Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 80. maddesi, 75, 76 ve 78. maddeler uyarınca alınan örnekler üzerindeki inceleme sonuçlarını kişisel veri kabul eder. Bu sonuçlar başka bir amaçla kullanılamaz; dosya içeriğini öğrenmeye yetkili kişi de bunları başkasına veremez. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâlinde bilgiler Cumhuriyet savcısının huzurunda derhâl yok edilir ve işlem dosyada saklanacak tutanağa geçirilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 80Kaynağı aç
(1) 75, 76 ve 78 inci madde hükümlerine göre alınan örnekler üzerinde yapılan inceleme sonuçları, kişisel veri
niteliğinde olup, başka bir amaçla kullanılamaz; dosya içeriğini öğrenme
yetkisine sahip bulunan kişiler tarafından bir başkasına verilemez.
(2) Bu bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin
dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı
verilip kesinleşmesi hâllerinde Cumhuriyet savcısının huzurunda derhâl yok
edilir ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilir.[9]
Fizik kimliğin tespiti
Kişisel veri niteliği ve paylaşım yasağı
Kişisel veri niteliği, 75, 76 ve 78. maddelere göre alınan örnekler üzerinde yapılan incelemenin sonucuna bağlanmıştır. Kanun, bu bilginin başka bir amaçla kullanılmasını yasaklar. Dosya içeriğini öğrenme yetkisi de sonucu bir başkasına verme imkânı tanımaz.
Yok etmenin bağlı olduğu hâller
Yok etme; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolmasına, itirazın reddine, beraat kararının kesinleşmesine veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesine bağlanmıştır. Bu hâllerden biri gerçekleştiğinde bilgiler Cumhuriyet savcısının huzurunda derhâl yok edilir. Yapılan işlem, dosyasında saklanmak üzere tutanağa yazılır.
Hukuka aykırı verme ve yok etmeme
Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesinin birinci fıkrası, kişisel veriyi hukuka aykırı biçimde başkasına verme, yayma veya ele geçirme fiillerini cezalandırır. Hapis cezasının alt sınırı iki yıl, üst sınırı dört yıldır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 136Kaynağı aç
başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır.[62]
(2) (Ek:17/10/2019-7188/17 md.) Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi
Kanununun 236 ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan
beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.
Nitelikli haller
Türk Ceza Kanunu'nun 138. maddesinin birinci fıkrasına göre, kanunların belirlediği süreler geçmesine rağmen verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü kişi görevini yapmazsa bir yıldan iki yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşır. Suçun konusu Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri ise birinci fıkradaki ceza bir kat artırılır. Artırım, belirli bir inceleme türünü ayrıca saymaz; uygulanacak süreyi ve ilgili hükmü de tek tek göstermez.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 138Kaynağı aç
karşın verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanlara görevlerini yerine
getirmediklerinde bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir.[63]
(2) (Ek: 21/2/2014-6526/5 md.) Suçun konusunun Ceza Muhakemesi
Kanunu hükümlerine göre ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gereken veri
olması hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.
Şikayet
Genetik inceleme sonucu başka amaçla kullanılabilir mi?
Hayır. 75, 76 ve 78. maddeler uyarınca alınan örneklerin inceleme sonuçları kişisel veridir ve amaç dışı kullanılamaz. Dosyayı öğrenmeye yetkili olmak, bu sonucu başkasına verme hakkı vermez.
İnceleme sonucu hangi hâllerde yok edilir?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraatın kesinleşmesi veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâlinde sonuç derhâl yok edilir. İşlem Cumhuriyet savcısının huzurunda yapılır ve dosyada saklanacak tutanağa bağlanır.
Kişisel veriyi hukuka aykırı vermenin cezası nedir?
Kişisel veriyi hukuka aykırı olarak başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek hapisle cezalandırılır. Cezanın alt sınırı iki yıl, üst sınırı dört yıldır ve ceza fiilin hukuka aykırı olmasına bağlıdır.
Yok etme görevi yapılmazsa hangi ceza öngörülür?
Kanunun belirlediği süre geçtiği hâlde sistemdeki veriyi yok etmekle yükümlü olup görevini yapmayan kişiye bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir. Verinin Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca ortadan kaldırılması veya yok edilmesi gerekiyorsa bu ceza bir kat artırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy