Ekonomik Faaliyet Temelli Oturum Esasları
Belçika'da salt belirli bir tutarda pasif yatırım veya gayrimenkul edinimi karşılığında doğrudan oturum veren müstakil bir yatırımcı kategorisi görünmemektedir. Bu durum pasif taşınmaz ediniminin doğrudan yasak olduğu anlamına gelmemekle birlikte, resmi yerleşim kanalları serbest çalışanlar için mesleki kart ve çalışanlar için tek izin zeminleri üzerinden yürütülmektedir.
Bir sermaye şirketi (SRL, SA), şube veya işletme birimi kurmak yabancı yatırımcıya tek başına yerleşim hakkı kazandırmaz. Yerleşimin sağlanabilmesi için kurulan şirketin veya yürütülecek faaliyetin mesleki kart, D tipi vize ve devamındaki oturum zinciri içine yerleştirilmesi gerekir.
Girişimciler İçin Mesleki Kart Usulü
Üçüncü ülke vatandaşlarının serbest faaliyeti ister gerçek kişi olarak ister şirket yöneticisi veya temsilcisi sıfatıyla yürütülsün, kural olarak mesleki kart düzenlemesine tabidir.
Belçika'da 90 günden uzun süre serbest çalışan statüsünde kalmak isteyen üçüncü ülke vatandaşının yalnızca çalışma izni niteliğindeki mesleki kartı alması yeterli değildir; ayrıca 90 günden uzun kalış için oturum yetkisi ve D tipi uzun süreli vize temin etmesi gerekir.
Bu usul kapsamında önce ilgili bölgeden mesleki kart kararı alınmakta, olumlu kararın ardından D tipi uzun süreli vize başvurusu yapılmaktadır. Ülkeye girişten sonra mesleki kart işletme gişesinden teslim alınmakta ve belediyeye kayıt yaptırılmaktadır.
Şirket İçi İstihdam ve Tek İzin Yolu
Yatırımcının kurduğu veya ortak olduğu şirkette ücretli yönetici ya da uzman çalışan sıfatıyla 90 günden uzun süre görev yapması durumunda, işveren tarafından yetkili bölgesel makama tek izin (single permit) başvurusu yapılır. Bu başvuru aynı zamanda oturum başvurusu niteliği taşımaktadır.
Bölgesel İtiraz Usulü ve Kartın Süresi
Brüksel Bölgesi uygulamasında mesleki kart azami 5 yıl süreli verilebilmektedir. İlk kart çoğunlukla deneme mahiyetinde daha kısa süreli düzenlenmekte olup yenileme taleplerinde vergi, KDV, sosyal güvenlik, bilanço ve faaliyet kârlılığı gibi ölçütler incelenmektedir.
Valonya bölgesinde yapılan mesleki kart başvurusunun olumsuz sonuçlanması halinde ret kararına karşı 30 gün içinde bölgesel istihdam bakanına itiraz yoluna başvurulabilir.
Sosyal Güvenlik Yükümlülükleri
Serbest çalışan kişinin bir sosyal sigorta fonuna katılması ve üç aylık katkı paylarını ödemesi zorunludur. Ayrıca bir şirket kurulduğu takdirde, kurulan şirketin de sosyal statü sistemine katkı yükümlülüğü bulunmaktadır.
Avrupa Birliği Vatandaşlarına İlişkin İstisnalar
Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre vatandaşları mesleki kart şartından muaftır. Bu çerçevede Avrupa Birliği vatandaşları Belçika'ya geldikten sonra belediyeye kayıt başvurusu yapmakta; serbest çalışan statüsü için de Crossroads Bank for Enterprises kaydını ve işletme numarasını sunarak faaliyet gösterebilmektedir.
Uzun Dönem İkamet Şartları
Avrupa Birliği vatandaşı olmayan kişilerin Belçika'da uzun dönem ikamet statüsü kazanabilmesi için kamu düzeni veya ulusal güvenlik engeli bulunmaması şartıyla başvurudan önceki 5 yıl boyunca yasal ve kesintisiz ikamet göstermesi aranır. Bununla birlikte geçerli oturum izni, sağlık sigortası ile istikrarlı, düzenli ve yeterli geçim kaynağının sunulması zorunludur.
Gayrimenkul alımı Belçika'da doğrudan oturum hakkı sağlar mı?
Belçika'da salt gayrimenkul edinimi veya pasif yatırım karşılığında doğrudan oturum veren müstakil bir program bulunmamakta; ekonomik kalışlar mesleki kart veya tek izin üzerinden yürütülmektedir.
Şirket kurmak tek başına yerleşim izni verir mi?
Şirket veya şube kurmak tek başına yerleşim izni sağlamaz; yabancının faaliyeti bizzat yürütebilmesi için mesleki kart, D vizesi ve oturum zincirini tamamlaması gerekir.
Valonya'da mesleki kart reddine karşı itiraz süresi ne kadardır?
Valonya bölgesinde mesleki kart başvurusunun reddi halinde ret kararına karşı 30 gün içinde bölgesel istihdam bakanına itiraz edilebilir.
Uzun dönem ikamet statüsü için kaç yıl ikamet şartı aranır?
AB vatandaşı olmayan kişilerin uzun dönem ikamet statüsü alabilmesi için başvuru öncesindeki 5 yıl boyunca yasal ve kesintisiz ikamet kanıtlaması gerekmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy