Askeri Ceza Kanunu 62. Maddesinin Kapsamı
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu m. 62, savunma mevki ve vasıtalarının korunması, birliklerin sevk ve idaresi ile askeri gemi ve hava araçlarının düşmana terk veya teslim edilmesini önlemeye yönelik fiilleri düzenlemektedir. Maddede düzenlenen fiiller, unsurları ve yaptırımı bu kanunda yer aldığından sırf askeri suç vasfı taşımakta ve kural olarak asker kişiler tarafından işlenebilen fiiller arasında sayılmaktadır. Bununla birlikte, devlet güvenliğine karşı işlenen fiiller kapsamında barış zamanında asker olmayan kişilerin yargılanmasında adli yargı mahkemelerinin görevli olacağına dair anayasal değerlendirmeler de ileri sürülmektedir.
Düşmana Teslim ve Terk Sayılan Eylemler
Askeri Ceza Kanunu m. 62/1-A uyarınca, müstahkem bir mevkiin savunmasına hizmet eden bütün vasıtaları kullanıp bitirmeksizin mevkiyi düşmana teslim eden mevki kumandanı cezalandırılır.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 62Kaynağı aç
şahıslar ölüm cezasiyle cezalandırılır:
A) Müstahkem bir mevkii;
müdafaasına hizmet eden bütün vasıtaları kullanıp bitirmeksizin düşmana teslim
eden mezkür mevkiin kumandanı;
B) Emri altında bulunan
müdafaa vasıtalarını ihmal ile kendisine mevdu mevkii terkeden veya düşmana
teslim eden kumandan;
C) Vazifesinin
kendisinden talep eylediği her şeyi evvelden yapmayarak emri altına tevdi edilen
kıtaatın teslimisilah etmesini intaç edecek surette açık sahrada düşmanla
mukavele yapan kumandan;
D) Askeri bir gemi ve
tayyareyi ve yahut mürettebatını düşmana teslim etmemek için vazifenin
kendisinden talep ettiği her şeyi evvelden yapmayarak düşmana teslim eden gemi
ve tayyare kumandanı;
2 – B. ve C.
fıkralarında yazılı olan cürümlerin failleri az vahim hallerde, beş seneden az
olmamak üzere, muvakkat ve yahut müebbet ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
ÜÇÜNCÜ
FASIL
Yoklama
kaçağı, bakaya, saklı, firar
Maddenin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında, emri altında bulunan savunma vasıtalarını ihmal ederek kendisine tevdi edilen mevkiyi terk eden veya düşmana teslim eden kumandan hakkında aynı yaptırım uygulanır.
Birinci fıkranın (C) bendine göre, görevinin kendisinden talep ettiği her şeyi önceden yapmayarak emrine verilen kıtaların silah bırakmasına yol açacak şekilde açık arazide düşmanla anlaşma yapan kumandan cezalandırılmaktadır.
Kanunun 62. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendi ise askeri bir gemiyi, tayyareyi yahut mürettebatını düşmana teslim etmemek için görevinin gerektirdiği her şeyi önceden yapmayarak düşmana teslim eden gemi ve tayyare kumandanının fiilini düzenlemektedir.
Kusur Durumu ve Manevi Unsur
Maddede tanımlanan suç bakımından failde özel bir kast veya taammüt aranmamakta; fiilin herhangi bir ihmale yahut kabiliyetsizlik ve cesaretsizliğe dayanması yeterli kabul edilmektedir.
Kanunda Öngörülen Yaptırımlar ve Az Vahim Haller
Askeri Ceza Kanunu m. 62/1'deki bentlerde sıralanan eylemler için kanun metninde ölüm cezası düzenlenmektedir. Yorum ve uyarlama çerçevesinde ölüm cezasının ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası olarak tatbik edilmesi gerektiği de ifade edilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrasında, birinci fıkranın (B) ve (C) bentlerinde yazılı cürümler bakımından az vahim haller düzenlenmiştir. 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu m. 62/2 uyarınca anılan fiillerin az vahim hallerde işlenmesi durumunda faillere beş yıldan az olmamak üzere muvakkat yahut müebbet ağır hapis cezası verilir. Kanunda bu haller için en az beş yıllık bir alt sınır öngörülmüşken, maddedeki muvakkat veyahut müebbet ağır hapis ibarelerinin genel sistemde bir yıldan yirmi dört yıla kadar hapis ve müebbet hapis cezası şeklinde okunması gerektiği yönünde değerlendirme bulunmaktadır.
Askeri Ceza Kanunu 62. maddesindeki fiillerde kast şartı nasıldır?
Bu suçun unsurlarında özel bir kast veya taammüt aranmamakta; herhangi bir ihmal ya da fiilin kabiliyetsizlik ve cesaretsizliğe ilişkin bulunması yeterli görülmektedir.
Mevki teslim ve terkinde az vahim haller hangi fıkraları kapsar ve yaptırımı nedir?
Askeri Ceza Kanunu m. 62/2 uyarınca az vahim hal düzenlemesi yalnızca birinci fıkranın (B) ve (C) bentlerindeki eylemleri kapsar ve bu hallerde beş yıldan az olmamak üzere muvakkat veya müebbet ağır hapis cezası öngörülür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy