Belediyelerin kamusal alanlardaki canlı yayın uygulamaları ile kaza mağdurlarına ait verilerin işlenmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatın çizdiği sınırlar dairesinde yürütülmek zorundadır. Kamusal alanlarda kişilerin mahremiyet haklarının korunması, kaza mağdurlarına ilişkin verilerin ise yalnızca kanunun izin verdiği zorunlu ve meşru amaçlarla sınırlı tutulması temel esastır.
Belediyelerin Kamusal Alan Canlı Yayınlarında Kişisel Veri Güvenliği
Belediyelerce cadde, meydan, park ve sahil gibi kamusal alanlarda internet üzerinden canlı yayımlanan görüntüler, gerçek kişilerin yüzlerini veya taşıt plakalarını belirlenebilir kıldığı takdirde kişisel veri işleme faaliyeti oluşturur. Yayınlanan görüntülerin herhangi bir veri kayıt sistemine kaydedilmemesi, yapılan faaliyeti kişisel veri işleme niteliğinden çıkarmaz.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun belediyelere turizm ve tanıtım hizmeti sunma görevi vermesi, gerçek kişilerin görüntülerinin canlı olarak yayımlanması bakımından açık bir kanuni dayanak oluşturmaz. Meşru menfaat hukuki sebebine dayanıldığında, veri sorumlusunun menfaati ile ilgili kişilerin temel hak ve özgürlükleri arasındaki denge gözetilmelidir. Kişilerin makul mahremiyet beklentisi taşıdığı kamusal alanlarda gerçekleştirilen canlı yayınların ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil edebileceği dikkate alınmalıdır.
Turistik tanıtım faaliyetlerinin kişilerin kimliklerinin belirlenmesine yol açmayacak şekilde yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede kişisel veri içermeyen görüntüler ya da bireylerin tanımlanmasına imkan vermeyen alternatif yöntemler tercih edilmelidir. Gerekli teknik ve idari tedbirleri almayan veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca idari yaptırım uygulanması söz konusudur.
Kaza Mağdurlarına Ait Kişisel Verilerin İşlenme Sınırları
İş kazaları, trafik kazaları veya benzeri olayların ardından kaza mağdurlarına ait kişisel veriler; yalnızca adli ve idari soruşturmaların yürütülmesi, mağdurların tedavisi ve hasar gören araçların onarımı amaçlarıyla sınırlı olarak işlenebilir. Bu verilerin kaza sonrası süreçlerin yönetimi amacını aşacak biçimde kullanılması hukuka aykırılık teşkil eder.
Sigorta eksperlerinin kişisel veri işleme faaliyetleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında kendilerine verilen hasar tespiti, raporlama ve tazminat süreçlerinin yürütülmesi gibi yasal görevlerle sınırlıdır. Eksperlerin görevleri gereği elde ettikleri kişisel verileri yalnızca bu çerçevede kullanmaları, yetkisiz üçüncü kişilere aktarmamaları ve mesleki sır saklama yükümlülüğüne uygun hareket etmeleri zorunludur.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun Ek 6. maddesi uyarınca, sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da Güvence Hesabından talep edilecek tazminat alacağı ancak alacaklı tarafından bizzat, alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekalet verdiği avukat vasıtasıyla ya da alacaklının bizzat vekalet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı aracılığıyla takip edilebilir. Tazminat alacağı sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve takip yetkisine sahip yakınlar da dahil olmak üzere hiç kimseye devredilemez. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenir.
5684 sayılı SİGORTACILIK KANUNU m. Ek 6Kaynağı aç
Veri Güvenliği Yükümlülükleri ve Hukuka Aykırılıkların Yaptırımı
6698 sayılı Kanun'un 12. maddesi gereğince veri sorumlusu; kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini önlemek, verilere hukuka aykırı erişilmesini engellemek ve verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik her türlü teknik ve idari tedbiri almak zorundadır. Kaza mağdurlarının verilerini işleyen veri sorumlularının çalışanlarına eğitim vermesi, asgari yetki ilkesi ile rol tabanlı erişim kontrolü ve takip sistemlerini uygulaması bu kapsamdadır. Kişisel verilerin veri sorumlusu adına başka bir kişi tarafından işlenmesi durumunda, veri sorumlusu veri işleyenle birlikte müştereken sorumludur.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 12Kaynağı aç
Veri sorumlusu, kendi kurum veya kuruluşunda kanun hükümlerinin uygulanmasını temin etmek amacıyla gerekli denetimleri yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler öğrendikleri kişisel verileri kanuna aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamaz; bu sır saklama yükümlülüğü görevden ayrıldıktan sonra da devam eder. İşlenen verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi durumunda ise veri sorumlusu en kısa sürede ilgilisine ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirim yapmak zorundadır; Kurul gerekirse bu durumu ilan edebilir.
Kaza mağdurlarına ait kişisel verilere hukuka aykırı yollarla erişilmesi ve bu verilerin kullanılması; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda yer alan mesleki sınırlamalar, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun Ek 6. maddesi ve Türk Ceza Kanunu hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Sigortacılık sektörü bünyesindeki verilere hukuka aykırı erişen hasar danışmanlık şirketleri ile yetkisini aşan eksperler, şirketler veya avukatlar tarafından yasal işleme şartı olmaksızın veri işlenmesi halinde, veri sorumlusu sıfatı tespit edilebiliyorsa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunulabilir.
6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca aydınlatma, veri güvenliği, Kurul kararlarını yerine getirme, sicile kayıt ve bildirim ile yurt dışına veri aktarımı bildirim yükümlülüklerinin ihlali idari para cezasına bağlanmıştır. Aydınlatma, veri güvenliği, Kurul kararları ve sicil yükümlülüklerine aykırılık halinde cezalar veri sorumlusuna; yurt dışı aktarımı bildirimi ihlalinde ise veri sorumlusu veya veri işleyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerine uygulanır. Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. İhlale konu fiillerin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi halinde idari para cezası uygulanmaz; Kurulun bildirimi üzerine ilgili kamu görevlileri hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılarak sonucu Kurula bildirilir.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 18Kaynağı aç
Belediyelerin canlı yayınlarında görüntülerin kaydedilmemesi veri koruma kurallarını devre dışı bırakır mı?
Görüntülerin kaydedilmemesi kişisel veri işleme niteliğini ortadan kaldırmaz; yayında kişilerin yüzlerinin veya plaka bilgilerinin görünür kılınması veri işleme faaliyeti sayıldığından Kanun hükümlerine uyulması zorunludur.
Canlı yayın yapan belediyelerin tanıtım faaliyetlerinde hangi tedbirleri alması gerekir?
Belediyelerin kimlik tespitine yol açmayacak biçimde hareket etmesi, kişisel veri içermeyen görüntüler veya kişilerin belirlenmesini önleyen alternatif teknik yöntemler kullanması gerekir.
Kaza mağdurlarına ilişkin veriler hangi hallerde işlenebilir?
Kaza mağdurlarına ait kişisel veriler yalnızca adli ve idari soruşturmaların yürütülmesi, ilgililerin tıbbi tedavisi ve kazaya karışan araçların onarımı amaçlarıyla sınırlı olarak işlenebilir.
Hasar danışmanlık şirketlerinin kaza verilerini izinsiz işlemesi halinde ne yapılabilir?
Yasal veri işleme şartlarına dayanmaksızın kaza verilerini işleyen hasar danışmanlık şirketleri aleyhine, veri sorumlusu sıfatı belirlenebildiği takdirde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayet başvurusunda bulunulabilir.
Sigorta tazminat alacaklarını kimler takip edebilir?
Tazminat alacakları yalnızca hak sahibi bizzat, kanuni temsilcisi, bizzat vekalet verilen eş, çocuk, anne, baba, kardeş veya vekalet verilen avukat vasıtasıyla takip edilebilir ve hak sahibi ya da avukatı dışındaki kimselere devredilemez.
Kamu kurumlarında veri güvenliği ihlal edildiğinde idari para cezası uygulanır mı?
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar tarafından işlenen ihlallerde idari para cezası verilmez; bildirim üzerine ilgili kamu görevlileri hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve sonucu Kurula iletilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy