Cinsel Taciz, Hakaret ve Özel Hayatın Gizliliği

Cinsel amaçlı taciz, hakaret, haberleşmenin gizliliği, aleni olmayan konuşmanın dinlenmesi veya kaydı, özel hayatın gizliliği ile kişisel verilerin hukuka aykırı kaydı ve yayılması birbirinden ayrı suçlardır. Hapis aralığı, adli para cezası seçeneği, şikâyet ve ceza artırımının koşulları fiilin hangi hükme girdiğine göre değişir. Şikâyet şartı bu suçların tamamına kendiliğinden uygulanmaz.

Cinsel amaçlı taciz ve artırım hâlleri

Cinsel amaçlı tacizin temel şeklinde, mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi bu seçenekli sonucu değiştirir ve cezayı altı aydan üç yıla kadar hapis hâline getirir.

Temel cezayı yarı oranında artıran nitelikli hâller sınırlıdır. Bunlar; kamu görevi, hizmet ilişkisi ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan yararlanma, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren veya koruma, bakım ya da gözetim yükümlülüğü bulunan kişinin fiili, aynı işyerinde çalışmanın kolaylığı, posta veya elektronik haberleşme araçlarının kolaylığı ve teşhir suretiyle işlenmedir. Artırım, bu durumlardan birinin gerçekleşmesine bağlıdır.

Ayrıca fiil yüzünden mağdur işini bırakmak, okuldan ayrılmak veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz. Bu alt sınır, yarı oranındaki artırımdan ayrı bir sonuçtur.

Gıyapta hakaret ve aleniyet

Hakaret mağdurun yokluğunda söylenmişse cezalandırma, sözün en az üç kişiyle ihtilat edilerek söylenmesine bağlıdır. Hazır bulunmayan kişiye yöneltilmiş olmak, bu sayı şartı olmaksızın suçu kendiliğinden tamamlamaz.

Hakaret alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır. Aleniyet, gıyaptaki üç kişi şartından farklı ve ayrıca aranan bir ağırlaştırıcı durumdur.

Haberleşmenin gizliliği ve içeriğin açıklanması

Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir. İhlal haberleşme içeriğinin kaydedilmesi yoluyla gerçekleşirse ceza bir kat artırılır. Kaydetme bu nedenle ayrı bir seçimlik sonuç değil, temel gizlilik ihlalinin ağırlaşmış biçimidir.

Haberleşme içeriğini hukuka aykırı biçimde ifşa etmek, gizliliği ihlalden daha ağır bir aralıkla, iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Kişinin kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini, karşı tarafın rızası olmadan ve hukuka aykırı olarak alenen açıklaması da suçtur. Bu hâlde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. İçeriğin basın ve yayın yoluyla yayımlanmasında aynı ceza uygulanır.

Haberleşmenin gizliliğine ilişkin dördüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle eski dördüncü fıkraya dayalı ayrı bir ceza sonucu kurulamaz.

Aleni olmayan konuşmanın dinlenmesi ve kaydı

Aleni olmayan bir konuşmayı, taraflardan herhangi birinin rızası bulunmadan bir aletle dinlemek veya ses alma cihazıyla kaydetmek iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası doğurur. Koruma, konuşmanın aleni olmamasına ve rıza eksikliğine bağlıdır.

Konuşmaya katılan kişinin, diğer konuşanların rızası olmadan söyleşiyi kaydetmesi daha hafif bir düzenlemeye tabidir. Bu durumda altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Konuşmanın tarafı olmak, rızasız kaydı bütünüyle hukuka uygun hâle getirmez. Ancak taraf olmayan kişinin dinlemesi veya kaydı ile tarafın kaydı aynı cezaya bağlanmaz.

Özel hayatın gizliliği ve ifşa

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Gizlilik, görüntü veya ses kaydı alınarak ihlal edilmişse verilecek ceza bir kat artırılır.

Özel hayata ait görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. Bu görüntü veya seslerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı ceza uygulanır. İfşa, gizliliği ihlalden ayrı ve daha ağır bir sonuçtur.

Kişisel verilerin kaydı, verilmesi ve yayılması

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası doğurur. Hukuka aykırılık, kaydın suç sayılmasının temel şartıdır.

Kayda alınan veri; siyasi, felsefi veya dini görüşe, ırki kökene ya da hukuka aykırı olarak ahlaki eğilime, cinsel yaşama, sağlık durumuna veya sendikal bağlantıya ilişkinse birinci fıkradaki ceza yarı oranında artırılır. Artırım, verinin bu niteliklerden birini taşımasına bağlıdır.

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek, kaydetmekten farklı bir suçtur ve iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılanır.

Suçun konusu, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 236. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler ise kişisel verileri verme, yayma veya ele geçirme cezası bir kat artırılır. Bu ağırlaştırma, her kişisel veri için değil, anılan özel kayıtlar için geçerlidir.

Sık sorulan sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy