Anlaşmalı Boşanma Protokolü ile İlamlı İcra Takibi

İlamlı İcra Takibinde Eda Hükmü Zorunluluğu

İlamlı icra takibi başlatılabilmesi mahkeme kararının açık bir eda hükmü içermesine bağlıdır. Eda hükmü, borçlunun açık, belirli ve infaz edilebilir bir edimi yerine getirmesini zorunlu kılan mahkeme kararıdır. Bu niteliğin kabul edilebilmesi için edimin açık olması, miktarın belirli veya belirlenebilir nitelik taşıması ve hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak biçimde yorum gerektirmemesi şarttır. Kararda borçluya yönelik belirli bir parayı ödeme, bir taşınmazı teslim etme veya belirli bir işi yapma emri açıkça kurulmadığı sürece icra dairesi hükmü yorumlayamaz, genişletemez veya karardaki eksikliği tamamlayamaz.

İcra Mahkemesinin Sınırlı Yetkisi ve İlamın İnfazı

İcra mahkemesi sınırlı yetkili bir merci olup ilamın kapsamını genişletemez. Takibe konu edilen bir mahkeme kararında infaz edilecek kısım yalnızca ilamın hüküm bölümüdür. Hüküm bölümü yorumlanamaz; icra dairesi kararda açıkça yazılı olmayan sonuçlara ulaşamaz, hükmün kapsamını genişletemez ve karardaki eksiklikleri kendiliğinden tamamlayamaz.

Boşanma Protokolü Maddelerinin İlamlı Takibe Uygunluğu

Mahkemece onaylanmış olsa dahi eda hükmü içermeyen boşanma protokolü maddelerine dayanılarak ilamlı icra takibi yapılamaz. Düzenlemede aylık belirli bir nafakanın ödenmesi, maddi tazminat ödenmesi veya bir taşınmaz mülkiyetinin devredilmesi gibi açık ve kesin yükümlülükler yer aldığında bu kısımlar eda hükmü niteliği taşıdığından ilamlı icraya konu edilebilir. Buna karşılık icra dairesince yerine getirilmesi için yorum ve tespit gerektiren kayıtlar ilamlı takibe dayanak oluşturmaz.

Hesap ve Yorum Gerektiren Düzenlemelerin Niteliği

Anlaşmalı boşanma protokolünde kararlaştırılan ancak mahkeme hükmünde açık bir ödeme emri biçiminde yer almayan düzenlemeler eda hükmü niteliği taşımaz. Özellikle mahsup edilerek kalan kısmın ödenmesi, kira artış oranına göre bedel belirlenmesi veya satış koşuluna bağlanan yükümlülükler gibi doğrudan icraya elverişli olmayan kayıtlar ilamlı takibe konu edilemez. Nafaka mahsubu ve artış oranları gibi hesap ve yorum gerektiren alacak düzenlemeleri karşısında ilamlı icra yerine genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılması, alacak davası açılması veya hesap tespiti davası yoluna başvurulması gerekir.

Eda Hükmü İçermeyen Takibe Karşı Şikayet Yolu

Eda hükmü içermeyen bir boşanma ilamına dayanılarak ilamlı icra takibi yapılması ilama aykırılık teşkil eder. İcra ve İflas Kanunu m. 16 gereğince icra dairelerinin işlemlerine karşı genel şikayet süresi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün olmakla birlikte, bir hakkın yerine getirilmemesi veya ilama aykırılık hallerinde her zaman süresiz şikayet yoluyla icra mahkemesinden takibin iptali talep edilebilir. İcra mahkemesince takibin iptali yönünde verilen kararlara karşı yapılan istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesi kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun bulunması halinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 353/1-b/1 uyarınca duruşma yapılmaksızın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy