şirket kurma ekseninde talent-porteur de projet oturumuna yönelen yabancı girişimcilerin ise en az yüksek lisans düzeyinde diplomaya veya buna denk 5 yıllık profesyonel deneyime sahip olması, gerçek ve ciddi bir proje sunması aranır. Bununla birlikte ilgilinin kendisi ve ailesi adına en az tam zamanlı SMIC düzeyinde kaynak ile proje için en az 30.000 avro finansman göstermesi zorunludur. Ekonomik yatırımcı veya şirket kurucusu vizesiyle Fransa'ya giriş yapıldığında 2 ay içinde en çok 4 yıl süreli çok yıllı oturum kartına başvurulmalıdır. Kalışın 12 aydan kısa sürmesi planlandığında VLS-TS vizesi düzenlenir ve bu vizenin ülkeye girişten itibaren 3 ay içinde doğrulanması gerekir.
Yabancı Yatırım Denetimi (IEF) ve İzin Süreci
Fransa'da yabancı yatırım denetimi (IEF) kapsamında bir işlemin ön izne tabi olması için yabancı yatırımcıya ilişkin şart, işlemin niteliği ve hedef şirketin faaliyet alanı koşullarının üçünün birlikte gerçekleşmesi zorunludur; bu şartlardan birinin eksikliği halinde işlem denetim prosedürüne girmez. Kamu düzeni, kamu güvenliği ve millî savunma bakımından hassas sektörlerde faaliyet gösteren Fransız işletmelerinin kontrolünün devralınması veya faaliyet kollarının tamamen yahut kısmen devri izin gerektirir. Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki yabancı yatırımcılar için bu işletmelerde oy haklarının yüzde 25 eşiğini aşması ya da borsaya kote şirketlerde yüzde 10 oy hakkı sınırının geçilmesi ön izne tabidir.
Tam başvuru dosyasının sunulmasıyla yetkili Bakanlık ilk aşamada 30 iş günü içinde işlemin kapsam dışı olduğunu, koşulsuz izin verildiğini veya ilave inceleme gerektiğini bildirir. İkinci fazın açılması halinde ek 45 iş günü içinde karar verilir ve toplam azami süre 75 iş gününe ulaşır; bu süre zarfında cevap verilmemesi başvurunun zımnen reddi sonucunu doğurur. Bakanlık işlemi koşulsuz onaylayabileceği gibi kamu düzeni, kamu güvenliği ve savunma çıkarlarını korumak üzere koşullar koyabilir veya kanunda belirtilen sınırlı hallerde işlemi reddedebilir. İzinsiz gerçekleştirilen işlemler ile izin koşullarına aykırılık hallerinde ise idari polis ve yaptırım mekanizmaları devreye sokulur.
Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi Kuralları
Fransa'da kurumlar vergisinin standart oranı yüzde 25 olarak uygulanır. Bununla birlikte cirosu 10 milyon avronun altında kalan ve sermayesinin tamamı ödenmiş olan şirketler için 42.500 avroya kadar olan kâr kısmı üzerinde yüzde 15 indirimli kurumlar vergisi oranı geçerlilik kazanabilir. Ülkedeki standart katma değer vergisi oranı yüzde 20 seviyesindedir. Kanunda belirlenmiş belirli sektörler, mal teslimleri ve hizmet ifaları bakımından ise yüzde 10 veya yüzde 5,5 düzeyinde indirimli katma değer vergisi oranları uygulanır.
Gayrimenkul Yatırımlarında Şekil ve Uyum Şartları
Fransa'da gayrimenkul iktisabında mülkiyet devrini içeren satış sözleşmesinin noter tarafından düzenlenmesi ve ardından service de publicité foncière nezdinde yayımlanması zorunlu bir şekil şartıdır. Taşınmaz devirlerinde noterler ve diğer gayrimenkul aktörleri kara para aklamayı önleme ve denetim kurallarını içeren LCB-FT rejimine tabidir. Bu yükümlülük nedeniyle, özellikle yüksek tutarlı gayrimenkul işlemlerinde yabancı yatırımcının fon kaynağını, şirket yapısını, işlemin iktisadi mantığını ve gerçek faydalanıcı bilgilerini tevsik edici belgelerle açıklaması gerekir.
Fransa'da ikamet etmeden şirket kurulabilir mi?
Alışılmış ikamet kurma niyeti bulunmayan yabancı yatırımcılar için tescil öncesinde özel bir göç formalitesi aranmaz ve genel şirket kuruluş adımları izlenebilir; ancak fiilen yerleşip ticari veya sınai faaliyet yürütecek ya da fiilî yöneticilik yapacak kişilerin uygun vize ve oturum izinlerini alması gerekir.
Doğrudan ekonomik yatırımla oturum kartı nasıl alınır?
Yatırımcının şahsen ya da yönettiği yahut sermaye payının yüzde 30'undan fazlasına sahip olduğu bir şirket aracılığıyla istihdam yaratması veya koruması, ayrıca maddi veya gayri maddi duran varlıklara en az 300.000 avro yatırım yapması gerekir; Fransa'ya girişten sonra 2 ay içinde çok yıllı oturum kartına başvurulmalıdır.
Yabancı yatırım denetiminde Bakanlığın inceleme süresi nedir?
Yetkili Bakanlık ilk aşamada 30 iş günü içinde karar verir; ilave inceleme fazına geçilmesi durumunda eklenen 45 iş günüyle birlikte toplam azami süre 75 iş günü olur ve bu sürede cevap verilmemesi başvurunun zımnen reddi sayılır.
Kurumlar vergisinde yüzde 15 indirimli oran hangi şartlarda uygulanır?
Cirosu 10 milyon avronun altında kalan ve sermayesi tamamen ödenmiş olan şirketlerde, 42.500 avroya kadar olan kâr kısmı için yüzde 15 indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy