Devlet memurunun görev ilişkisi içerisinde amirlerine, maiyetindekilere veya iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(f) maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında yer alır.
Fiili Tecavüz Eylemi ve Benzer Nitelikteki Fiiller
Kamu hizmetinin yürütülmesinde amirlerin, maiyetteki personelin ve iş sahiplerinin korunması amacıyla fiili tecavüz eylemleri 657 sayılı Kanun'un 125/E-(f) maddesi kapsamında yaptırıma bağlanmıştır.
Disiplin hukuku kapsamında her eylem kanun metninde harfiyen sayılmamış olabilir. 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde yer alan kural uyarınca, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları bakımından benzer eylemlerde bulunan kamu görevlilerine de aynı türde disiplin cezası verilir.
Disiplin Hukukunda Kıyas, Haksız Tahrik ve Karşılıklı Hakaret
Memur disiplin hukukunda hukuki boşluk bulunan hallerde, idare hukukunun niteliğine uygun düştüğü ölçüde başta ceza hukuku olmak üzere diğer hukuk dallarındaki kurallar kıyasen tatbik edilir.
Bu yaklaşım uyarınca memur disiplin hukuku uygulamasında haksız tahrik ve karşılıklı hakaret durumları söz konusu olduğunda, olayın özelliğine göre faile daha hafif bir ceza verilmesi veya hiç ceza verilmemesi hususlarının idarece değerlendirilmesi ve bu sonuca göre işlem tesis edilmesi gerekir.
Nitekim 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 29. maddesinde, haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimse hakkında ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis dışındaki hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirileceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 129. maddesinin 3. fıkrasında ise karşılıklı hakarette olayın mahiyetine göre taraflardan birine veya her iki tarafa verilecek cezanın üçte birine kadar indirilebileceği gibi hiç ceza verilmeyebileceği hükme bağlanmıştır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 29Kaynağı aç
şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet
hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası
yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde
verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.
Hata
Memurluktan Çıkarma Kararına Karşı İptal Davası Açma Süresi
Devlet memurluğundan çıkarma cezasının onaylanmasının ve tebliğ edilmesinin ardından 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılması gerekir. Karara karşı iptal davası açılmadan başka bir üst mercie başvurulması durumu değiştirmeyeceği gibi yasal sürenin geçmesine de sebep olabilir.
Fiili tecavüze nitelikçe benzer eylemlerde hangi ceza uygulanır?
657 sayılı Kanun uyarınca, kanunda sayılan disiplin fiillerine nitelik ve ağırlıkları bakımından benzer eylemlerde bulunan kamu görevlilerine de aynı türde disiplin cezası verilir.
Haksız tahrik veya karşılıklı hakaret halinde disiplin cezası indirilebilir mi?
Memur disiplin hukuku uygulamasında haksız tahrik ve karşılıklı hakaret hallerinde, idarenin olayın özelliğine göre faile daha hafif bir ceza verilmesi veya hiç ceza verilmemesi ihtimalini değerlendirerek işlem tesis etmesi gerekir.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasına karşı dava açma süresi ne kadardır?
Devlet memurluğundan çıkarma cezasının onaylanarak kişiye tebliğ edilmesinden itibaren 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılmalıdır; başka bir üst mercie başvurulması sürenin kaçırılmasına yol açabilir.
Ceza Kanunu'ndaki karşılıklı hakaret kuralı disiplin sürecinde nasıl değerlendirilir?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 129. maddesinin 3. fıkrası uyarınca karşılıklı hakarette olayın mahiyetine göre verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi hiç ceza verilmeyebilir; disiplin hukuku boşluklarında bu ilkeler idare hukukuna uygun düştüğü ölçüde kıyasen gözetilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy