5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca bilgisayar programları ilim ve edebiyat eseri sayılmakta; bir programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması da çoğaltma hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.
Fikri Mülkiyet Hukukunda Bedel ve Tazminat Talepleri
5846 sayılı Kanunun 68. maddesi uyarınca eseri hak sahibinin yazılı izni olmadan işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya umuma ileten kişilerden hak sahipleri, sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebilir. İzinsiz çoğaltılan kopyalar henüz satışa çıkarılmamışsa hak sahibi; çoğaltılmış kopyalar ile bunların çoğaltılmasına yarayan araçların imhasını, üretim maliyetini aşmayacak uygun bir bedelle devrini veya sözleşme bulunması durumunda isteyebileceği tutarın üç kat fazlasını isteyebilir. Bu seçimlik hakların kullanılması izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 68Kaynağı aç
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 70. maddesi uyarınca mali hakları ihlal edilen hak sahibi, tecavüz edenin kusuru bulunması halinde haksız fiil hükümlerine göre tazminat talep edebilir. Hak sahibi tazminatın yanı sıra ihlal sonucu elde edilen kârın kendisine devredilmesini de isteyebilir; bu durumda 68. madde uyarınca talep edilen bedel mahsup edilir.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 70Kaynağı aç
Lisanssız Yazılım Eyleminin Cezai Boyutu
5846 sayılı Kanunun 71. maddesi uyarınca, bir eseri hak sahibinin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, yayan, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişiler hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Kanunun 72. maddesi kapsamında ise koruma amacıyla uygulanan erişim kontrolü veya şifreleme gibi etkili teknolojik önlemleri etkisiz kılmaya yönelik ürün veya araçları imal, ithal, dağıtım, satış veya ticari amaçla bulunduranlar ile bu araçların tanıtım, tasarım ve uygulama hizmetlerini sunanlar hakkında altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 71Kaynağı aç
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. 72Kaynağı aç
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20. maddesi uyarınca ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz. Tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz; ancak suç sebebiyle kanunda yer alan güvenlik tedbiri niteliğindeki yaptırımlar saklıdır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 20Kaynağı aç
İş Hukuku ve Sadakat Borcunun İhlali
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 396. maddesi gereğince işçi, üstlendiği işi özenle yerine getirmek, işverenin haklı menfaatini sadakatle korumak ve işverene ait teknik sistemleri usulüne uygun kullanmakla yükümlüdür. İşçi ayrıca hizmet süresince edindiği sırları kendi yararına kullanamaz veya üçüncü kişilere açıklayamaz; işverenin haklı menfaati gerektirdiği ölçüde hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da sır saklama yükümlülüğü devam eder.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 396Kaynağı aç
İş sözleşmesi devam ederken çalışanın güveni kötüye kullanması, hırsızlık yapması veya meslek sırlarını açıklaması gibi doğruluk ve bağlılığa aykırı tutum sergilemesi durumunda, 4857 sayılı İş Kanununun 25/II-e bendi uyarınca işveren haklı nedenle derhal fesih hakkına sahiptir. 4857 sayılı Kanunun 25. maddesinin son fıkrası uyarınca işçi, feshin bu bentlerde öngörülen sebeplere dayanmadığı iddiasıyla iş güvencesi kapsamında yargı yoluna başvurma hakkını kullanabilir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 25Kaynağı aç
İşverenin Sorumluluğu ve Rücu İlişkisi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 66. maddesi uyarınca adam çalıştıran, çalışanın kendisine verilen işin görülmesi esnasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. İşletme sahibi, personelin seçilmesinde, talimat verilmesinde, gözetim ve denetim yapılmasında zararı engellemek için gerekli özeni gösterdiğini veya işletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispatlarsa sorumluluktan kurtulabilir. Adam çalıştıran, ödemek zorunda kaldığı tazminat için zarara sebep olan çalışana ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu edebilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 66Kaynağı aç
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 116. maddesi gereğince borçlu, borcun ifasını veya bir borç ilişkisinden doğan hakkın kullanılmasını yanında çalışanlara kanuna uygun surette devretmiş olsa dahi, yardımcılarının işi yürüttükleri sırada karşı tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlüdür. Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi halinde borçlu, Türk Borçlar Kanununun 112. maddesi uyarınca kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı tazmin eder. Haksız fiil sorumluluğunda ise Türk Borçlar Kanununun 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille zarar veren ya da ahlaka aykırı fiille kasten başkasına zarar veren kişi zararı gidermekle mükelleftir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 112Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 116Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 49Kaynağı aç
Şirket Yöneticilerinin Görevleri ve Veri Güvenliği
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 369. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirket menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdür. Kanunun 553. maddesi gereğince kanun veya esas sözleşmeden doğan yükümlülükleri kusuruyla ihlal eden yöneticiler ile yönetim kurulu üyeleri; şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına verdikleri zarardan sorumlu tutulur. Ancak yetki devri halinde devralanların seçiminde makul özen gösterilmediği ispatlanmadıkça sorumluluk doğmayacağı gibi, kontrol dışında kalan aykırılıklardan dolayı da sorumluluk doğmaz.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 369Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 553Kaynağı aç
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 12. maddesi uyarınca veri sorumlusu; kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini, erişilmesini önlemek ve muhafazasını sağlamak gayesiyle uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik her türlü teknik ve idari tedbiri almak zorundadır. Veri sorumluları ile veri işleyen kişilerin öğrendikleri kişisel verileri kanuna aykırı olarak başkasına açıklamama ve işleme amacı dışında kullanmama yükümlülüğü görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 12Kaynağı aç
Elektronik Deliller ve Ceza Muhakemesi Usulü
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 199. maddesi uyarınca vakıaları ispata elverişli veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bilgi taşıyıcıları belgedir. Ancak Kanunun 189. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilen deliller mahkeme tarafından vakıanın ispatında dikkate alınamaz; sunulan delilin caiz olup olmadığı mahkemece değerlendirilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 189Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 199Kaynağı aç
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 134. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, soruşturma kapsamında somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunması ve başka surette delil elde etme imkânının olmaması şartıyla hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı kararıyla şüphelinin bilgisayarında, programlarında ve kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtların kopyalanmasına ve çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim en geç yirmi dört saat içinde kararını verir. Sürenin dolması veya aksine karar verilmesi halinde kopyalar ve metinler derhâl imha edilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 134Kaynağı aç
Ceza Muhakemesi Kanununun 134. maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları gereğince elkoyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır; bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilerek tutanağa bağlanır. Kanun uyarınca bilgisayar ve kütüklere elkoymaksızın da sistemdeki verilerin bir kısmının veya tamamının kopyası alınabilir.
İşveren, lisanssız yazılım kuran personele ödediği tazminatı rücu edebilir mi?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 66. maddesi uyarınca adam çalıştıran, üçüncü kişilere ödediği tazminat için zarar veren çalışana ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu etme hakkına sahiptir.
Eseri izinsiz çoğaltan veya yayanlardan ne kadar bedel talep edilebilir?
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 68. maddesi uyarınca eseri hak sahibinin yazılı izni olmaksızın işleyen, çoğaltan, nüshalarını yayan, temsil eden veya umuma iletenlerden hak sahipleri; sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebilir.
Elektronik kayıtlar hukuk mahkemelerinde delil sayılır mı?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 199. maddesine göre elektronik ortamdaki veriler belgedir; ancak 189. maddenin ikinci fıkrası uyarınca hukuka aykırı elde edilen deliller ispatta dikkate alınamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

