Amerika Hukukunda Oturum İzni ve Yasal Kalış Esasları

by Avukat Erdal Ersoy
Amerika Hukukunda Oturum İzni ve Yasal Kalış Esasları

Amerika Birleşik Devletleri'nde Vize ve Yasal Kalış Süresi

Vize, yabancı kişilerin Amerika Birleşik Devletleri'ne giriş başvurusu yapabilmesini sağlayan bir seyahat belgesidir; tek başına ülkeye giriş garantisi sağlamadığı gibi ülkede ne kadar süre kalınacağını da kendiliğinden belirlemez. Giriş izni verilmesi ve kalış süresinin tayini, sınır giriş noktasında görevli DHS ve CBP makamlarının yetki alanındadır.

Yasal kalış süresi vizenin son geçerlilik tarihine göre tespit edilmez. Ülkede yetkili olarak kalınabilecek süre, kabul damgasında veya Form I-94 kabul kaydında gösterilen nihai tarih ya da statü süresini ifade eden D/S kaydı üzerinden belirlenir.

Statü İhlali ve Geçici Kalış Sürelerinin Uzatılması

Yetkili kalış süresinin aşılması, kişinin yasal statü dışına çıkmasına ve ileride gerçekleştireceği vize veya göçmenlik başvurularında sorunlarla karşılaşmasına yol açabilir. Ayrıca bu tür süre aşımları, belirli durumlarda mevcut vizenin kendiliğinden hükümsüz kalması sonucunu da doğurabilmektedir.

Geçici statü sahiplerinin kalış sürelerini uzatma veya statü değişikliği taleplerini mevcut yasal kalış süreleri sona ermeden iletmeleri yönünde idari düzenlemeler bulunmaktadır. Bu müracaatlar bazı geçici kategorilerde Form I-539 ile yapılırken, istihdama dayalı belirli sınıflandırmalarda işlemlerin Form I-129 üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Birçok çalışma kategorisinde vize başvurusunda bulunulmadan önce USCIS nezdinde onaylanmış bir dilekçenin mevcudiyeti aranmaktadır. Bu çerçevede H, L, O, P, Q ve R gibi iş veya faaliyet türlerine özgü farklı sınıflandırmalar yer alır.

Kalıcı Oturum İzni Olarak Green Card Başvurusu

Green Card, hamiline Amerika Birleşik Devletleri'nde sürekli yaşama ve çalışma hakkı tanıyan daimi oturum statüsünün resmi kanıtıdır. Kalıcı oturum süreci çoğu kişi bakımından iki temel aşamadan oluşur; öncelikle bir göçmenlik dilekçesi sunulur, ardından kalıcı oturum başvurusu yürütülür. Başvurunun Amerika Birleşik Devletleri içinden yapılması halinde bu ikinci aşama çoğunlukla Form I-485 vasıtasıyla yürütülmektedir.

Aile temelli kalıcı oturum süreçlerinde ilk adım çoğu zaman Form I-130 sunulmasıdır; bu işlem sponsor ile yararlanıcı arasındaki ailevi bağın göçmenlik hukuku bakımından tanınmasını sağlar. Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan kişilerin ülkeden ayrılmadan daimi ikamet hakkına başvurması ise adjustment of status prosedürüyle gerçekleşir. Bu yola başvurabilmek için ilgilinin uygun göçmenlik kategorisinde yer alması ve bazı sınıflarda vize numarasının hazır hale gelmesi aranır.

İnsani Koruma ve Geçici Kabul Mekanizmaları

Amerika Birleşik Devletleri'nde fiziken bulunan veya ülkenin giriş noktasında yer alan yabancılar, belirli şartlar dairesinde Form I-589 ile iltica başvurusunda bulunabilirler. Bu başvurunun genel kural olarak ülkeye varış tarihinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde yapılması gerekmektedir.

Savaş, afet veya olağanüstü koşullar sebebiyle DHS tarafından belirlenen devletlerin vatandaşlarına Geçici Koruma Statüsü tanınabilmektedir. Bu statü kendi başına bir Green Card niteliği taşımaz; ancak ilgililere belirli bir süre için yasal kalış ve çoğu durumda çalışma yetkisi sağlayabilir.

Acil insani mülahazalar veya önemli kamu yararı gerekçesiyle Amerika Birleşik Devletleri dışındaki yabancılara takdiren tanınan insani şartlı kabul, geçici bir giriş ve kalış imkânı sunmakla birlikte hukuken resmi bir kabul niteliği taşımamaktadır.

Vizedeki geçerlilik tarihi Amerika'da kalınabilecek süreyi mi gösterir?

Hayır, vizedeki son geçerlilik tarihi Amerika Birleşik Devletleri'nde yetkili olarak kalınabilecek son günü göstermez. Yasal kalış süresi kabul damgasında, Form I-94 üzerinde yer alan tarihte veya D/S kaydında gösterilen süreye göre belirlenir.

Amerika içinden ayrılmadan Green Card başvurusu yapılabilir mi?

Evet, uygun göçmenlik kategorisinde yer alan ve bazı sınıflar için zorunlu olan vize numarası hazır hale gelen kişiler, Form I-485 kullanarak adjustment of status yoluyla ülke dışına çıkmadan kalıcı oturum başvurusunda bulunabilirler.

Geçici Koruma Statüsü (TPS) Green Card hakkı sağlar mı?

Hayır, TPS kendi başına bir Green Card sağlamaz. İlgili ülke vatandaşlarına belirli bir süre için yasal kalış ve çoğu durumda çalışma izni alma imkânı verir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu