1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 79. maddesi, kendini kasten sakatlayan, herhangi bir suretle askerliğe yaramayacak hale getiren veya kendi rızasıyla bu hale getirten kişiyi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Ceza, fiilin askeri çalışma kabiliyetini ortadan kaldırmasına ve seferberlikte ya da düşman karşısında işlenmesine göre ayrıca ağırlaşır.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 79Kaynağı aç
hangi bir suretle askerliğe yaramayacak bir hale getiren veya kendi rızasiyle
bu hale getirten bir seneden beş seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.
2 – Fiil her nevi askeri
maksatlar için çalışmak kabiliyetini mahvetmiş ise suçlu yedi seneye kadar ağır
hapis ile cezalandırılır.
3 – Fiil seferberlikte
yapılmışsa on seneye kadar ağır hapis, düşman karşısında yapılmışsa yapan ölüm
cezasiyle cezalandırılır.
Başkasını askerliğe
yaramayacak hale getirenlerin cezası:
Seçimlik hareketler
Birinci fıkradaki hareketler seçimlidir. Kişi kendini kasten sakatlayabilir, herhangi bir suretle askerliğe yaramayacak bir hale getirebilir ya da kendi rızasıyla bu hale getirtebilir. Bu biçimlerden biri, fıkrada öngörülen hapis cezasının hareket yönünü oluşturur.
Rıza, birinci fıkrada kişinin kendi isteğiyle bu hale getirtilmesi biçiminde yer alır. Bu nedenle rıza, suçun işleniş biçimlerinden biridir; fıkradaki cezayı kaldıran bir sebep olarak düzenlenmemiştir.
Temel ceza ve ağırlaşan haller
Birinci fıkradaki ceza bir yıldan beş yıla kadar hapistir. Fiil her türlü askeri amaç için çalışma kabiliyetini ortadan kaldırmışsa, ikinci fıkra failin yedi yıla kadar ağır hapis ile cezalandırılacağını düzenler. İkinci fıkradaki sonuç, birinci fıkradaki temel cezadan ayrıdır.
Üçüncü fıkra fiilin işlendiği zamanı ayrıca dikkate alır. Fiil seferberlikte yapılmışsa ceza on yıla kadar ağır hapistir. Düşman karşısında yapılmışsa hüküm, fiili yapan kişi için ölüm cezasını öngörür. Seferberlik hali ile düşman karşısı aynı fıkrada ayrı ayrı yazıldığından biri diğerinin yerine konulamaz.
Fiili bilerek başkasına yapan kişi
Askeri Ceza Kanunu'nun 80. maddesi, 79. maddede yazılı fiilleri bilerek başkasına yapan kişinin de aynı ceza ile cezalandırılacağını düzenler. Böylece fiili bizzat gerçekleştiren diğer kişi, 79. maddedeki ilgili cezaya bağlı olarak cezalandırılır. Hüküm, 79. maddedeki farklı bentler için bu cezanın nasıl ayrılacağını ayrıca açıklamaz.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 80Kaynağı aç
bilerek başkasına yapan dahi aynı ceza ile cezalandırılır.
Askerlikten kurtulmak
için hile yapanlar:
Sık sorulan sorular
79. maddenin temel cezası nedir?
Kendini kasten sakatlayan, herhangi bir suretle askerliğe yaramayacak hale getiren veya kendi rızasıyla bu hale getirten kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Çalışma kabiliyeti ortadan kalkarsa ceza değişir mi?
Evet. Fiil her türlü askeri amaç için çalışma kabiliyetini ortadan kaldırmışsa fail yedi yıla kadar ağır hapis ile cezalandırılır.
Seferberlikte veya düşman karşısında hangi ceza yazılıdır?
Fiil seferberlikte yapılmışsa ceza on yıla kadar ağır hapistir. Düşman karşısında yapılmışsa hüküm, fiili yapan kişi için ölüm cezasını öngörür.
Rıza bu suçta ne anlama gelir?
Rıza, kişinin kendi isteğiyle bu hale getirtilmesi biçiminde suçun seçimlik hareketlerinden biridir; fıkrada cezayı kaldıran bir sebep olarak yer almaz.
Fiili başkasına yapan kişi cezalandırılır mı?
Evet. 79. maddedeki fiilleri bilerek başkasına yapan kişi, 80. madde uyarınca aynı ceza ile cezalandırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy