Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve Hukuki Esasları

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Niteliği ve Taban Sınırı

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, avukatların sundukları hukuki hizmetler karşılığında alabilecekleri en az ücreti belirleyen temel düzenlemedir. Düzenleme kapsamında hukuki hizmetler için asgari bir sınır öngörülmüş olup tarife çerçevesinde bir üst sınır bulunmamaktadır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca tarifenin altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz; ücretsiz dava üstlenilmesi durumunda ise bu halin baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur.

1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU m. 164Kaynağı aç

Madde 164 – (Değişik:
2/5/2001 – 4667/77 md.)
Avukatlık ücreti,
avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.
Yüzde yirmibeşi aşmamak
üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi
avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.
İkinci fıkraya göre
yapılacak sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının
aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz.
Avukatlık asgarî ücret
tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması
halinde, durum baro yönetim kuruluna bildirilir. (Değişik üçüncü ve dördüncü
cümle:13/1/2004 – 5043/5 md.) Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu
veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret
sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin
ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde; değeri para ile
ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak
koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın
kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilâmın kesinleştiği tarihteki
müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar
avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde
ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır.
Dava sonunda, kararla
tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu
ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.
Ücret dolayısiyle müteselsil
sorumluluk:

Tarifenin Hazırlanması ve Kesinleşme Usulü

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 168. maddesi uyarınca baro yönetim kurulları, her yıl eylül ayı içerisinde yargı yerlerindeki ve diğer işlemlerdeki avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderir. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu, baro tekliflerini de gözeterek hazırladığı tarifeyi o yılın ekim ayı sonuna kadar Adalet Bakanlığına iletir.

1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU m. 168Kaynağı aç

Madde 168 – (Değişik:
2/5/2001 – 4667/81 md.)
Baronun yönetim
kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer
işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife
hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.
Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak
suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet
Bakanlığına gönderilir. (Ek cümle: 16/6/2009-5904/35 md.) Şu kadar ki
hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait
vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile
tarifelere ilişkin davalar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti
tutarı maktu olarak belirlenir. Bu tarife Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten
itibaren bir ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya tarife onaylandığı
takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı tarifeyi bir daha
görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye Barolar Birliğine
geri gönderir. Geri gönderilen bu tarife, Türkiye Barolar Birliği Yönetim
Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde onaylanmış, aksi
halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar Birliği tarafından Adalet
Bakanlığına bildirilir. 8 inci maddenin altıncı fıkrası hükümleri kıyasen uygulanır.
Avukatlık ücretinin
takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği
tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.
Yargı mercilerine
karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin miktarı:

Adalet Bakanlığına ulaşan tarife, bir ay içinde karar verilmediğinde veya Bakanlıkça onaylandığında kesinleşir. Adalet Bakanlığının uygun bulmayarak gerekçesiyle birlikte geri gönderdiği tarife, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edilirse onaylanmış sayılır; aksi halde onaylanmamış kabul edilir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete'de yayımlandığı anda yürürlüğe girer.

Tarifenin Kapsamı ve Zaman Bakımından Uygulanması

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi; dava takibi süreçlerini, hukuki danışmanlık hizmetlerini ve sözleşme hazırlama gibi mesleki işlemlerin tamamını kapsamaktadır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 168. maddesi uyarınca avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Vekalet Ücreti Sözleşmesi ve Yasal Hükümler

Avukatlık ücretlerinin hukuki hizmete başlanmadan önce müvekkille açıkça kararlaştırılması ve sözleşmeye bağlanması esastır. Avukat ile iş sahibi arasındaki vekalet ücreti anlaşması sabit bir tutar üzerinden, saat esasına göre veya davanın sonucuna bağlı bir başarı ücreti şeklinde kurulabilir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi gereğince, ücret sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmenin geçersiz sayıldığı veya uyuşmazlıklı olduğu değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Dava sonunda mahkeme kararıyla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir; bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, hacze konu olamaz.

Ücret Uyuşmazlıklarında Alternatif Başvuru Yolları

Avukatlık ücreti konusunda taraflar arasında anlaşmazlık yaşanması halinde, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması amacıyla yerel baronun Arabuluculuk ve Tahkim Merkezi gibi alternatif çözüm birimlerine başvurulabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında ücret belirlenebilir mi?

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca avukatlık asgari ücret tarifesinin altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz; davanın ücretsiz üstlenilmesi halinde ise durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ne zaman yürürlüğe girer?

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete'de yayımlandığı anda yürürlüğe girer.

Yargılama sonucunda karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti kime aittir?

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir; iş sahibinin borcu nedeniyle takas, mahsup veya haczedilemez.

Ücret sözleşmesi bulunmayan işlerde hangi kural uygulanır?

Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde avukatlık ücret sözleşmesinin bulunmadığı, geçersiz sayıldığı veya uyuşmazlık konusu olduğu hallerde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi uyarınca avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır.

Vekalet ücretinin takdirinde hangi tarihteki tarife esas alınır?

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 168. maddesi gereğince avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte bulunan tarife esas alınır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Genel hukuk