E-2 vizesinde aktif yönetim şartı, yatırımcının sermaye koyduğu ticari işletmeyi fiilen geliştirip yönlendirmesini ifade eden develop and direct standardına dayanır. 8 CFR 214.2 ve 22 CFR 41.51 düzenlemeleri uyarınca, yatırımın geçerli sayılabilmesi için işletmenin kâr amacıyla mal veya hizmet üreten, bulunduğu eyalet veya yerel yargı çevresindeki hukuki gereklilikleri sağlayan, gerçek, aktif ve işleyen bir ticari girişim niteliği taşıması ve yatırımcının bu girişim üzerinde kontrol sağlaması gerekir.
Operasyonel Kontrol ve Develop and Direct Standardı
22 CFR 41.51 uyarınca bir yatırımcının işletmeyi geliştirip yönlendirdiğinin kabul edilmesi için işletmede en az yüzde 50 oranında mülkiyet payına sahip olması, yönetsel bir pozisyon üzerinden operasyonel kontrol sağlaması veya başka bir kontrol mekanizması ile işletmeyi yönlendirmesi aranır.
Yatırımcının yüzde 50 oranında nominal payı bulunmadığı hallerde de yönetsel bir pozisyon veya başka bir şirket içi araç vasıtasıyla operasyonel kontrol sağlanmışsa develop and direct şartı karşılanabilir.
Aktif yönetim şartı, yatırımcının her gün kasada durmasını, her siparişi bizzat vermesini veya her operasyonel ve rutin işi kendi elleriyle yapmasını gerektirmez. Düzenleme kapsamında aranan temel unsur, yönetsel bir pozisyon veya kurumsal bir mekanizma aracılığıyla işletmenin stratejik ve yönetsel ekseninin, organizasyon yapısının ve karar mekanizmasının belirlenebilmesidir.
Gerçek Ticari İşletme ve Pasif Yatırım Sınırı
8 CFR 214.2 kapsamında işletmenin gerçek, aktif ve kâr amacıyla mal veya hizmet üreten bir yapıda olması şarttır. DS-156E talimatları doğrultusunda, spekülatif veya atıl yatırımlar geçerli kabul edilmez. Benzer şekilde, işletmeye fiilen tahsis edilmeksizin banka hesabında bekletilen fonlar da E-2 kapsamında yatırım sayılmaz.
Foreign Affairs Manual esaslarına göre E-2 yatırımına konu işletme, kâğıt üzerinde bir organizasyon ya da yalnızca gelecekteki olası değer artışı için tutulan atıl ve spekülatif bir yapı olamaz. Bu doğrultuda, imar görmemiş boş arazilerin veya yatırımcının portföyünde tutulan hisse senetlerinin elde bulundurulması gibi değer artışı odaklı varlıklar E-2 için yeterli görülmez.
Yeni Kurulan İşletmeler ve Marjinallik Ölçütü
DS-156E talimatları uyarınca, henüz tam olarak operasyonel hale gelmemiş yeni işletmeler için potansiyel gelir, iş yaratımı ve satış hacmine ilişkin tahmin ve projeksiyonlar sunulabilir. Henüz fiilen mal veya hizmet üretimine başlanmamış olsa dahi, operasyonel hale gelmek amacıyla somut ve aktif adımlar atan yeni girişimler E kategorisi değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
E-2 işletmesinin marjinal bir işletme niteliğinde olmaması zorunludur. Marjinal işletme, mevcut veya gelecekteki kapasitesi itibarıyla yalnızca yatırımcı ve ailesine asgari yaşam imkânı sağlayan ve bunun ötesinde anlamlı ekonomik etki üretmeyen girişimdir. DS-156E ve ilgili idari kurallar gereğince girişimin, sırf yatırımcı ve ailesinin geçimini temin etmekten fazlasını sağlaması veya Amerika Birleşik Devletleri'nde önemli bir ekonomik etkiye sahip olması gerekir.
Personel Statüleri ve Şartın Belgelendirilmesi
DS-156E talimatları uyarınca E kategorisinde asıl yatırımcı işletmeyi yönlendirici ve yönetici rolde bulunurken, asıl yatırımcı haricindeki çalışanlar işletmede yalnızca yönetici, denetleyici veya özel yetenekli çalışan statüsünde yer alabilir. Sıradan veya vasıfsız çalışanlar genel olarak bu vize kategorisine dahil edilmez.
Aktif yönetim ve operasyonel kontrol durumu çeşitli kurumsal belgelerle ortaya konur. DS-156E talimatlarında örnek gösterildiği üzere şirket kuruluş belgeleri, ortaklık sözleşmeleri, hisse kayıtları, organizasyon ve personel şemaları, kira sözleşmeleri, lisanslar, ticari sözleşmeler, makbuzlar, bordro kayıtları, IRS Form 941 bildirimleri, yıllık raporlar, kataloglar ve satış tanıtım materyalleri bu kapsamda sunulabilir.
Yatırımcının payı yüzde 50'nin altındaysa aktif yönetim şartı sağlanabilir mi?
Evet, 22 CFR 41.51 uyarınca yatırımcının en az yüzde 50 nominal payı bulunmasa dahi, yönetsel bir pozisyon veya başka bir şirket içi araç üzerinden operasyonel kontrolü sağlaması durumunda develop and direct şartı karşılanabilir.
Yatırımcının işletmedeki her operasyonel işi bizzat yapması gerekir mi?
Hayır, aktif yönetim şartı yatırımcının her rutin işi veya siparişi bizzat yapmasını aramaz; yönetsel pozisyon veya kurumsal mekanizmalarla şirketin karar mekanizmasını ve stratejik yönünü kontrol etmesi yeterlidir.
Banka hesabında bekletilen fonlar E-2 yatırımı sayılır mı?
Hayır, DS-156E talimatları uyarınca bir işletmeye fiilen tahsis edilmeden banka hesabında bekletilen fonlar ile spekülatif veya atıl yatırımlar geçerli yatırım kabul edilmez.
Henüz mal veya hizmet üretimine başlamamış yeni girişimler E-2 kapsamında değerlendirilebilir mi?
Evet, henüz mal veya hizmet üretimine başlanmamış olsa dahi operasyonel hale gelmek amacıyla aktif adımlar atan yeni girişimler E değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Tam olarak operasyonel olmayan işletmeler bakımından ise DS-156E talimatları uyarınca potansiyel gelir, iş yaratımı ve satış hacmine dair projeksiyonlar sunulabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy