Resmi uygulama mağazaları dışındaki kaynaklardan APK dosyası indirip yüklemek, yalnızca teknik bir güvenlik sorunu değil; izinsiz veri erişimi ve zararlı yazılım bulaşması gibi hukuki sonuçlar doğurabilecek riskler barındıran bir eylemdir. Bu tür uygulamalar herhangi bir denetimden geçmediğinden güvenlik açıkları içerebilir. Hangi fiilin gerçekleştiğine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun birden fazla maddesi uygulama alanı bulabilmektedir.
Bilişim Sistemine İzinsiz Girme
Zararlı bir APK çalıştırıldığında cihazın işletim sistemine veya uygulamalarına yetkisiz erişim sağlayabilir. TCK m. 243'ün birinci fıkrası, bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörmektedir. Fiil, bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler üzerinde işlenirse ikinci fıkra uyarınca bu ceza yarı oranına kadar indirilebilir. Hukuka aykırı giriş nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse üçüncü fıkra uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezası uygulanır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 243Kaynağı aç
TCK m. 243'ün dördüncü fıkrası, sisteme hiç girmeksizin teknik araçlarla veri nakillerini hukuka aykırı biçimde izleyen kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmaktadır. Bu fıkra 6698 sayılı Kanun'un 30. maddesiyle 24 Mart 2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olup bu tarihten önceki olaylara uygulanamaz.
Sistemi Engelleme, Bozma ve Verileri Değiştirme
Zararlı APK uygulamaları cihazın işleyişini de hedef alabilir. TCK m. 244'ün birinci fıkrası, bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişiyi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmaktadır. İkinci fıkra, sistemdeki verileri bozan, yok eden, değiştiren, erişilmez kılan, sisteme yeni veri yerleştiren veya mevcut verileri başka yere gönderen kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Bu fiiller bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenirse üçüncü fıkra uyarınca ceza yarı oranında artırılmaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 244Kaynağı aç
Bu fiiller aracılığıyla haksız bir çıkar elde edilmesi ve bu durumun ayrıca başka bir suç teşkil etmemesi halinde TCK m. 244'ün dördüncü fıkrası devreye girmekte; fail iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla karşılaşabilmektedir. Fıkranın uygulanabilmesi için fiilin başka bir suç oluşturmaması ön koşuluna bağlı olduğu ve bu değerlendirmenin somut olayın nitelendirilmesiyle şekillendiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirilmesi
Zararlı APK uygulamalarının yaygın amaçlarından biri kişisel verilere ulaşmaktır. TCK m. 136'nın birinci fıkrası, kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişiyi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırmaktadır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 136Kaynağı aç
Suçun konusunu Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 236. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları kapsamında kayda alınan beyan ve görüntüler oluşturuyorsa TCK m. 136'nın ikinci fıkrası uyarınca ceza bir kat artırılmaktadır. Bu fıkra 7188 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle 17 Ekim 2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olup bu tarihten önceki olaylara uygulanmaz.
Dolandırıcılık Suçu Bağlamındaki Cezai Çerçeve
APK kaynaklı zararlı yazılımlar zaman zaman dolandırıcılık amacıyla araç olarak kullanılabilmektedir. TCK m. 157'nin birinci fıkrası, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun zararına yarar sağlayan kişiyi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırmaktadır. Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi TCK m. 158'in birinci fıkrasında nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Aynı fıkranın son cümlesi uyarınca, bu nitelikli hallerin bir kısmı ((e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılanlar) bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldan az olamaz; bu bentlerde ayrıca adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
Dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde TCK m. 158'in üçüncü fıkrası uyarınca verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise bir kat artırılmaktadır. Bu fıkra 6763 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 24 Kasım 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Banka veya Kredi Kartı Bilgilerinin Kötüye Kullanılması
Zararlı APK uygulamalarının banka veya kredi kartı bilgilerini ele geçirmek amacıyla kullanıldığı durumlarda TCK m. 245 devreye girebilir. Bu maddenin birinci fıkrası, başkasına ait bir banka ya da kredi kartını her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran ve bunu kart sahibinin rızası olmaksızın kullanarak yarar sağlayan kişiyi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırmaktadır. Birinci fıkranın bu vakaya uygulanıp uygulanmayacağı somut olayın koşullarına göre değerlendirmeye bağlıdır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 245Kaynağı aç
Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek ise ikinci fıkra uyarınca üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasını gerektirmektedir. Sahte oluşturulan ya da üzerinde sahtecilik yapılan bir kartı kullanarak yarar sağlamak da üçüncü fıkra uyarınca, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına yol açmaktadır.
Birinci fıkradaki suçun; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden biri, üstsoy veya altsoy ya da bu derecede kayın hısımlarından biri, evlat edinen ya da evlatlık veya aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Bu cezasızlık hâli yalnızca birinci fıkraya özgüdür; ikinci ve üçüncü fıkralara uygulanmaz. Ayrıca birinci fıkra kapsamındaki fiiller için malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
APK indirmek suç mudur?
Yüklenen uygulama bir bilişim sistemine yetkisiz erişim sağlıyor, verileri değiştiriyor ya da kişisel verileri ele geçiriyorsa TCK m. 243, m. 244 ve m. 136 kapsamındaki bilişim suçu hükümleri bu fiilleri gerçekleştiren kişiler bakımından devreye girebilir. Kimin fail, kimin mağdur sayılacağı somut olayın koşullarına ve gerçekleştirilen fiilin nitelendirilmesine bağlıdır.
Telefondaki verileri çalan APK için hangi suç hükmü uygulanır?
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçiren, bir başkasına veren veya yayan kişi TCK m. 136'nın birinci fıkrası uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir. Zararlı APK bu verilere ulaşmak için bilişim sistemine yetkisiz biçimde giriyorsa TCK m. 243 kapsamında ayrı bir bilişim suçu da söz konusu olabilir.
APK ile banka hesabı ele geçirilirse hangi suçlar gündeme gelebilir?
Bilişim sistemindeki verileri bozmak, değiştirmek, yok etmek veya erişilmez kılmak TCK m. 244'ün ikinci fıkrası kapsamında altı aydan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirmektedir. Eylem bir bankaya ait sisteme yönelik ise üçüncü fıkra uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Banka veya kredi kartı bilgisi ele geçirilip kullanılıyorsa TCK m. 245 kapsamında üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gündeme gelebilir; bu hükmün somut olaya uygulanması olayın koşullarına bağlıdır. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı dolandırıcılık vakalarında ise TCK m. 158'in birinci fıkrasındaki nitelikli hâller devreye girebilir; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Veri nakillerini izlemek de suç sayılır mı?
Evet. Bir bilişim sistemine hiç girmeksizin teknik araçlarla veri nakillerini hukuka aykırı biçimde izlemek TCK m. 243'ün dördüncü fıkrası uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirmektedir. Bu hüküm 24 Mart 2016 tarihinden itibaren yürürlüktedir.
Zararlı APK ile haksız çıkar sağlanması ayrıca suç oluşturur mu?
TCK m. 244'ün dördüncü fıkrası, söz konusu maddede tanımlanan fiiller aracılığıyla haksız çıkar sağlanmasını ve bu durumun başka bir suç oluşturmamasını ayrı bir cezai yaptırıma bağlamaktadır: iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Fıkranın uygulanabilmesi için fiilin başka bir suç teşkil etmemesi ön koşulu aranmakta; bu değerlendirme somut olayın nitelendirilmesine göre şekillenmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy