6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 31/A maddesi uyarınca ihraççının tedavüldeki borçlanma araçlarının sahipleri Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulunu (BASK) teşkil eder. Bu düzenlemenin uygulama usul ve esasları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından hazırlanan ve 11.09.2020 tarihinde yürürlüğe giren Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği (II-31/A.1) ile belirlenmiştir. İhraççının her bir tertip borçlanma aracı sahipleri ayrı bir kurul kurabilir; BASK yapısı genel BASK ve tertip BASK olmak üzere ikiye ayrılır.
Tertip BASK ve Genel BASK Görev Alanları
Tertip BASK, ihraççının herhangi bir tertip veya birden fazla tertip borçlanma aracı sahiplerinin oluşturduğu kuruldur. Sahip olunan borçlanma araçlarına ilişkin olarak Tebliğ'de veya izahname ile ihraç belgesinde belirtilen yahut Merkezi Kayıt Kuruluşunda (MKK) tanımlanmış şartlarda, yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyecek nitelikteki değişikliklerin karara bağlanması amacıyla ihraççının yönetim kurulunun veya ilgili borçlanma aracı sahiplerinin talebi üzerine toplanır. Borçlanma aracının asli hüküm ve şartlarında yatırımcıların kararlarını etkileyecek nitelikte değişiklikler yapılabilmesi için ilgili tertip borçlanma aracı sahiplerinin oluşturduğu Tertip BASK kararı şarttır.
Genel BASK, herhangi bir Tertip BASK kararından menfaatlerinin olumsuz etkilendiğini ileri süren ve bahse konu kararın tarafı olmayan tedavüldeki diğer tertip borçlanma aracı sahiplerinin kendi başvuruları üzerine toplanan yapıdır.
Toplantı Usulü ve Oy Hakkı Sınırları
BASK'ın toplantıya çağrılmasına ve karar almasına ilişkin usul ve şartların borçlanma aracı ihracı kapsamında hazırlanan izahnamede veya ihraç belgesinde belirlenmesi zorunludur. Tebliğ'in 6. maddesi uyarınca BASK toplantılarının fiziken yapılması esas olmakla birlikte, toplantı yapılmaksızın karar metninin elden veya elektronik ortamda dolaştırılması ve imzalanması yoluyla da karar tesis edilebilir; toplantıların elektronik ortamda yapılması da mümkündür. Toplantıya katılabilecekler listesi MKK tarafından sağlanan listeye göre yönetim kurulunca hazırlanır.
İhraççının ve ilişkili taraflarının maliki bulunduğu borçlanma araçları, sahiplerine BASK toplantılarında oy hakkı vermez ve toplantı ile karar nisaplarının hesabında dikkate alınmaz.
Tertip BASK Karar Nisapları ve Yönetim Kurulu Onayı
İzahname veya ihraç belgesinde daha ağır bir nisap kararlaştırılmadığı müddetçe, Tertip BASK bünyesindeki kararlar ilgili tertibin piyasadaki toplam nominal bedelinin en az üçte iki çoğunluğunu elinde bulunduranların olumlu oyu ile tesis edilir. Kurulda alınan kararlar, oturum gününden itibaren en geç üç iş günü içinde ihraççının yönetim kurulunca onaylanmadığı takdirde hüküm ifade etmez.
İhraççı yönetim organı tarafından onaylanan ve Genel BASK tarafından geri çevrilmeyen Tertip BASK kararları, oylamada olumlu oy vermeyen ya da usulüne uygun davete rağmen toplantıya katılmayan aynı tertip borçlanma aracı sahipleri için de bağlayıcıdır.
Genel BASK İtirazı ve Kararların Kesinleşmesi
Yönetim kurulunca onaylanan Tertip BASK kararının menfaatlerini zedelediğini ileri süren diğer tertiplerin tedavüldeki nominal değerinin en az yüzde yirmisini temsil eden hak sahipleri, onay işleminden itibaren en geç beş iş günü içerisinde Genel BASK'ın toplanması talebinde bulunabilir. Bahse konu yasal sürenin dolmasıyla birlikte toplantı talep hakkı düşer ve Tertip BASK kararı kesinleşir.
Genel BASK toplantısı, ilgili Tertip BASK kararının ihraççı yönetim kurulunca onaylandığı tarihten itibaren on beş iş günü içinde icra edilir. Toplantıda karar nisabı, oturuma iştirak hakkı veren araçların toplam nominal tutarının en az üçte iki çoğunluğunu temsil edenlerin oyu ile teşekkül eder; itiraza konu kararların bu çoğunlukla reddedilmesi durumunda Tertip BASK kararı geçerlilik kazanarak yürürlüğe giremez.
Yönetim kurulu tarafından usulüne uygun şekilde yapılan toplantı çağrısına rağmen Genel BASK'ın on beş iş günlük süre içinde toplanmaması durumunda Tertip BASK kararları kesinlik kazanır.
Finansal ve Operasyonel Taahhüt Değişiklikleri
Borçlanma araçlarına ilişkin izahname veya ihraç belgesinde, ihraççının finansal veya operasyonel durumuna dair borçlanma aracı sahiplerine karşı üstlendiği taahhütlerde değişiklik yapılabilmesi için Tertip BASK kararının gerekli olup olmadığı ve gerekmesi durumunda karar nisapları izahname veya ihraç belgesinde belirlenir. Bu kapsamda alınan kararlar için ayrıca Genel BASK onayı aranmaz.
Temerrüt Hali ve Takiplerin Durması
Tebliğ'in 9. maddesi uyarınca borçlanma aracından doğan borçların niteliği ve kapsamı ile bu borçların geri ödenmesinde temerrüde düşülmesi anlamına gelecek durumları somut olarak içerecek şekilde temerrütlerin tanımı ve kapsamına izahnamede veya ihraç belgesinde yer verilmesi zorunludur.
34849 sayılı BORÇLANMA ARACI SAHİPLERİ KURULU TEBLİĞİ (II-31/A.1) m. 9Kaynağı aç
Borçlanma araçlarının geri ödemelerinde temerrüt oluştuktan sonra bu araçların hüküm ve şartlarının değiştirilmesi halinde, borçlanma aracının temerrüdü sebebiyle başlatılmış bütün takipler ilgili borçlanma aracının hüküm ve şartlarının değiştirilmiş kabul edildiği tarih itibarıyla durur. Bu aşamada ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; bir takip işlemi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. Borçlanma aracından doğan borçların tamamı ifa edildikten sonra duran takipler düşer.
Borçlanma Aracı Sahipleri Temsilcisi ve Yurt Dışı İhraç İstisnası
Tebliğ'de öngörülen nitelik ve şartların bulunması halinde, ilgili tertip veya tertiplerin tedavüldeki nominal bedelinin yarısından fazlasını temsil eden borçlanma aracı sahiplerinin olumlu oyu ile temsilci seçilebilir. Farklı tertipler bakımından aynı veya ayrı gerçek ya da tüzel kişiler temsilci olarak belirlenebilir. Görevlendirilen temsilci, temsil ettiği tertip veya tertiplerin tedavüldeki nominal tutarının yarısından fazlasını elinde bulunduran borçlanma aracı maliklerinin oyu ile azledilebilir.
34849 sayılı BORÇLANMA ARACI SAHİPLERİ KURULU TEBLİĞİ (II-31/A.1) m. 5Kaynağı aç
Borçlanma aracı sahipleri temsilcisinin; ihraççı ile borçlanma aracı sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında borçlanma aracı sahiplerinin haklarını eşit işlem ilkesine uygun biçimde koruyacak mesleki eğitime, bilgiye, tecrübeye, işin gerektirdiği dürüstlük ve itibara sahip olması zorunludur. Temsilcinin tüzel kişi olarak seçilmesi durumunda bu nitelikler tüzel kişinin görevlendireceği gerçek kişi nezdinde de aranır. Temsilcinin belirlenmesine, değiştirilmesine, aranacak nitelik ve şartlara, görev ve yetkilerine ilişkin hususlar izahname veya ihraç belgesinde düzenlenir.
Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği'nde yer alan usul ve esaslar, ihraççının yurt dışında ihraç etmiş olduğu borçlanma araçları hakkında uygulanmaz.
Borçlanma aracı sahipleri temsilcisi nasıl seçilir ve azledilir?
Temsilci, yasal şartların varlığı halinde ilgili tertip veya tertiplerin tedavüldeki nominal bedelinin yarısından fazlasını temsil eden borçlanma aracı sahiplerinin olumlu oyuyla seçilir; azil işlemi de temsil edilen ilgili tertip veya tertiplerin nominal bedelinin yarısından fazlasına sahip olanların oyu ile gerçekleştirilir.
Temerrüt sonrasında borçlanma aracı şartları değişirse icra takipleri ne olur?
Temerrüt oluştuktan sonra borçlanma aracının şartları değiştirilirse başlatılan tüm takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; borçlar tamamen ifa edildiğinde ise duran takipler düşer.
Genel BASK süresi içinde toplanmazsa Tertip BASK kararı kesinleşir mi?
Yönetim kurulunun usulüne uygun çağrısına rağmen Genel BASK on beş iş günü içinde toplanmazsa Tertip BASK kararları kesinlik kazanır.
Yurt dışında ihraç edilen borçlanma araçlarında bu Tebliğ hükümleri uygulanır mı?
Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği hükümleri, ihraççının yurt dışında ihraç ettiği borçlanma araçları bakımından uygulanmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy