Fransa Hukukunda İkamet Şartları ve Oturum İzni

by Avukat Erdal Ersoy
Fransa Hukukunda İkamet Şartları ve Oturum İzni

Üç Aydan Uzun Kalışlarda Vize ve Oturum Rejimi

Fransa'da üç aydan uzun kalışlarda uygulanacak kurallar ilgilinin vatandaşlığına göre değişmektedir. Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre vatandaşları için oturum kartı bulundurma zorunluluğu kural olarak aranmazken, AB dışı yabancıların uzun süreli vize veya oturum belgesi bulundurması zorunludur. Bu kapsamda Fransa'da 90 günden uzun kalmayı planlayan AB dışı yabancıların kural olarak ülkeye gelmeden önce geçerlilik süresi 3 ay ile 1 yıl arasında değişebilen uzun süreli vize temin etmesi gerekir.

Uzun süreli vize türlerinden biri olan ve oturum belgesi yerine geçen vize (VLS-TS), 4 ila 12 ay arasında geçerli olup Fransa'ya varışta hemen ayrıca kart alma zorunluluğu olmaksızın ilk yıl için oturum belgesi işlevi görür. Bu vizenin Fransa'ya girişten sonraki 3 ay içinde çevrim içi ortamda doğrulanması ve ilgili verginin ödenmesi zorunludur. Buna karşılık, üzerinde ülkeye girişten sonraki 2 ay içinde oturum kartı talep edilmelidir ibaresi yer alan uzun süreli vize sahiplerinin ise Fransa'ya girişin ardından ikametlerinin devamı için yetkili prefektörlük veya ilgili çevrim içi sistem üzerinden ayrıca oturum kartı başvurusu yapması gerekmektedir.

İkametgâh Belgesi ve Belirli Kartlarda Başvuru Takvimi

Fransa'da oturum kartı talebinde bulunacak kişilerin barınma durumlarını kanıtlamaları şarttır. Başvuru sahibinin durumuna göre kira sözleşmesi, fatura, konut tahsis belgesi veya kendisini barındıran kişinin barındırma belgesi gibi 6 aydan eski olmayan güncel bir ikametgâh belgesi sunulması zorunludur.

Ziyaretçi kartı, ikamet kartı ve bazı diğer oturum belgeleri bakımından başvuru ve yenileme işlemlerinin, mevcut belgenin geçerlilik süresi sona ermeden en erken 4 ay, en geç 2 ay kala yapılması gerekmektedir.

Aile Bağları ve Ziyaretçi Statüsünde İkamet Koşulları

Fransız vatandaşı bir eşe sahip olma, Fransız vatandaşı çocuğun ebeveyni bulunma veya düzenli oturum sahibi bir yabancının aile üyesi olma gibi Fransa'da aile bağları bulunan AB dışı yabancılara aile ve özel hayat (vie privée et familiale) kartı verilebilir. Bu belge, sahibine Fransa'da kalma hakkının yanı sıra işverenin ayrıca çalışma izni almasına gerek kalmaksızın çalışma hakkı tanır.

Fransa'da gelir getirici bir işte çalışmayacak yabancılara yönelik ziyaretçi (visiteur) kartı 1 yıl geçerli olup yenilenebilir niteliktedir; ancak bu statü çalışma hakkı sağlamaz. Ziyaretçi kartı başvurusunda çalışılmayacağına dair yazılı taahhüt verilmesi, tüm kalış süresini kapsayan sağlık sigortasının ibraz edilmesi ve tek kişi için aylık net 1.443,11 avro, yıllık ise 17.317,39 avro tutarında asgari kaynağa sahip olunduğunun ispatlanması aranır.

Başka Bir AB Ülkesinden Fransa'ya Geçiş Kuralları

Başka bir AB üyesi devlet tarafından verilen genel oturum kartları, Fransa'da uzun süreli yerleşim hakkını kendiliğinden tanımaz. Yalnızca başka bir AB ülkesinde uzun süreli AB mukimi (résident de longue durée-UE) statüsü taşıyan AB dışı yabancılar Fransa'ya uzun süreli vize almadan giriş yapabilir. Bu kişilerin Fransa'ya girişten sonraki 3 ay içinde uygun bir oturum kartına başvurmaları, sağlık sigortalarını sunmaları ve istikrarlı, yeterli kaynaklarını ispatlamaları gerekir. İlgili kişinin konut sahibi olmadığı veya ücretsiz barınmadığı hâllerde aranan asgari kaynak tutarı aylık en az 1.823,03 avro brüt düzeyindedir.

Entegrasyon Sözleşmesi, Dil Yeterliliği ve Yurttaşlık Sınavı

Fransa'da kalıcı olarak yerleşmek isteyen ve ikamete kabul edilen AB dışı yabancılar ile Fransız devleti arasında kural olarak 1 yıl süren ve bazı durumlarda 1 yıl daha uzatılabilen Cumhuriyetçi Entegrasyon Sözleşmesi (CIR) imzalanır. Başvuru sahibi, resmi uyum makamı olan OFII'nin çağrılarına uymak, belirlenen eğitimlere düzenli katılmak ve entegrasyon sürecinin gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür.

AB dışı yabancıların ilk kez çok yıllı oturum kartı (pluriannuelle) talep etmeleri hâlinde A2, ilk kez ikamet kartı (carte de résident) talep etmeleri hâlinde ise B1 düzeyinde Fransızca yeterliliği göstermesi zorunludur. Ayrıca 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren ilk çok yıllı kart ve ilk ikamet kartı başvurularında Fransızca hazırlanmış 40 soruluk çoktan seçmeli yurttaşlık sınavından en az 32 doğru yapılması şartı getirilmiştir. Cumhuriyetin temel değerleri, hak ve ödevler, tarih, kültür, kurumlar ve toplumsal yaşama dair bilgilerin ölçüldüğü bu sınavdan 65 yaş üstü kişiler muaftır; kart yenileme başvuruları da kural olarak bu sınava tabi değildir.

On Yıllık İkamet Kartı ve Uzun Süreli AB Mukimliği

On yıl süreyle geçerli olan ikamet kartının (carte de résident) ilk kez alınabilmesi için Cumhuriyet ilkelerine saygı, tek eşlilik kuralına uyum, belirli ağır suçlardan mahkûm olmamış bulunma, B1 düzeyinde Fransızca bilgisi ve ikamet sınavının başarılması aranır; 65 yaş üzerindeki başvurucular dil ve sınav koşulundan muaftır. Prefektörlük makamı entegrasyonu değerlendirirken Cumhuriyetçi Entegrasyon Sözleşmesi'nin takibini ve sonuçlarını dikkate alır.

Uzun süreli AB mukimi kartı (résident de longue durée-UE) için ise AB dışı yabancının Fransa'da en az 5 yıl düzenli ve kesintisiz ikamet etmiş olması, yeterli kaynaklarını, sağlık güvencesini ve entegrasyonunu kanıtlaması gerekir. Beş yıllık sürenin hesaplanmasında ardışık en fazla 6 ay ve toplamda en fazla 10 aya kadar olan devamsızlıklar kesinti sayılmamaktadır.

Avrupa Birliği Vatandaşlarının İkamet Rejimi

Avrupa Birliği vatandaşlarının öğrenci olarak Fransa'da üç aydan uzun süre ikamet edebilmesi için bir eğitim kurumuna kayıtlı olması, sağlık sigortası taşıması ve hem kendisi hem ailesi bakımından sosyal yardım sistemine yük oluşturmayacak düzeyde kaynağa sahip bulunması gerekir. Birlik vatandaşlarının Fransa'da oturum kartı taşıma zorunluluğu bulunmayıp bu kart yalnızca ilgilinin isteğine bağlı olarak düzenlenir.

Fransa'da kesintisiz ve düzenli olarak 5 yıl ikamet eden AB vatandaşları daimi ikamet hakkı (séjour permanent) kazanır. Bu hakkın elde edilmesinden sonra başlangıçta aranan çalışma, öğrenci olma veya yeterli kaynak gösterme koşullarının ayrıca belgelenmesi yükümlülüğü ortadan kalkar.

Başka bir AB ülkesinde oturum kartı olan kişi Fransa'ya serbestçe yerleşebilir mi?

Başka bir AB üyesi devlet tarafından verilen oturum kartları Fransa'da uzun süreli yerleşim hakkını kendiliğinden vermez. Yalnızca başka bir AB ülkesinde uzun süreli AB mukimi statüsüne sahip AB dışı yabancılar Fransa'ya uzun süreli vize almadan girebilir; bu kişilerin de girişten sonraki 3 ay içinde oturum kartına başvurmaları, sağlık sigortasını ve konut sahibi olunmaması veya ücretsiz barınılmaması hâlinde aylık en az 1.823,03 avro brüt kaynağı ispat etmeleri gerekir.

Ziyaretçi oturum kartı sahipleri Fransa'da çalışabilir mi?

Ziyaretçi oturum kartı sahibine Fransa'da çalışma hakkı tanımaz. Başvuru sahibinin çalışmayacağına ilişkin yazılı taahhüt vermesi, kalış süresinin tamamını kapsayan sağlık sigortası sunması ve tek kişi için aylık net 1.443,11 avro (yıllık 17.317,39 avro) asgari kaynağa sahip olduğunu belgelemesi zorunludur.

Çok yıllı veya 10 yıllık ikamet kartlarında dil ve yurttaşlık sınavı şartı nedir?

İlk kez çok yıllı kart alacak AB dışı yabancıların A2, ilk kez 10 yıllık ikamet kartı alacakların ise B1 düzeyinde Fransızca yeterliliği göstermesi gerekir. Ayrıca 1 Ocak 2026'dan itibaren ilk başvurularda 40 soruluk Fransızca yurttaşlık sınavında en az 32 doğru yapılmalıdır; 65 yaş üstü kişiler bu sınavdan muaf olup yenileme başvuruları kural olarak sınava tabi değildir.

Oturum kartı yenileme başvurusu ne zaman yapılmalıdır?

Ziyaretçi kartı, ikamet kartı ve belirli diğer oturum belgeleri için başvuruların, mevcut belgenin süresi sona ermeden önce en erken 4 ay, en geç 2 ay kala yapılması gerekmektedir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu