6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 362/1 uyarınca anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Şirket esas sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadıkça aynı kişinin yeniden seçilmesi mümkündür. Yönetim kurulu üyelerinin görev süresine ilişkin düzenlemede Türk Ticaret Kanunu'nun 334 üncü maddesi hükmü saklı tutulmuştur. Kanunda öngörülen azami üç yıllık süreyi geçmemek kaydıyla esas sözleşmeyle daha kısa bir süre belirlenebilir veya genel kurul tarafından yönetim kurulu üyelerinin görev süresi kararlaştırılabilir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 362Kaynağı aç
Süresi Dolan Yönetim Kurulunun Görev ve Temsil Kapsamı
Mevzuatta yönetim kurulu üyeliğinin sürenin bitimiyle kendiliğinden düşeceğine yönelik bir düzenleme yer almamaktadır. Bu sebeple görev süresi biten üyelerin, yeni yönetim kurulu seçilip göreve başlayıncaya dek zorunlu yönetim işlerini yerine getirmeyi sürdürecekleri kabul edilmektedir. Organ eksikliğinin şirketin işleyişini bütünüyle durdurmasını engellemek amacıyla süresi dolan kurulun görev ve yetkileri, şirkete ait mevcut iş ve hizmetlerin yürütülmesiyle sınırlı olarak devam eder.
Eski tarihli yargı kararlarında, süresi dolan üyelerin yetkilerini sürdürmesinin yaratacağı riskler gerekçe gösterilerek şirketin organsız kaldığı ve mahkemenin tanıyacağı sürede durum düzeltilmezse feshe gidilmesi gerektiği yönünde kararlar verilmiştir. Buna karşılık sonraki yerleşik uygulamada, yönetim kurulunun görev süresinin dolmasıyla şirketin kendiliğinden organsız kalmayacağı ve zorunlu şirket işlerinin yürütülmesinin gerekliliği benimsenmiştir.
Genel Kurulu Toplantıya Çağırma Yetkisi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410/1 uyarınca genel kurul, görev süresi dolmuş olsa dahi yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılabilir. Bu açık kanun hükmü gereğince görev süresi biten kurul üyeleri, olağan veya olağanüstü genel kurulu usulüne uygun şekilde toplantıya davet etme salahiyetini korur.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 410Kaynağı aç
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2017/1965 Esas ve 2020/3080 Karar sayılı ilamına göre, yönetim kurulunun görev süresinin dolması veya seçimin iptali ya da butlanına karar verilmesi, o yönetimin çağrısıyla toplanan genel kurulda alınan kararların iptali sonucunu doğurmaz.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2017/1965, K. 2020/3080Kaynağı aç
Yönetim kurulunun sürekli biçimde toplanamadığı, karar nisabının oluşmasına fiilen imkân kalmadığı ya da kurulun mevcut olmadığı hâllerde ise çağrı mekanizması kilitlenmez. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410/2 uyarınca bu gibi durumlarda mahkemenin iznini alan tek bir pay sahibi dahi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Pay sahibinin talebi üzerine mahkemenin vereceği çağrı izni kararı kesindir.
Organ Eksikliği Davası ve Mahkemece Alınacak Tedbirler
Şirketin kanunen gerekli olan organlarından birinin uzun süreden beri mevcut olmaması veya genel kurulun toplanamaması durumunda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 530/1 uyarınca pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Bakanlığın istemi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi yönetim kurulunu dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler. Bu süre içinde durum düzeltilmezse mahkemece şirketin feshine karar verilir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 530Kaynağı aç
Organ eksikliği veya genel kurulun toplanamaması gerekçesiyle açılan davada mahkeme, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 530/2 uyarınca taraflardan birinin talebi üzerine şirketin menfaatlerini koruyucu gerekli önlemleri alabilir. Yargılama sürecinde bu kapsamda geçici nitelikte kayyım tayin edilmesi de mümkündür.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/4558 Esas ve 2013/20607 Karar sayılı ilamına göre, organ yokluğu davasında mahkemenin tanıdığı sürede genel kurul yapılamadığı için ilk derece mahkemesince şirketin feshine hükmedilmiş olsa bile, temyiz aşamasında genel kurul toplanıp yeni yönetim kurulu seçilmişse, bu seçimin fesih davasını konusuz bırakıp bırakmayacağı mahkemece değerlendirilmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2013/4558, K. 2013/20607Kaynağı aç
Süresi Dolan Yöneticilerin Sorumluluk ve Hakları
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2016/2071 Esas ve 2020/405 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, anonim şirketlerde görev süresi sona eren ve fiilen üst düzey yönetici ya da yetkili sıfatı kalmayan kişilerin, bu tarihten sonra tahakkuk eden şirket prim borçlarından dolayı yalnızca anonim şirket ortağı olmaları sebebiyle kamu borçlarına ilişkin şahsi sorumlulukları doğmaz.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2016/2071, K. 2020/405Kaynağı aç
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/4830 Esas ve 2014/9771 Karar sayılı ilamında ifade edilen ilke uyarınca, şirket yöneticilerinin görev süreleri resmi olarak dolmasına rağmen şirkette fiilen çalışmaya devam etmiş olmaları durumunda, bu fiili çalışma dönemine ilişkin olarak yürüttükleri görevle uyumlu münasip bir ücrete hak kazanacakları kabul edilmektedir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2013/4830, K. 2014/9771Kaynağı aç
Görev süresi dolan yönetim kurulu genel kurulu toplantıya çağırabilir mi?
Evet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410/1 uyarınca genel kurul, görev süresi dolmuş olsa dahi yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılabilir.
Yönetim kurulunun süresi bitince şirket mahkemece kendiliğinden feshedilir mi?
Hayır, pay sahipleri, alacaklılar veya Bakanlık başvurmadıkça mahkeme kendiliğinden fesih kararı veremez; dava açılsa dahi asliye ticaret mahkemesi önce yönetim kurulunu dinleyip durumun düzeltilmesi için süre verir.
Yönetim kurulu toplanamıyorsa tek bir ortak genel kurulu çağırabilir mi?
Evet, yönetim kurulunun sürekli toplanamaması, nisabın oluşamaması veya kurulun fiilen bulunmaması durumunda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 410/2 uyarınca mahkeme izniyle tek bir pay sahibi çağrı yapabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

