Ç-116 Tahdit Kodu Nedir ve Kod Nasıl Kaldırılır?

Ç-116 Tahdit Kodu ve Sınır Dışı Kararının Dayanağı

Ç-116 tahdit kodu, meşru olmayan yollardan geçimini sağladığı değerlendirilen yabancılar hakkında İl Göç İdaresi Müdürlüklerince tesis edilen ve ilgilinin 5 yıl süreyle Türkiye'ye girişini engelleyen idari bir işlemdir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca, Türkiye'de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır. Sınır dışı etme kararı, Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün talimatı üzerine veya resen valiliklerce tesis edilir. Karar gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir; avukatı bulunmayan kişiye kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri bildirilir. Tahdit kodu ve sınır dışı kararı verilebilmesi için somut kanıt aranır; kolluk raporlarındaki sübjektif değerlendirme yazıları idari işleme dayanak yapılamaz.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 53Kaynağı aç

MADDE 53 – (1)
Sınır dışı etme kararı, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır.
(2) Karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme
kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir.
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukat tarafından temsil
edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve
süreleri hakkında bilgilendirilir.
(3) (Değişik:21/11/2024-7533/36 md.) Yabancı veya
yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın
tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye
başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir.
Mahkemeye yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme
süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese
tebligat yapılamaması halinde, 2577 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin
üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması
mahkemenin takdirine bağlıdır. Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar
ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on
beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar
kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya
yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır
dışı edilmez.
Sınır dışı etme kararı alınacaklar

Göç İdaresi Başkanlığına İdari İtiraz Usulü

Ç-116 tahdit kodunun kaldırılması istemiyle kararın tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde Göç İdaresi Başkanlığına itiraz başvurusu yapılabilir. Başvuru üzerine idare 30 gün içinde cevap verir; bu süre içinde cevap verilmemesi veya belirsiz cevap verilmesi hâlinde itiraz zımnen reddedilmiş sayılır. Tahdit kodunun iptali davası açılabilmesi için önceden idareye başvurulması zorunlu olmayıp doğrudan iptal davası açılması da mümkündür. Göç İdaresi Başkanlığına yapılan itiraz başvurusu, işlem sonuçlanana kadar 60 günlük dava açma süresini durdurur. İdari itirazın reddi hâlinde tebliğ ile itiraz tarihi arasında geçen süre 60 günlük genel dava açma süresinden mahsup edilir.

Tahdit Kodunun İptali Davası ve Yetkili Mahkeme

Tahdit kodunun kaldırılması istemiyle açılacak iptal davası, işlemin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde Göç İdaresi Başkanlığı husumetiyle açılır. Tahdit kodunun kaldırılmasına ilişkin davalarda yetkili mahkeme kural olarak Ankara İdare Mahkemeleridir. Dava sürecinde işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkansız zararlar doğurması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Bu karar verildiğinde tahdit kodunun meydana getireceği etkiler dava sonuna kadar durur.

Sınır Dışı Etme Kararına Karşı Dava ve İdari Gözetime İtiraz

6458 sayılı Kanun uyarınca sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir ve yapılan başvuru kararı alan makama da bildirilir. Yetkili mahkeme sınır dışı kararını veren valiliğin bulunduğu yer idare mahkemesidir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması durumunda yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez. Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırılır ve mahkemenin kararı kesindir. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması hâlinde 2577 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki süre iki ay olarak uygulanır. Geri gönderme merkezinde tutulan yabancı hakkındaki idari gözetim kararına karşı sınır dışı kararını veren yer Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilir.

Birlikte Açılan Davalarda Yetkili Mahkeme Kuralı

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32 nci maddesi uyarınca, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde yetkili idare mahkemesi, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir. Sınır dışı kararının iptali davasında mahkemeden tahdit kodunun kaldırılması da talep edilebilir; talebin yerinde görülmesi hâlinde her iki idari işlem birlikte iptal edilir. Danıştay 10. Dairesinin 2024/2898 Esas ve 2024/2698 Karar sayılı ilamına göre, sınır dışı etme işlemi ile aynı maddi olaydan kaynaklanan tahdit kodunun iptali birlikte istendiğinde, ilgilinin hukuki alanında doğurduğu sonuç itibarıyla daha esaslı işlem sınır dışı kararı olduğundan yetkili mahkeme 2577 sayılı Kanun m. 32/1 uyarınca sınır dışı kararını tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesidir.

Danıştay 10. Daire, E. 2024/2898, K. 2024/2698Kaynağı aç

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/2898 E.  ,  2024/2698 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas	No : 2024/2898
Karar	No : 2024/2698
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … vekili Av. … tarafından, İran uyruklu  olan müvekkilinin sınır dışı edilmesine ilişkin Ağrı İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 10/08/2023 tarihli işlemi ile müvekkili hakkında 16/08/2023 tarihinde konulan … tahdit kodunun iptaline karar verilmesi istemiyle Ağrı Valiliğine karşı açılan davada, İstanbul 16. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 26/03/2024 tarih ve E:2024/861, K:2024/1617 sayılı karar ile Erzurum 1. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 13/05/2024 tarih ve E:2024/688, K:2024/861 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde sınır dışı edilmesine ilişkin Ağrı İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 10/08/2023 tarihli işleminin iptalinin istenildiği ifade edilmiş ise de, Erzurum 1. İdare Mahkemesince 26/04/2024 tarihinde yapılan ara karara  Ağrı İl Göç İdaresi Müdürlüğünce verilen 10/05/2024 tarihli cevapla birlikte dosya içeriğine giren belgelerden dava hakkında Ağrı İl Göç İdaresi Müdürlüğünce tesis edilmiş bir sınır dışı işlemi olmadığı, İran uyruklu davacının 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar kapsamında olduğundan bahisle İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce davacının sınır dışı edilmesine ilişkin 09/03/2023 tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, sınır dışı etme işleminin iptali ile hakkındaki …(haklarında adli işlem yapılan yabancılar) tahdit kodunun iptali istemiyle açıldığı görülen davada, dava konusu işlemlerin niteliğine bakıldığında, sınır dışı etme işleminin sebep unsurunu oluşturan kasten yaralama olayının … tahdit kodu konulmasının da sebebi olduğu, bu kapsamda  sebep unsurları aynı olan yani aynı maddi olaydan kaynaklanan işlemlerden davacının hukuki alanında doğurduğu sonuç itibarıyla daha esaslı olan işlemin sınır dışı etme işlemi olduğu ve yetki unsurunun bu işleme göre belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, davanın görüm ve çözümünde, dava konusu sınır dışı etme kararını tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın İstanbul 16. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Erzurum 1. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 09/07/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 32Kaynağı aç

Madde 32 – 1. Göreve
ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare
mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu
olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare
mahkemesidir.
2.
Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir. (Mülga ikinci cümle:
10/6/1994-4001/15 md.) (…)
Kamu
görevlileri ile ilgili davalarda yetki:

Giriş Yasağının İstisnası Olarak Meşruhatlı Vize

Ç-116 tahdit kodu nedeniyle hakkında yurda giriş yasağı bulunan yabancı, istisnai olarak meşruhatlı vize temin ederek Türkiye'ye giriş yapabilir. Meşruhatlı vize; aile birleşimi, çalışma, öğrenim, tedavi veya ticaret gibi özel amaç ve gerekçelerle idare tarafından verilir. Bu vize türü, yabancı hakkında tahdit kodu ve yurda giriş yasağı kalkmamış olsa dahi ülkeye giriş izni sağlar.

Ç-116 tahdit kodu kaç yıl süreyle giriş yasağı getirir?

Ç-116 tahdit kodu, hakkında uygulanan yabancının 5 yıl süreyle Türkiye'ye girişini engeller.

Tahdit koduna karşı idari itiraz süresi ne kadardır?

Tahdit kodunun kaldırılması istemiyle kararın tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde Göç İdaresi Başkanlığına itiraz başvurusu yapılabilir.

Sınır dışı kararına karşı kaç gün içinde dava açılmalıdır?

Sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde kararı veren valiliğin bulunduğu yer idare mahkemesinde dava açılması gerekir.

İdari gözetim kararına karşı hangi merciye itiraz edilir?

Geri gönderme merkezinde tutulan yabancı hakkındaki idari gözetim kararına karşı sınır dışı kararını tesis eden yer Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Yabancılar hukuku