Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Kararının Geçersizliği

Yönetim kurulu kararı, kurulun şirket adına açıkladığı iradedir. Geçersizlik, toplantının ve oylamanın nasıl yapıldığına, gündeme uyulup uyulmadığına ve aykırılığın iptal, butlan ya da yokluk olarak ele alınıp alınmadığına göre ayrılır. Bu ayrımlar tek bir sonuca bağlanamaz. Yürürlükten kaldırılan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 330. maddesi, esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça toplantı yeter sayısını ve kararların mevcut üyelerin çoğunluğuyla verileceğini ayrıca düzenler.

Kurulun organ niteliği ve kararın oluşması

Yönetim kurulu, genel kurul gibi şirketin zorunlu ve vazgeçilmez organıdır. Borçlar hukukundaki temsil ilişkisinden farklı olarak kurul, şirketin kanuni temsilcisi sıfatını taşır ve iradesini şirket adına açıklar.

Üye gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi veya tüzel kişinin temsilcisi de seçilebilir. Kurul kolektif çalışır. Kararlar kural olarak kurul halinde toplanarak, müzakere edilerek ve usulüne uygun oylama yapılarak alınır.

Gündemde açıkça yer almayan bir husus, toplantıda hazır bulunan üyelerin tamamının itiraz etmemesi hali dışında kural olarak görüşülüp karara bağlanamaz.

Mülga kanunda toplantı ve karar nisabı

Yürürlükten kaldırılan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 330. maddesine göre, esas mukavelede aksine hüküm olmadıkça idare meclisinin karar verebilmesi için üyelerin en az yarısından bir fazlasının hazır bulunması şarttır. Esas mukavelede aksine hüküm varsa bu toplantı şartı uygulanmaz. Kararlar, hazır bulunan üyelerin çoğunluğuyla verilir.

Aynı madde, üyelerin birbirleri adına vekâleten oy kullanmasını yasaklar. Hüküm yürürlükten kaldırılmıştır; güncel mevzuata ait olduğu sonucu çıkmaz.

Oylar eşitse konu sonraki toplantıya bırakılır. O toplantıda da eşitlik olursa teklif reddedilmiş sayılır. Reddedilmiş sayılma sonucu yalnız ikinci toplantıdaki eşitlik hali içindir.

Tutanak, yazılı olur ve imza

İdare meclisi müzakereleri, üyeler arasından veya dışarıdan seçilen bir kâtip tarafından düzenli olarak zapta bağlanır. Madde, kâtibin seçilme biçimi dışında bu usule ayrıca bir geçersizlik sonucu bağlamaz.

Tutanakların hazır bulunan üyelerce imzalanması gerekir. Karara muhalif kalan varsa muhalefet sebeplerinin tutanağa yazılması ve oy sahibi tarafından imzalanması gerekir. Muhalefet sebebinin yazılması ve imzalanması, muhalif kalan üye bulunması şartına bağlıdır.

Üyelerden biri müzakere talep etmedikçe, idare meclisi kararları üyelerden birinin belirli bir konudaki teklifine diğerlerinin yazılı olurları alınarak da verilebilir. Yazılı olur yöntemi bu şarta bağlıdır ve yalnızca belirli bir husustaki teklif için öngörülmüştür.

330. madde, kararların geçerli olmasını yazılıp imza edilmiş bulunmalarına bağlar. Madde butlan, iptal, dava süresi veya görevli mahkemeyi düzenlemez. Hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.

Beş üyeli kurulda nisabın somut uygulanması

Dava konusu yönetim kurulu kararının alındığı tarihte yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 330. maddesinin birinci fıkrası, esas sözleşmede aksine hüküm yoksa karar için üyelerin en az yarısından bir fazlasının hazır bulunmasını ve kararların hazır bulunan üyelerin çoğunluğuyla verilmesini öngörür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2013/11499, K. 2014/1384 sayılı kararında bu toplantı yeter sayısı kuralını emredici nitelikte kabul etmiş ve incelenen şirketin esas sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadığını belirtmiştir. Davacı dahil beş üyeden oluşan kurulda toplantı nisabı dört kişidir. Bu hesap o kurula özgüdür.

Aynı karara göre üyenin dava konusu kararda oy kullanmaması veya kararı imzalamaması, onun toplantıda hazır bulunmadığı anlamına gelmez. Bu değerlendirme, o karardaki hazır bulunanlar cetvelinde davacının adı ve imzasının bulunmasına dayanır. İmzasız kararların genel olarak yok hükmünde olduğu sonucu çıkmaz.

Yargıtay, toplantı ve karar nisabının sağlandığını kabul etmiştir. Nisaba uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin yerel mahkeme kararının davalı yararına bozulmasına hükmetmiştir. Bu bozma, yokluk yaptırımının genel şartlarını tanımlamaz; yerel mahkemenin nisap değerlendirmesini hatalı bulur.

İptal, butlan ve yokluk bakımından aykırı karar

Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı yönetim kurulu kararları kural olarak iptal edilebilir nitelikte açıklanır. Bu nitelikteki karar, mahkeme iptal edinceye kadar sonuç doğurur. İptal kararı verilirse karar geriye etkili olarak ortadan kalkar.

İptal sebebi olarak kanun veya esas sözleşmeye aykırı toplantı ya da karar nisabı, usulüne uygun olmayan çağrı, gündemde olmayan konunun usulsüz oylanması, menfaat çatışmasında kanuni bildirim ve çekinme yükümlülüğüne uyulmaması ile esas amaca ve dürüstlük kuralına açıkça aykırı kararlar sayılır.

Kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, kişilik haklarına veya genel ahlaka aykırı kararlar batıl, yani kesin hükümsüz olarak nitelendirilir. Batıl kararın baştan hiç doğmadığı ve hukuki sonuç üretmediği kabul edilir. Belirsizliğin giderilmesi için tespite dayalı butlan davası açılabileceği belirtilir.

Gerçekte hiç toplantı yapılmadığı halde karar düzenlenmesi veya toplantı yeter sayısının hayali rakamlarla sağlanmış gösterilmesi, yokluk yaptırımı içinde ele alınır. Böyle bir sözde kararın hukuken hiç var olmadığı kabul edilir.

Üye tam sayısının çoğunluğu sağlanmadan yapılan toplantılarda alınan kararlar hukuken sakat sayılır. Bu anlatım, sakatlığın iptal, butlan veya yokluk türlerinden hangisine girdiğini ayırmaz.

Hukuka aykırı karardan doğan sorumluluk

Yönetim kurulu üyeleri hukuka aykırı kararlarla şirketin mal varlığını zarara uğratırsa şirketin kendisi, pay sahipleri veya alacaklılar bu üyeler aleyhine sorumluluk davası açabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy