Eski Hale Getirme Başvurusu ve Yasal Süre
Ceza muhakemesinde kusur bulunmaksızın kaçırılan kanuni sürelerin telafisi için eski hâle getirme yoluna başvurulabilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 41. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, engelin ortadan kalkmasından itibaren iki haftalık süre içerisinde, süresinde başvurulsaydı usule dair işlemleri yürütecek olan mahkemeye eski hâle getirme dilekçesi verilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 41Kaynağı aç
itibaren iki hafta içinde, süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak
olan mahkemeye verilir.[3]
(2) Dilekçe sahibi, sürenin geçmesinde kusuru olmadığına ilişkin
olguları, varsa belgelerini de ekleyerek açıklar. Dilekçe verildiği anda usule
ilişkin yapılamayan işlemler de yerine getirilir.
Eski hâle getirme dilekçesi üzerine verilecek karar
Dilekçenin İçeriği ve Yapılamayan İşlemin Tamamlanması
Dilekçe sunulurken sürenin kusursuz biçimde kaçırıldığını gösteren vakıaların ve varsa bunları doğrulayan delil belgelerinin açıkça bildirilmesi gerekir. 5271 sayılı Kanun'un 41. maddesinin 2. fıkrasına göre, dilekçenin sunulduğu anda süresi içinde gerçekleştirilememiş olan usul işlemlerinin de fiilen yerine getirilmesi zorunludur.
Başvuruyu İncelemeye Yetkili Merci
5271 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 1. fıkrası gereğince, usul işlemi zamanında yapılmış olsaydı davanın esası hakkında hangi mahkeme karar verecek idiyse, eski hâle getirme talebini değerlendirme yetkisi de aynı mahkemeye aittir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 42Kaynağı aç
mahkeme hükmedecek idiyse, eski hâle getirme dilekçesi hakkında da o mahkeme
karar verir.
(2) Eski hâle getirme isteminin kabulüne ilişkin karar kesindir; reddine
ilişkin karara karşı itiraz yoluna gidilebilir.
(3) Eski hâle getirme dilekçesi, kararın yerine getirilmesini durdurmaz;
ancak, mahkeme yerine getirmeyi erteleyebilir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Tanıklık,
Bilirkişi İncelemesi ve Keşif
BİRİNCİ
BÖLÜM
Tanıklık
Tanıkların çağrılması
Hükmün temyiz süresi kaçırıldıktan sonra eski hâle getirme talebiyle birlikte temyiz yoluna başvurulduğunda, inceleme ve karar yetkisi Yargıtay'a geçer. Kanun'un 42. maddesinin 1. fıkrası uyarınca değerlendirmenin Yargıtay tarafından yapılması gerektiğinden, ilk derece mahkemesinin bu talep karşısında temyiz istemini süre aşımı gerekçesiyle reddetmesi hukuken geçerli bir dayanağa dayanmaz.
Kusursuzluk Halleri ve Uygulamadaki Görünümleri
Müdafiin istirahat raporuna bağlı mazeretinin bulunduğu durumlarda, 5271 sayılı Kanun'un 41. maddesi çerçevesinde mazeretin sona ermesinden itibaren yasal süre aşılmaksızın eski hâle getirme istemli kanun yolu başvurusunda bulunulması halinde başvuru süresinde kabul edilir.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2019/9781, K. 2019/18601Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi
SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal
HÜKÜM : Mahkumiyet
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Suça sürüklenen çocuk müdafiinin 24.06.2015 tarihinde 7 gün istirahat raporu aldığının ve 5271 sayılı CMK'nin 41. maddesi gereğince engelin kalktığı tarihten itibaren 7 günlük süre geçmeden 29.06.2015 tarihinde eski hale getirme talepli temyiz isteminde bulunduğunun anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz talebinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;
Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 03.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Gerekçeli kararın mahkemeye bildirilen adrese tebliğ edildiği tarihte ilgilinin cezaevinde bulunması halinde, usul işleminin süresinde yapılamamasında kusur bulunmadığı kabul edilerek eski hâle getirme talebi doğrultusunda incelemeye geçilir.
Kararın Niteliği, Kanun Yolu ve İnfaza Etkisi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasına göre, eski hâle getirme isteminin kabulüne dair verilen karar kesindir. Buna karşılık istemin reddine dair verilen karara karşı itiraz kanun yoluna başvurulabilir.
5271 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, eski hâle getirme dilekçesinin verilmiş olması kural olarak kararın infazını durdurmaz. Bununla birlikte mahkemenin infaz ve yerine getirme işlemlerini erteleme yetkisi bulunmaktadır.
Eski hale getirme dilekçesi verme süresi ne kadardır?
5271 sayılı Kanun'un 41. maddesinin 1. fıkrasına göre, eski hâle getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilmelidir.
Dilekçe sunulurken kaçırılan kanun yolu başvurusu da yapılmalı mıdır?
Evet. 5271 sayılı Kanun'un 41. maddesinin 2. fıkrası gereğince dilekçenin verildiği anda süresinde yapılamayan usul işleminin de eksiksiz yerine getirilmesi zorunludur.
Temyiz süresi kaçırıldığında eski hale getirme talebini kim inceler?
5271 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 1. fıkrası uyarınca usul işlemi zamanında yapılsaydı esasa hangi merci bakacak idiyse incelemeyi o merci yapar; bu nedenle temyiz aşamasında karar verme yetkisi Yargıtay'a aittir.
Eski hale getirme talebinin reddine karşı itiraz edilebilir mi?
Evet. 5271 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca istemin reddine dair karara karşı itiraz kanun yoluna gidilebilir; istemin kabulü kararı ise kesindir.
Eski hale getirme başvurusu kararın infazını kendiliğinden durdurur mu?
Hayır. 5271 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 3. fıkrası gereğince dilekçe kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz, ancak mahkeme infazı erteleyebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy