Ceza Muhakemesi Kanunu m. 84 uyarınca keşif yapılması sırasında ve tanık veya bilirkişinin duruşmada hazır bulunamayacağı ya da oturduğu yerin uzaklığı nedeniyle bulunmasının güç olduğu hallerde dinlenmesi sırasında şüpheli, sanık, mağdur ile bunların müdafii ve vekili hazır bulunabilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 84Kaynağı aç
bunların müdafii ve vekili hazır bulunabilirler.
(2) Tanık veya bilirkişinin duruşma sırasında hazır bulunamayacağı veya
oturduğu yerin uzaklığı nedeniyle bulunmasının güç olduğu anlaşılırsa, bu tanık
veya bilirkişinin dinlenmesinde de birinci fıkra hükmü uygulanır.
(3) Mağdur, şüpheli veya sanığın huzuru, tanıklardan birinin gerçeğe
uygun tanıklık etmesine engel olabilecekse, o işte şüpheli veya sanığın
bulunmamasına karar verilebilir.
(4) Bu işlerde hazır bulunmaya hakkı olanlar, işin geri bırakılmasına
neden olmamak koşuluyla, işlerin yapılması gününden önce haberdar edilirler.
(5) Şüpheli veya sanık tutuklu ise, hâkim veya mahkeme tarafından ancak
zorunlu sayılan hâllerde keşifte hazır bulundurulmasına karar verilebilir.
Yer gösterme
Keşifte Hazır Bulunma ve Önceden Bildirim Kuralı
5271 sayılı CMK m. 84/1 uyarınca keşif yapılması sırasında şüpheli, sanık, mağdur ile bunların müdafii ve vekili hazır bulunabilirler.
Keşifte veya tanık ve bilirkişinin dinlenmesinde hazır bulunma yetkisine sahip kişilerin bu hakkı kullanabilmesi için önceden bildirim esastır. CMK m. 84/4 hükmüne göre bu işlerde hazır bulunmaya hakkı olanlar, işin geri bırakılmasına neden olmamak koşuluyla, işlemlerin yapılacağı günden önce haberdar edilir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2016/7173 Esas ve 2017/849 Karar sayılı ilamına konu somut olayda, hakkı olmayan yere tecavüz davasında savunmasında yalnızca tapulu taşınmazını kullandığını belirten ve keşif talep eden sanıkların CMK m. 84 gereğince haberdar edilerek mahallinde keşif yapılması ve tecavüz durumunun tarafsız tanık ile mahalli bilirkişilerden sorularak saptanması gerektiği belirtilerek eksik araştırma nedeniyle bozma kararı verilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2016/7173, K. 2017/849Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz
HÜKÜM : Hükümlülük
Gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Sanıkların aşamalardaki savunmalarında sadece tapulu taşınmazlarını kullandıklarını, keşif yapılmasını talep etmeleri karşısında; sanıklar CMK.nun 84. maddesi gereğince haberdar edilerek mahallinde keşif yapılması suretiyle; taşma yapılan parsel de saptanarak 568 no'lu mera parseline T4 kodlu tecavüzün sanıklar tarafından yapılıp yapılmadığı tarafsız tanık ve mahalli bilirkişilerden sorularak kesin biçimde saptanması gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması
2- Kabul ve uygulamaya göre de;
Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun temadi ettiği gözetilmeden uzun yıllardır kullanıldığı gerekçesiyle sanıklar hakkında TCK.nun 43. maddesi uygulanmak suretiyle fazla ceza tayini,
Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 01.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Tanık ve Bilirkişinin Duruşma Dışında Dinlenmesi
Tanık veya bilirkişinin duruşma sırasında hazır bulunamayacağı ya da oturduğu yerin uzaklığı sebebiyle duruşmada bulunmasının güç olduğu hallerde dinlenmesi sırasında da CMK m. 84/2 uyarınca şüpheli, sanık, mağdur ile müdafi veya vekil hazır bulunabilir.
Huzurda Bulunma Hakkının İstisnaları
CMK m. 84/3 uyarınca mağdur, şüpheli veya sanığın huzurunun tanıklardan birinin gerçeğe uygun tanıklık etmesine engel olabileceği durumlarda, o işlemde şüpheli veya sanığın bulunmamasına karar verilebilir.
Şüpheli veya sanığın tutuklu olması hali de özel bir sınırlamaya tabidir. CMK m. 84/5 hükmü uyarınca şüpheli veya sanık tutuklu ise, keşifte hazır bulundurulmasına hâkim veya mahkeme tarafından ancak zorunlu sayılan hâllerde karar verilebilir.
Gecikmesinde Sakınca Bulunan Haller ve Müdafiin İşlemlere Katılımı
Kanunun hükümet gerekçesinde, Cumhuriyet savcısının gecikmesinde sakınca bulunması nedeniyle keşfi bizzat icra ettiği hallerde, keşfin hâkim tarafından yerine getirilen yargılama işlemi niteliği gözetilerek duruşmada hazır bulunabilecek kişilerin savcının yaptığı keşifte de hazır bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir.
CMK m. 84/1 uyarınca müdafiin keşifte hazır bulunma hakkı bulunmakla birlikte, konuya ilişkin karşı oy içeren bir kararın çoğunluk görüşünde; kolluk tarafından yaptırılan pasif teşhis işleminde müdafiin hazır bulundurulması zorunluluğunun yer almadığı, şüphelinin beyanının alındığı yüzleştirme tarzı teşhiste ise işlem aynı zamanda ifade alma niteliği taşıdığından müdafiin katılımının zorunlu olduğu kabul edilmiştir.
Keşif gününden önce taraflara haber verilmesi zorunlu mudur?
Evet, CMK m. 84/4 uyarınca bu işlerde hazır bulunmaya hakkı olanlar, işin geri bırakılmasına neden olmamak koşuluyla işlem gününden önce haberdar edilir.
Tutuklu şüpheli veya sanık keşifte hazır bulundurulur mu?
CMK m. 84/5 uyarınca tutuklu şüpheli veya sanığın keşifte hazır bulundurulmasına hâkim veya mahkeme tarafından ancak zorunlu sayılan hâllerde karar verilebilir.
Tanık dinlenirken şüpheli veya sanığın çıkarılması mümkün müdür?
Evet, CMK m. 84/3 gereğince mağdur, şüpheli veya sanığın huzurunun tanıklardan birinin gerçeğe uygun tanıklık etmesine engel olabileceği durumlarda, o işlemde şüpheli veya sanığın bulunmamasına karar verilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy