Ceza Muhakemesinde Gün, Hafta ve Ay Esasına Göre Sürelerin Hesaplanması
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 39. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, gün ile belirlenen kanuni süreler tebligatın yapıldığı gün hesaba katılmaksızın tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye başlar. Bu doğrultuda tebligat tarihi sürenin başlangıç günü kabul edilmez, süre hesabı takip eden günden itibaren yürütülür.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 39Kaynağı aç
ertesi günü işlemeye başlar.
(2) Süre, hafta olarak belirlenmiş ise, tebligatın yapıldığı günün, son
haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer.
(3) Süre, ay olarak belirlenmiş ise tebligatın yapıldığı günün, son ayda
sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son
bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı olan gün yoksa; süre, ayın son günü
mesai saati bitiminde sona erer.
(4) Son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter.
Eski hâle getirme
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2023/806, K. 2023/3000Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2016/178 E., 2016/184 K.
SUÇ : Hakaret, tehdit, kişilerin huzur ve sükununu bozma
HÜKÜMLER : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, bozma
Denizli 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.05.2016 tarihli ve 2016/178 Esas, 2016/184 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ''sürelerin hesaplanması'' başlıklı 39 uncu maddesi şu şekildedir;
''(1) Gün ile belirlenen süreler, tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye
başlar.
(2) Süre, hafta olarak belirlenmiş ise, tebligatın yapıldığı günün, son haftada isim
itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer.
(3) Süre, ay olarak belirlenmiş ise tebligatın yapıldığı günün, son ayda sayı itibarıyla
karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı
olan gün yoksa; süre, ayın son günü mesai saati bitiminde sona erer.
(4) Son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter.''
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun'un 2 inci maddesinin B bendinin birinci kısmı şu şekildedir;
''…Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gündür.
……. ''
Ramazan bayramına ilişkin idari izne yönelik 9 Haziran 2016 tarihli Başbakanlık Genelgesinde hizmetlerin aksamaması açısından gerekli tedbirin alınması ve asgari seviyede personelin bulundurulması kaydıyla 08.07.2016 tarihinin tam gün idari izin günü olarak belirlendiği anlaşılmış ise de, idari izin günlerinin resmi tatil olmaması sebebiyle temyiz süreleri işlemeye devam edecektir.
Sanığın yokluğunda verilip 28.06.2016 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilen karara karşı, temyiz süresinin son gününün 05.07.2016 tarihi olduğu, bu tarihin Ramazan Bayramı dolayısıyla resmi tatil gününe denk geldiği, yukarıdaki açıklamalar ışığında temyiz süresinin son gününün 08.07.2016 cuma günü olduğu tespit edilmiştir.
Karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 11.07.2016 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu, hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği re’sen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, sanığın temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
Esası incelenmeyen dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
18.09.2023 tarihinde karar verildi.
Sürenin hafta olarak belirlendiği durumlarda süre, CMK m. 39/2 gereğince tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Süre ay olarak tayin edilmişse CMK m. 39/3 hükmü uyarınca tebligatın yapıldığı günün son ayda sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde biter. Şayet sürenin son bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı olan gün mevcut değilse, süre ilgili ayın son günü mesai saati bitiminde tamamlanır.
Son Günün Tatile Rastlaması ve Tatil Günlerinin Sürelere Etkisi
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 39. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, sürenin son günü bir tatile rastlarsa kanuni süre tatilin ertesi günü sona erer. Temyiz veya itiraz süresinin son gününün resmi tatil gününe rastlaması ve tatili izleyen günlerin de hafta sonu tatiline denk gelmesi halinde, süre tatilin bittiği ilk iş gününün mesai bitimine kadar uzar ve o gün yapılan kanun yolu başvuruları süresinde kabul edilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2022/4903 Esas, 2022/17520 Karar sayılı ilamında da 15 Temmuz resmi tatili ile hafta sonu tatilini takip eden ilk iş gününde yapılan temyiz talebinin süresinde olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2022/4903, K. 2022/17520Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması
HÜKÜM : Mahkumiyet
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Sanığın yokluğunda kurulan hükmün kendisine, hükümlü olarak bulunduğu cezaevinde 08.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, temyiz süresinin son gününün resmi tatil olan 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Gününe, devam eden günlerin ise haftasonu tatili olan cumartesi ve pazar günlerine denk geldiği, sanığın tatilin ertesi günü 18.07.2022 tarihinde temyiz talebinde bulunduğu, 5271 sayılı CMK'nın 39/4. maddesinin, son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter, açık hükmü gereği temyiz talebinin süresinde olduğu görülmekle yapılan incelemede;
Bozma üzerine yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, sanığın firar etmediğine, kendiliğinden denetim yerine gittiğine, akıl sağlığının yerinde olmadığına, hakkında lehe hükümlerin uygulanmadığına dair temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 23.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Tatil süresinin belirlenmesinde genel tatil mevzuatı esas alınır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un 2/B maddesi gereğince Ramazan Bayramı tatili, arefe günü saat 13.00'ten itibaren başlamak üzere 3,5 gündür. Sürelerin bu bayram tatillerine rastlaması durumunda da tatil bitimini izleyen ilk iş günü esas alınarak işlem yapılır.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı CMK m. 173 kapsamında tanınan 15 günlük itiraz süresinde de tatil kuralı aynı şekilde uygulanır. 15 günlük itiraz süresinin son gününün cumartesi gibi bir hafta sonu tatiline rastlaması durumunda, süre tatili takip eden ilk iş gününe kadar uzar ve bu tarihte sunulan itiraz dilekçesi kanuni süresi içinde verilmiş sayılır.
İdari İzin Günlerinde Kanun Yolu Sürelerinin Durumu
İdari izin günleri mevzuat kapsamında resmi tatil olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2020/16571 Esas, 2022/17623 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2023/806 Esas, 2023/3000 Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere, idari izin günleri resmi tatil sayılmadığından bu izin dönemlerinde temyiz ve kanun yolu süreleri işlemeye devam eder. Kanunun gerekçesinde idari izinlerin süre uzaması kapsamında değerlendirilebileceği yönünde ifadeler yer alsa da yerleşik yargı kararlarında idari iznin resmi tatil vasfı taşımadığı ve yasal süreyi durdurmadığı kabul edilmektedir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2020/16571, K. 2022/17623Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.06.2010 tarih, 2010/1-119 Esas ve 2010/155 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 5271 sayılı CMK'nın 39/2. maddesinde; “süre hafta olarak belirlenmişse, tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai bitiminde sona erer”, aynı maddenin 4. fıkrasında ise; “son günün tatile rastlaması durumunda sürenin, tatilin ertesi günü sona ereceği” hükme bağlanmıştır. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2429 sayılı Kanun'un 2/B-1. maddesi; “Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gündür” şeklindedir.
Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; hükmün sanığın yüzüne karşı 30.06.2016 tarihinde verildiği, temyiz süresinin son gününün 08.07.2016 Cuma günü olduğu, bu günün Başbakanlığın Genelgesi uyarınca hizmetlerin aksamaması açısından gerekli tedbirin alınması ve asgari seviyede personelin bulundurulması kaydıyla tam gün idari izin günü olarak belirlendiği anlaşılmış ise de, idari izin günlerinin resmi tatil olmaması nedeniyle süreler ve bu bağlamda temyiz süresi işlemeye devam ettiğinden, CMUK'nın 310. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süreden sonra 11.07.2016 tarihinde temyiz eden sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 24.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Sürelerin Kesinliği, Elektronik İşlemler ve Posta ile Başvuru
CMK m. 39 kapsamında kanunla kesin olarak belirlenen ceza muhakemesi sürelerinin mahkemece uzatılması veya kısaltılması mümkün değildir. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2022/10084 Esas, 2022/10560 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, itiraz, istinaf ve temyiz süreleri hak düşürücü niteliktedir ve bu sürelerin geçirilmesi halinde işlemlerin yeniden yapılması hukuken olanaksızdır. Aynı kararda belirtildiği üzere CMK m. 296'da düzenlenen başvuru da infazı ertelemeyen bir itiraz niteliğinde olup öngörülen 7 günlük başvuru süresi hak düşürücüdür.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2022/10084, K. 2022/10560Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :Ceza Dairesi
Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma
Hükümler : 1- Bodrum Ağır Ceza Mahkemesinin 16/07/2020-2020/13 esas
ve 2020/193 karar sayılı mahkûmiyet hükmü
2- 22/10/2021 tarihli istinaf talebinin esastan reddi kararı
3- 19/01/2022 tarihli temyiz talebinin süreden reddi kararı
Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edenin sıfatı, başvurusunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin usule uygun şekilde 05/11/2021 tarihinde sanık müdafiine tebliğ ettiği 22/10/2021 tarihli gerekçeli kararının, sanık müdafii tarafından süresinden sonra 24/12/2021 tarihinde temyiz edilmesi üzerine, 19/01/2022 tarihli ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verildiği, ek kararın 26/01/2022 tarihinde sanık müdafiine tebliğ edildiği, süresinde temyiz edilmemesi üzerine ek kararın 03/02/2022 tarihinde kesinleştiği,
Sanığın 10/02/2022 tarihli temyiz dilekçesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin yeniden 09/03/2022 tarihinde ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verdiği ve 17/03/2022 tarihinde sanığa tebliğ edildiği, sanık müdafiinin 24/03/2022 tarihinde 22.10.2021 tarihli kararı ve 19.01.2022 tarihli ek kararı temyiz etmesi üzerine dosya Dairemize gönderilmiş ise de;
CMK'nın 39. maddesine göre kesin olarak belirlenen sürelerin uzatılması veya kısaltılmasının mümkün olmadığı; ayrıca itiraz, istinaf ve temyiz süreleri hak düşürücü nitelikte olup bu sürelerin geçmesi halinde artık bu işlemlerin yeniden bir daha yapılmasının mümkün olmadığı;
CMK'nın 296. maddesinde düzenlenen başvurunun da niteliği itibariyle infazı ertelemeyen bir itiraz olduğu ve buradaki 7 günlük sürenin de hak düşürücü nitelikte olduğu;
Somut karar ve başvurular incelendiğinde, sanık müdafiinin süresinden sonra temyiz başvurusunda bulunması üzerine, 19/01/2022 tarihinde ek karar ile talebin süre yönünden reddine karar verildiği ve bu kararın sanık müdafiine usule uygun şekilde tebliğ edilmesi üzerine ek kararın süresinde temyiz edilmemesi üzerine 03/02/2022 tarihinde kesinleştiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin 09/03/2022 tarihli temyizin reddine dair ek kararının hukuki değerden yoksun olduğunun anlaşılması karşısında, 10/02/2022 ve 24/03/2022 tarihli dilekçelerin 19/01/2022 tarihli ek karara yönelik olduğu kabul edilerek yapılan
incelemede; sanık ve müdafiinin eski hale getirme nedeni de bulunmayan 10/02/2022 ve 24/03/2022 tarihli temyiz başvurularının CMK'nın 296/2. maddesinde belirtilen 7 günlük süreden sonra yapıldıkları anlaşıldığından temyiz taleplerinin CMK 'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE, 20/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Fiziki başvurularda süre kural olarak mesai saati bitiminde sona ererken, UYAP sistemi üzerinden elektronik ortamda ve güvenli elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. Bu kural, CMK m. 39'da öngörülen mesai saati bitimi esasına kanuni bir istisna oluşturur ve ilgililere günün son anına kadar başvuru imkanı sağlar.
Kanun yolu başvurularının posta marifetiyle dilekçe gönderilerek yapılması mümkün olmakla birlikte, başvuru anı olarak dilekçenin postaya verildiği tarih değil, dilekçenin ilgili mahkemeye ulaştığı tarih esas alınır. Postadaki gecikmeler nedeniyle sürenin dolmasından sonra mahkemeye ulaşan dilekçeler süresinde yapılmış bir başvuru olarak değerlendirilmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Ceza muhakemesinde gün ile belirlenen süre ne zaman işlemeye başlar?
Tebligatın yapıldığı gün hesaba katılmaksızın tebligatı izleyen gün işlemeye başlar.
Sürenin son günü hafta sonuna veya resmi tatile denk gelirse ne olur?
Ceza Muhakemesi Kanunu madde 39/4 uyarınca süre, tatilin bitimini izleyen ilk iş günü mesai saati bitiminde sona erer.
İdari izin günlerinde temyiz veya istinaf süresi durur mu?
İdari izin günleri resmi tatil sayılmadığından ceza muhakemesinde kanun yolu süreleri işlemeye devam eder ve süre uzamaz.
UYAP üzerinden yapılan işlemlerde süre mesai saati bitiminde mi sona erer?
UYAP üzerinden güvenli elektronik imza ile yapılan işlemlerde süre mesai bitiminde değil, gün sonunda biter.
Postaya verilen temyiz dilekçesinde postaya veriliş tarihi geçerli midir?
Başvuru tarihi olarak dilekçenin postaya verildiği an değil, mahkemeye ulaştığı tarih esas alınır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy