Elektrikli ve Hibrit Araçlarda Vergilendirme ve ÖTV Oranları
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listenin 87.03 pozisyonunda yer alan 'sadece elektrik motorlu olanlar' ibaresi, araçta elektrik motoru bulunmasını değil, aracın yalnızca elektrik motoruyla hareket etmesini ifade eder. Tekerleklerle mekanik aktarma bağlantısı bulunmayan ve yalnızca menzil uzatıcı jeneratör işlevi gören bir benzin motorunun varlığı, aracın bu kapsam dışına çıkarılmasına dayanak yapılamaz.
Danıştay 7. Daire, E. 2019/3070, K. 2022/506Kaynağı aç
Hibrit araçlarda uygulanacak ÖTV oranları ise aracın motor silindir hacmine ve elektrik motorunun gücüne göre değişkenlik gösterir. 2023 yılı düzenlemeleri çerçevesinde, motor gücü 160 kW ve altında olan elektrikli araçlarda matrahı 1.450.000 TL'yi aşmayanlar için yüzde 10, bu tutarı aşanlar için yüzde 40; motor gücü 160 kW'ı geçenlerde ise matrahı 1.350.000 TL'yi aşmayanlar için yüzde 50, aşanlar için yüzde 60 oranında ÖTV belirlenmiştir.
Fiziki İnceleme Yapılmaksızın Uygulanan Cezalı Tarhiyatların Hukuka Aykırılığı
İdarece mükellef nezdinde araç üzerinde fiziki bir tespit ve inceleme yapılmaksızın, yalnızca uygunluk belgesindeki bilgilere dayanılarak takdir edilen matrah üzerinden vergi ziyaı cezalı ÖTV tarhiyatı tesis edilmesi hukuka uygun görülmemektedir. Danıştay 7. Dairesinin 2019/3070 Esas ve 2022/506 Karar sayılı kararına konu uyuşmazlıkta; tekerleklerle mekanik aktarma bağı bulunmayan ve aracı hareket ettirmeyen motor sebebiyle ÖTV tahakkuk ettirilemeyeceği ve somut fiziki inceleme yapılmaksızın tarhiyat kurulamayacağı yönündeki ilk derece mahkemesi değerlendirmesi sonucu itibarıyla isabetsiz bulunmamıştır.
Hatalı Tahsil Edilen ÖTV'nin İadesinde Düzeltme ve Şikayet Yolu
Mevzuata aykırı veya fazla tahsil edilen ÖTV'nin iadesi talepleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun vergi hatası hükümleri ve Anayasa'nın mülkiyet hakkı güvencesi kapsamında ileri sürülür. Yanlış tahsil edilen verginin iadesi amacıyla ilgili vergi dairesine bir düzeltme talebi dilekçesiyle başvurulması gerekir. Bu başvuruya araç faturası örneği, ÖTV'nin ödendiğini gösteren makbuz ya da dekont ile aracın teknik özelliklerini gösteren belgelerin eklenmesi gerekebilir.
Fazla veya hatalı tahsil edilen ÖTV'nin iadesi talebi kural olarak ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmelidir. Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunan mükellefler, 213 sayılı Kanun'un 124. maddesi gereğince şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına başvurabilmektedir.
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 124Kaynağı aç
Vergi Mahkemesinde Dava ve Kanun Yolları
Vergi dairesine yapılan düzeltme başvurusunun reddi durumunda, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yapılan talepler bakımından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi uyarınca öncelikle şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edilmesi gerekmektedir. İade taleplerinin reddi üzerine doğrudan otuz gün içinde dava açılabileceği yönündeki genel nitelemeye karşılık, dava açma süresi geçtikten sonraki başvurularda kanunda öngörülen şikayet usulü işletilmelidir.
İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi gereğince, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen davalar hariç olmak üzere kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda ise istinaf yoluna başvurulamaz. Kanuni şartların mevcut olduğu uyuşmazlıklarda aleyhe kararlara karşı temyiz incelemesi Danıştay nezdinde yürütülür.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 45Kaynağı aç
Fazla ödenen ÖTV'nin iadesi için zamanaşımı süresi ne kadardır?
Fazla veya hatalı tahsil edilen ÖTV'nin iadesi talebi, kural olarak ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmelidir.
Menzil uzatıcı jeneratör motoru olan elektrikli araç hibrit sayılır mı?
Tekerleklerle mekanik bağı bulunmayan ve yalnızca menzil uzatıcı jeneratör işlevi gören motora sahip araçlar sadece elektrik motorlu kabul edilir; idarece fiziki tespit yapılmadan salt uygunluk belgesine dayanılarak hibrit nitelemesiyle cezalı tarhiyat yapılamaz.
ÖTV iadesi başvurusunun reddi durumunda dava açma süresi kaç gündür?
Düzeltme talebinin reddi üzerine dava açma süresi geçtikten sonra doğrudan vergi mahkemesine başvurulamayıp 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi gereğince Maliye Bakanlığına şikayet yoluyla müracaat edilmelidir; ret işlemine karşı doğrudan 30 gün içinde dava açılabilmesi usulü ise dava açma süresi içindeki durumlar ve genel yargı yolları bağlamında değerlendirilmektedir.
Dava açma süresi kaçırıldığında düzeltme reddine karşı hangi yola gidilir?
Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yapılan düzeltme talebi reddedilen mükellefler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi uyarınca şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

