Alternatif Yatırım Fonu Kavramı ve Hukuki Çerçevesi
Alternatif yatırım fonları (AIF), 2009/65/EC sayılı UCITS Yönergesi kapsamına girmeyen tüm yatırım fonlarını ifade eder. Koruma fonları, risk sermayesi, özel sermaye fonları ve gayrimenkul fonları bu çerçevede alternatif yatırım fonu olarak kabul edilir.
2011/61/EU Sayılı AIFMD Düzenlemesi ve Uygulama Kapsamı
Alternatif yatırım fonlarının idaresi 2011/61/EU sayılı Alternatif Yatırım Fonu Yöneticileri Yönergesi (AIFMD) ile düzenlenmiştir. Yönerge kuralları, fonlar Avrupa Birliği sınırları içinde pazarlandığı müddetçe yöneticilerin yerleşik olduğu ülkeden bağımsız olarak uygulanır. Koruma fonları ve özel sermaye fonları gibi alternatif yapıları idare eden fon yöneticileri bu hukuki rejime tabidir.
Doğrudan Satış Rejimleri ve Tek Pasaport Sistemi
2011/61/EU sayılı Yönerge'nin 36. ve 42. maddeleri gereğince, Birlik dışındaki yöneticiler veya Birlik yöneticileri tarafından idare edilen Birlik dışı fonlar, pazarlandıkları veya yönetildikleri her bir üye ülkenin ulusal doğrudan satış rejimlerine tabidir. Yönerge, bu ulusal rejimlerin yerine tek bir yetkilendirme ile farklı ülkelerde hizmet sunulmasını sağlayan bir pasaport sistemine geçilmesini amaçlar.
Pasaport sisteminde, bir Birlik üyesi devlette yetkilendirilen ve düzenlemedeki kurallara uyum sağlayan bir fon yöneticisi, tüm Avrupa Birliği sınırları dahilinde profesyonel yatırımcılara fon yönetimi ve pazarlaması yapma yetkisi kazanır.
Birlik Dışı Fonlar İçin Değerlendirme Ölçütleri
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), Birlik dışındaki ülkelerde bulunan fonlara pasaport imkanının sağlanmasına yönelik olarak her bir ülkeyi münferit incelemeye tabi tutar. Bu değerlendirmelerde yatırımcı koruması, pazardaki bozulma, rekabet ve sistematik riskin kontrolü ölçütleri esas alınır.
Belirlenen ölçütler çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda Amerika Birleşik Devletleri, İsviçre, Japonya, Kanada, Avustralya, Singapur, Hong Kong, Man Adası, Guernsey, Jersey, Bermuda ve Cayman Adaları'nda yerleşik fon ve yöneticilerin pasaport rejimine uygun olduğuna dair değerlendirme yapılmıştır.
Yabancı Sermaye Piyasası Araçlarının Türkiye Piyasasındaki Satışı
Türkiye'de yabancı menşeli sermaye piyasası araçlarının satışı, 23 Ekim 2013 tarihli ve 28800 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan VII-128.4 sayılı Yabancı Sermaye Piyasası Araçları ve Depo Sertifikaları ile Yabancı Yatırım Fonu Payları Tebliği hükümlerine göre yürütülür. Bu kapsamdaki araçların gerek halka arz yoluyla gerekse halka arz edilmeksizin satılmasına yönelik süreçlerin işletilebilmesi adına Sermaye Piyasası Kurulu'na başvuru gerçekleştirilmesi gereklidir.
Alternatif yatırım fonu hangi fon türlerini kapsar?
2009/65/EC sayılı UCITS Yönergesi kapsamında bulunmayan koruma fonları, risk sermayesi, özel sermaye fonları ve gayrimenkul fonları alternatif yatırım fonu olarak kabul edilir.
AIFMD pasaportu hangi yetkiyi sağlar?
Bir AB üye devletinde yetkilendirilen ve yasal şartlara uyum sağlayan fon yöneticisinin tüm Birlik sınırlarında profesyonel yatırımcılara fon yönetimi ve pazarlaması yapabilmesini sağlar.
Yabancı fon paylarının Türkiye'de satışı izne tabi midir?
Evet, SPK'nın VII-128.4 sayılı Tebliği gereğince yabancı sermaye piyasası araçlarının ve fon paylarının Türkiye'de halka arz edilerek veya edilmeksizin satışı için Sermaye Piyasası Kurulu'na başvurulması zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy