Ceza Mahkemesinde Kavga, Hakaret ve Fiziki Saldırı

Duruşmanın düzenini sağlama

Duruşmanın düzenini sağlama yetkisi mahkeme başkanına veya hâkime aittir. Düzeni bozan kişinin salondan çıkarılması emredilebilir; bu emir, savunma hakkının kullanılmasını engellememe koşuluna bağlıdır. Çıkarma kararı, kişinin ayrıca hangi suçu işlediğini kendiliğinden belirlemez.

Dışarı çıkarılırken direnç gösteren veya karışıklığa neden olan kişi yakalanır. Hâkim veya mahkeme, avukatlar hariç, bu kişiyi derhâl dört güne kadar disiplin hapsine koyabilir. Dört gün üst sınırdır. Çocuklar hakkında disiplin hapsi uygulanmaz.

Sanığın salondan çıkarılması

Sanığın davranışları, duruşmada hazır bulunmasının duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye sokacağını gösteriyorsa sanık salondan çıkarılır. Mahkeme, dosyanın durumuna göre sanığın hazır bulunmasını savunması bakımından zorunlu görmezse oturumu yokluğunda sürdürüp bitirebilir.

Çıkarılan sanığın müdafii yoksa mahkeme barodan bir müdafi görevlendirilmesini ister. Sanığın oturuma yeniden alınmasına karar verilirse yokluğunda yapılan işlemler kendisine açıklanır.

Suç işlenirken yakalama

Kişiye suçu işlerken rastlanırsa herkes geçici yakalama yapabilir. Suçüstü fiilden dolayı izlenen kişinin kaçma olasılığı varsa veya kimliği hemen belirlenemiyorsa da geçici yakalama yapılabilir. Bu yetki geçicidir; CMK m. 90/1'deki koşulların her ikisi de ayrıca aranır. Şikâyete bağlı suçlarda bile çocuklara veya beden ya da akıl hastalığı, malullük veya güçsüzlük nedeniyle kendini idareden aciz kişilere karşı işlenen suçüstünde yakalama şikâyete bağlı değildir.

Kolluk, tutuklama kararı veya yakalama emri gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcıya ya da âmirine derhâl başvurulamadığında yakalama yetkisine sahiptir. Kolluk, kaçmayı ve kendisine ya da başkalarına zarar vermeyi önleyecek tedbirleri aldıktan sonra yakalananın kanunî haklarını derhal bildirir. Kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilir; işlem savcının emrine göre yapılır. Bu bildirim, ayrıca gözaltı kararı verileceği anlamına gelmez.

Hakaret

Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir. Hakaret alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır. Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi halinde ise cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz; bu nitelikli hal genel hakaret cezasından ayrı değerlendirilir.

Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilirse suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Bu durumda zincirleme suça ilişkin hükümler uygulanır.

Tehdit ve kamu görevlisinin görevini engelleme

Bir kimseyi kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; bu tehdit türü şikâyete bağlı değildir. Kadına karşı işlenmesi halinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehditte ise mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. İki tehdit türünün şartları ve sonuçları birbirinin yerine geçmez.

Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Suç yargı görevi yapan kişilere karşı işlenirse ceza iki yıldan dört yıla kadardır.

Bu suçun kişinin kendini tanınmayacak hâle koyması suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza üçte biri oranında artırılır. Silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak işlenirse yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Suç sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse ayrıca kasten yaralama hükümleri de uygulanır.

Kasten yaralama ve ağır sonuçlar

Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Yaralamayı kamu görevi nedeniyle işleme, silah kullanma veya canavarca hisle hareket etme gibi nitelikli hallerde şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında, canavarca his bakımından ise bir kat artırılır. Etkinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

Kasten yaralama; duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmada sürekli zorluğa, yüzde sabit ize, yaşamı tehlikeye sokan bir duruma ya da gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olursa ceza bir kat artırılır. Birinci fıkraya giren hâllerde ceza dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde altı yıldan az olamaz.

İyileşme olanağı bulunmayan hastalık veya bitkisel hayat, duyu ya da organ işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişmesi ya da gebe kadının çocuğunun düşmesi hâlinde ceza iki kat artırılır. Birinci fıkraya giren hâllerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hâllerde dokuz yıldan az olamaz. Kemik kırığı veya çıkığında ise ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır; sabit bir oran zorunlu değildir.

Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelirse ceza tek aralıkta toplanmaz. Birinci fıkraya giren hâllerde on yıldan ondört yıla, üçüncü fıkraya giren hâllerde ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Eşyaya zarar verilmesi

Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen ya da tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Duruşma salonuna ait eşyanın kamu hizmetine tahsis edilmiş olması durumunda mala zarar verme nitelikli hale gelebilir; bu hâlde bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülür.

Mala zarar vermenin yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak; toprak kayması, çığ, sel veya taşkına neden olarak ya da radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak işlenmesi hâlinde ceza bir katına kadar artırılır. Haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımındaki kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır. Bu artırmalar her eşya zararında uygulanmaz; sayılan yöntem veya sonuç bulunmalıdır.

Tutuklama kararı

Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile bir tutuklama nedeninin birlikte bulunması gerekir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez. Kaçma, saklanma veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular ile delilleri yok etme, gizleme, değiştirme ya da tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı girişimine dair kuvvetli şüphe tutuklama nedeni sayılabilir.

Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100/3 kapsamında, kasten yaralamanın Türk Ceza Kanunu m. 86 fıkra 3 bent b, e ve f hâlleri ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama, tutuklama nedeni var sayılabilecek suçlar arasındadır. Yalnız adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy