Seçici Dağıtım Sistemi Tanımı
Üretici veya sağlayıcının, sözleşmeye konu malları veya hizmetleri önceden saptanan ölçütler çerçevesinde belirlediği satıcılara doğrudan ya da dolaylı biçimde vermeyi taahhüt ettiği, bu satıcıların da ilgili ürünleri yetkilendirilmemiş dağıtım kanallarına satmamayı üstlendiği dağıtım yapısı seçici dağıtım sistemi olarak adlandırılır.
Lüks Ürünler ve Üçüncü Taraf Platform Yasakları
Lüks ürünler için kurulan seçici dağıtım sistemleri, öncelikli olarak ürünün lüks niteliğini korumayı amaçlar. Bu tür sistemler, seçici dağıtıma ilişkin aranan diğer koşulları sağladığı müddetçe Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Anlaşma'nın 101. maddesine uygun kabul edilir. Bu doğrultuda sağlayıcının, yetkili satıcının yalnızca ürünün lüks konumunu koruyacak şekilde düzenlenmiş internet sitesinden satış yapmasına imkân tanıması; buna karşılık ürünlerin farklı bir ticari unvan kullanılarak ya da üçüncü taraf satış platformlarında satışa sunulmasını yasaklaması rekabet kurallarını ihlal etmez.
Platform Yasaklarının Dayandığı Gerekçeler
Üçüncü taraf satış platformlarına yönelik yasaklar, sağlayıcıya elektronik ticaret yoluyla ürünlerin sadece yetkili yeniden satıcılar tarafından satıldığı garantisini verir. Bu düzenleme, sağlayıcının yeniden satıcının internet satışlarında seçici dağıtım kriterlerine uygunluğunu denetlemesine imkân tanıyarak ürünün lüks imajının korunmasını sağlar. Bununla birlikte üçüncü taraf platformların önemi artış gösterse de yeniden satıcıların büyük çoğunluğunun kendi internet sitesine sahip olduğu tespit edilmiştir.
Orantılılık ve Geçerlilik Şartları
Platform kısıtlamasının orantılı kabul edilmesinde önemli bir etken, getirilen yasağın yeniden satıcının bütün internet satışlarına yönelik olmaması ve yalnızca üçüncü taraf platformları ya da farklı ticari unvanlar üzerinden gerçekleştirilen satışlara ilişkin bulunmasıdır. Seçici dağıtımda yer verilen üçüncü taraf platform kısıtlamasının Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Anlaşma'nın 101. maddesine aykırılık oluşturmaması; düzenlemenin ürünün lüks karakterini koruma amacıyla yapılmasına, ayrımcı biçimde uygulanmamasına ve bu amaç ile orantılı olmasına bağlıdır.
Kararın Kapsamı ve Kısıtlama Tartışmaları
Seçici dağıtım sistemleri uygulayan teşebbüsler açısından bu yöndeki ilkeler yol gösterici olarak değerlendirilebilir; ancak yapılan değerlendirmenin lüks ürünlere ilişkin olduğu göz ardı edilmemelidir. Diğer yandan söz konusu yaklaşımın, Rekabet Kurumu'nun Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz Taslağı'ndaki internet satışları kapsamında sağlayıcının yetkili satıcıya getirebileceği platform kısıtlamalarına yönelik tartışmalar açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.
Seçici dağıtımda üçüncü taraf platform yasağının hukuka uygun sayılması için hangi şartlar aranır?
Yasaklama hükmünün ürünün lüks karakterini koruma amacıyla düzenlenmesi, ayrımcı şekilde uygulanmaması ve bu amaçla orantılı olması gerekir.
İnternet satışlarının tamamen engellenmesi ile platform kısıtlaması arasındaki fark nedir?
Kısıtlamanın yeniden satıcının bütün internet satışlarına yönelik olmayıp yalnızca üçüncü taraf platformları ya da farklı ticari unvan üzerinden yapılan satışlara ilişkin olması, sınırlamayı amaç ile orantılı kılar.
Coty kararında değerlendirilen platform yasağı her ürün grubu için geçerli midir?
Coty kararı seçici dağıtım sistemleri için yol gösterici olmakla birlikte, kararda benimsenen değerlendirmenin özellikle lüks ürünlere ilişkin olduğu göz ardı edilmemelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy