İkamet Yoluyla Norveç Vatandaşlığı Kazanımında Temel Şartlar
Norveç vatandaşlığına ikamet yoluyla geçişte temel kural, son 11 yıllık dönemin en az 8 yılında Norveç'te ikamet edilmiş olmasıdır. Bu ikamet süresinin hesaba katılabilmesi için başvurucunun sahip olduğu oturum izinlerinin her birinin kural olarak en az bir yıl geçerlilik süresine sahip bulunması gerekir.
Vatandaşlık başvurusunda bulunan ilgilinin hem müracaat yaptığı sırada hem de dosyanın incelenip karara bağlandığı süreç boyunca Norveç'te fiilen ikamet ediyor olması zorunludur.
Vatandaşlık başvurusu yapılmış olması kişiye Norveç'te kalma hakkı bahşetmez. Geçici oturum iznine sahip olan başvurucuların mevcut izinlerini süresi dolmadan gerektiğinde yenilemeye devam etmeleri zorunludur.
İkamet Süresini Kısaltan İstisnalar ve Özel Başvuru Halleri
İltica veya koruma statüsüyle oturum izni almış kişiler için vatandaşlık başvurusunda aranan ikamet süresi son 10 yılın 7 yılı olarak uygulanır. Yeterli gelire sahip olan başvurucular bakımından ise bu süre son 10 yılın 6 yılına indirilir. Gelir istisnasından yararlanabilmek için son vergi kesinleşmesindeki toplam gelirin belirlenen asgari eşiği aşması gerekir; 2024 vergi yılı değerlendirmesinde bu eşik 366.675 NOK olarak öngörülmüştür.
Norveç'te doğanlar veya 18 yaşını doldurmadan önce ülkeye gelmiş olan yabancılar için de genel kurallara kıyasla daha kısa ikamet şartları uygulanır. Norveç vatandaşı eş, kayıtlı partner veya birlikte yaşanan partner üzerinden başvurulması durumunda ise başvurucunun son 10 yıl içinde en az 5 yıl Norveç'te yaşamış olması ve ikamet süresi ile evlilik veya ortak yaşam süresinin toplamının en az 7 yılı bulması şartı aranır.
İkamet Süresinin Hesaplanması, Başlangıç Tarihi ve Kesintiler
Vatandaşlık hesabında dikkate alınacak sürenin başlangıcı oturum izninin alınış usulüne göre farklılaşır. Oturum iznini Norveç'e gelmeden önce almış olan kişiler için süre kural olarak ülkeye fiili giriş tarihinden itibaren işlemeye başlar; giriş tarihinin belgelendirilemediği hallerde ise polis kaydı veya Ulusal Nüfus Sicili kaydı başlangıç kabul edilir. Oturum iznini Norveç'e girdikten sonra alanlar için süre başvuru tarihinden itibaren başlatılır.
İkamet süresi hesaplanırken mevzuata aykırı durumlar ve kesintiler toplam süreden düşülür. Bir oturum izninin sona erdiği tarih ile yeni izin başvurusu arasında oluşan boşluklar ve hukuka aykırı kalışlar vatandaşlık hesabına dahil edilmez. Bununla birlikte, bir takvim yılında iki aydan fazla süre yurt dışında kalınması halinde yalnızca aşan süre değil, yurt dışında geçirilen sürenin tamamı ikamet hesabından indirilir.
Gerekli yasal şartlar ve ikamet süreleri fiilen tamamlanmadan erken yapılan başvurularda, dosya inceleme anında ilgili eşiklere henüz ulaşılamamışsa müracaat reddedilebilir.
Daimi Oturum Şartı ve Süreçteki Ayrımlar
Vatandaşlık başvurusunun kabul edilmesi için başvurucunun daimi oturum iznine sahip olması ya da vatandaşlık hakkında karar verildiği tarihte daimi oturum şartlarını eksiksiz taşıması şarttır. Daimi oturum izni bulunmayan ve vatandaşlık karar anında bu şartları da karşılamayan kişilerin başvuruları reddedilir.
Daimi oturum izni için gereken kesintisiz ikamet süresi başvurucunun kalış türüne göre belirlenir. Koruma, yeniden yerleştirme, güçlü insani gerekçelere dayanan oturum izinleri ile bu gruplarla bağlantılı bazı aile birleşimi hallerinde 5 yıllık sürekli ikamet süresi aranır. Buna karşılık çalışma göçü, Norveçli veya Nordik vatandaşı ile aile birleşimi ve koruma ya da insani gerekçe dışındaki birçok aile birleşimi durumunda 3 yıllık ikamet süresi yeterlidir.
Avrupa Birliği (AB) veya Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) vatandaşı olan kişiler, Norveç'te en az 5 yıl ikamet ettikten sonra sürekli ikamet hakkı müracaatında bulunabilirler.
1 Eylül 2025 tarihinden sonra polise sunulan daimi oturum başvurularında, yasal şartların tamamının başvuru anında değil, idari kararın verildiği anda mevcut olması zorunludur. Yine 1 Eylül 2025 sonrasında daimi oturum alabilmek için 18-67 yaş grubundaki kişilerin ders tamamlama usulü yerine en az A2 seviyesinde sözlü Norveççe sınavı ile kişinin anladığı bir dilde sosyal bilgiler testini başarmış olmaları şart koşulmuştur.
Dil Yeterliliği, Sınavlar, Kimlik ve Adli Sicil Şartları
Vatandaşlık başvurusunda bulunan 18-67 yaş arasındaki kişilerin, polis randevusunda belgelerini sunarken en az B1 düzeyinde sözlü Norveççe sınavı ile vatandaşlık testi veya Norveççe sosyal bilgiler testini geçmiş olmaları aranır; belirli sınırlı gruplar için A2 seviyesi de yeterli görülebilmektedir.
Norveç vatandaşlığına kabul edilebilmek için başvurucunun kimliğinin doğrulanmış olması zorunludur. Kimlik tespitinde genel kural ilgilinin geçerli bir pasaport sunmasıdır.
On beş yaşından büyük vatandaşlık başvurucularının polis randevusuna en fazla 3 aylık bir adli sicil belgesi sunmaları gerekir. Mahkûmiyet, adli para cezası veya devam eden adli soruşturmalar, vatandaşlık kazanımını geciktirebilir ve bazı durumlarda belirli bekleme sürelerinin doğmasına sebep olabilir.
Çifte Vatandaşlık Esası
Norveç hukukunda 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren çifte vatandaşlığa izin verilmektedir. Bu tarihten itibaren Norveç vatandaşlığını kazanan kişilerin önceki vatandaşlıklarından çıkmaları genel kural olarak istenmez. Kişi Norveç vatandaşı olduğunda diğer vatandaşlıklarını koruyabilir; ancak ilgilinin vatandaşı olduğu diğer devlet çoklu vatandaşlığı kabul etmiyorsa, o devletin kendi hukuku uyarınca önceki vatandaşlık kaybedilebilir.
Norveç vatandaşlığı için genel ikamet süresi ne kadardır?
Genel kural, son 11 yıllık dönemin en az 8 yılında kural olarak en az birer yıllık geçerli izinlerle ikamet edilmiş olması ve karar verilene kadar Norveç'te ikametin fiilen sürdürülmesidir.
Vatandaşlık başvuru sürecinde geçici oturum izninin yenilenmesi gerekir mi?
Evet, vatandaşlık başvurusu yapılmış olması kişiye Norveç'te kalma hakkı bahşetmez; geçici oturum sahiplerinin izinlerini süresi dolmadan yenilemeye devam etmeleri gerekir.
Norveç vatandaşıyla evli olanlar için ikamet şartı nasıl hesaplanır?
Norveç vatandaşı eş veya partner ile birlikte yaşayanların son 10 yıl içinde en az 5 yıl ikamet etmiş olmaları ve ikamet süresi ile birliktelik süresi toplamının en az 7 yılı bulması gerekir.
Yurt dışında geçirilen süreler ikamet hesabını nasıl etkiler?
Bir takvim yılı içinde 2 aydan fazla yurt dışında kalınması durumunda, yalnızca aşan süre değil, ilgili takvim yılında yurt dışında geçirilen sürenin tamamı ikamet hesabından indirilir.
Vatandaşlık başvurusunda hangi sınavlar aranır?
18-67 yaş arasındaki kişilerin en az B1 düzeyinde sözlü Norveççe sınavı ile vatandaşlık testi veya Norveççe sosyal bilgiler testini geçmiş olmaları aranır; belirli sınırlı gruplar için A2 seviyesi de yeterli sayılabilir.
Norveç çifte vatandaşlığa izin verir mi?
Evet, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren Norveç çifte vatandaşlığa izin vermektedir; ancak ilgilinin vatandaşı olduğu diğer devlet izin vermiyorsa o ülkenin mevzuatı uyarınca vatandaşlık kaybı gerçekleşebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy