Düzensiz Kalış ve Topluma Uyum Koşulları
Belçika'da izin süresi dolmasına rağmen ülkede kalmaya devam eden yabancılar ile öğrenim süresi bittiği halde ülkesine dönmeyen öğrenciler düzensiz kalış kapsamında değerlendirilir.
Topluma uyum sağlama çabalarının hiç gösterilmemiş veya yetersiz kalmış olması durumunda Göçmenlik Ofisi oturum yenilemesini reddedebilir ya da mevcut kalışı sonlandırabilir. Bu yönde bir karar verilirken ilgilinin aile bağları, Belçika'daki kalış süresi ve menşe ülkesiyle olan bağları da değerlendirmeye alınır.
Fiilî İkamet ve Adres Bildirimi Zorunlulukları
Ülkede üç aydan uzun süre kalmayı amaçlayan yabancıların kural olarak üç ay içinde bulundukları belediyeye başvurmaları gerekir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde iki yüz avroya kadar idari para cezası uygulanabilir. İkamet edenlerin adres değişikliklerini ise yeni belediyeye veya yeni adresin bağlı bulunduğu belediyeye sekiz iş günü içinde bildirmeleri zorunludur.
Belediye kayıt sistemi, hane halkının ya da yalnız yaşayan kişinin fiilen ve alışılmış biçimde ikamet ettiği ana yerleşim yerini esas alır. Adres değişikliği bildiriminin ardından belediyece yerinde kontrol yapılır; kişinin fiilen o adreste yaşadığı doğrulanmadıkça kayıt yürürlüğe girmez. Avrupa Birliği vatandaşlarının uzun süreli kalış başvurularında da belediye, ancak ikamet denetiminin olumlu sonuçlanması ve belediyede fiilen yaşandığının tespiti halinde yabancılar siciline kayıt yapmaktadır.
Aile Birleşimi ve Ortak Yaşamın İncelenmesi
Aile birleşimi başvurularında belediyenin olumlu ikamet denetimi yapması şarttır. Denetimin olumsuz neticelenmesi durumunda belediyece başvuru sürdürülmeyebilir ve ilgili olumsuz ek kararlar tebliğ edilebilir.
Belçika vatandaşı ile aile birleşiminde, başvuranın sponsorla gerçekten birlikte yaşamak amacıyla gelmiş olması aranır; gerçek ve sürdürülebilir bir ortak yaşam niyetinden şüphe duyulması halinde mülakat yapılabilir ve savcılık görüşü alınabilir. Yapılan inceleme neticesinde ilişkinin yalnızca oturum avantajı elde etmek amacıyla kurulduğu tespit edilirse başvuru reddedilebilir. Yasal partnerlik yoluyla oturum taleplerinde ise istikrarlı ve sürekli bir ilişki şartı aranmakta olup önceki birlikte yaşam, düzenli temas, buluşma sayısı veya ortak çocuk gibi deliller bu kapsamda değerlendirmeye alınır.
Geçim Kaynakları ve Sosyal Yardım Ölçütleri
Aile birleşiminde sponsorun, kendisinin ve aile fertlerinin gereksinimlerini karşılayabilecek, kamu makamlarına yük olmayacak düzeyde istikrarlı, düzenli ve yeterli bir geçim kaynağı sunması gerekir. 18 Temmuz 2025 tarihli hükümler uyarınca aile birleşiminde asgari referans düzeyi yüzde 110 GAMMI olarak gösterilmektedir. Sponsor gelirinin referans tutarın altında kalması durumunda başvuru otomatik olarak reddedilmez; Göçmenlik Ofisi ailenin genel mali durumunu, ihtiyaçlarını ve kamuya yük olma riskini birlikte değerlendirir.
Belirli sosyal yardımlar, asgari geçim geliri (living wage), bazı ek sosyal destekler ve PCSW yardımları oturum mevzuatı bakımından uygun bir geçim kaynağı sayılmayabilir. Önemli olan, sunulan gelirin göç kuralları çerçevesinde istikrarlı ve düzenli bir geçim kaynağı niteliği taşıyıp taşımadığıdır.
AB Vatandaşları ve Tek İzin Başvurularında Belge Usulleri
Çalışan veya serbest çalışan olmayan Avrupa Birliği vatandaşlarının Belçika'da üç aydan uzun kalış hakkını yeterli kaynak ve sağlık sigortası ile ispatlaması gerekir; öğrenciler açısından da yeterli kaynak beyanı ile sağlık sigortası aranır. 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren uygulanan düzenlemeler çerçevesinde, AB vatandaşlarının ilk belediye başvurusunda kalış statüsünü gösteren tüm belgeleri sunmaları zorunlu kılınmış olup bu belgelerin sunulmaması halinde tescil belgesi başvurusu işleme alınmaz.
Avrupa Birliği vatandaşlarının genel uzun kalış sürecinde belgelerin üç ay içinde ibraz edilmemesi halinde belediye başvuruyu reddeder ve bir aylık ek süre tanır; bu sürede de belgelerin sunulmaması halinde belediye ret kararında ısrar eder. Avrupa Birliği vatandaşları arasındaki aile birleşiminde ise belgelerin başvuru anında veya en geç üç ay içinde sunulmaması durumunda belediye Annex 20 kararıyla talebi reddeder; ilgilinin kaydı yabancılar kütüğünden silinir ve oturum hakkı kaybı doğar.
Tek izin (single permit) uzatma sürecinde çalışanın; pasaport sureti, geçim kaynakları, sağlık sigortası ve bölgesel çalışma kararı gibi zorunlu evrakları teslim etmesi zorunludur. Söz konusu belgelerin sunulmaması durumunda belediye başvuruyu işleme almaz.
Uzun Dönem İkamet Statüsünün (L Kartı) Sona Ermesi
Uzun dönem ikamet statüsü başvurusunda ilgilinin kimliğinin tespit edilememesi halinde belediye dosyayı dikkate almaz. Elde edilmiş olan L kartı niteliğindeki AB uzun dönem ikamet statüsü ise bu statünün başka bir AB ülkesinde yeniden kazanılması, Avrupa Birliği dışında kesintisiz 12 ay bulunulması, Belçika'dan en az 6 yıl uzak kalınması veya hile (fraud) tespiti durumlarında kaybedilebilir.
Sponsorun geliri asgari seviyenin altında kalırsa aile birleşimi başvurusu otomatik olarak reddedilir mi?
Hayır, sponsorun gelirinin belirlenen referans tutarın altında kalması başvurunun kendiliğinden reddini gerektirmez; Göçmenlik Ofisi ailenin genel mali koşullarını, temel ihtiyaçlarını ve kamu makamlarına yük olma riskini birlikte inceleyerek karar verir.
Belçika'da üç aydan uzun kalışlarda belediyeye başvurmamanın yaptırımı nedir?
Belçika'da üç aydan uzun süre kalmak isteyen yabancıların üç ay içinde belediyeye başvurmaması durumunda 200 avroya kadar idari para cezası uygulanabilir. Ülkede ikamet eden kişilerin adres değişikliklerini ise sekiz iş günü içinde ilgili belediyeye bildirmeleri zorunludur.
Belçika uzun dönem ikamet statüsü hangi durumlarda kaybedilebilir?
L kartı niteliğindeki statü; hile tespit edilmesi, statünün başka bir AB ülkesinde yeniden elde edilmesi, AB sınırları dışında kesintisiz 12 ay kalınması veya Belçika'dan en az 6 yıl ayrılınması hallerinde kaybedilebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy