Aile İkamet İzninin Kapsamı ve Süresi
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 34. maddesi uyarınca; Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi kapsamındakilerin, Türkiye'de ikamet izinlerinden birine sahip yabancıların, mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna ve kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna aile ikamet izni verilebilir.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 34Kaynağı aç
Aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde düzenlenir ve bu iznin süresi hiçbir koşulda destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.
Türk vatandaşı ile evlenmiş olmak yabancı eşe tek başına ve koşulsuz bir ikamet hakkı doğurmaz. Yabancı eşin kanunda öngörülen yasal şartları taşıması zorunlu olup idare, başvuruyu kamu düzeni, kamu güvenliği ve göç kurallarına uyum çerçevesinde inceleme yetkisine sahiptir.
Destekleyicide Aranan Gelir, Barınma ve İkamet Şartları
6458 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca destekleyicinin toplam gelirinin asgari ücretten az olmaması ve ailede bulunan kişi başına asgari ücretin üçte birinden az olmayacak düzeyde aylık gelire sahip bulunması gerekir.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 35Kaynağı aç
Destekleyicinin ailenin nüfusuna göre genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olması ve tüm aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası yaptırmış olması şarttır.
Destekleyicinin başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan herhangi birinden hüküm giymemiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemesi, Türkiye'de en az bir yıldır ikamet izniyle kalıyor olması ve adres kayıt sisteminde kaydının bulunması aranır.
Bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni veya çalışma izni bulunanlar, 5901 sayılı Kanun'un 28. maddesi kapsamında olanlar ve Türk vatandaşlarıyla evli yabancılar hakkında Türkiye'de en az bir yıl ikamet izniyle kalmış olma şartı uygulanmaz. Ayrıca Türkiye'de bulunan mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahipleri bakımından destekleyicide aranan gelir, barınma, sağlık sigortası, adli sicil, ikamet süresi ve adres kayıt sisteminde kayıtlı olma şartları aranmayabilir.
Başvuru Sahibi Eş ve Çocuklar Bakımından Aranan Koşullar
Aile ikamet izni talebinde bulunan yabancı ile eşinin her birinin on sekiz yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Yabancının vatandaşı olduğu ülkenin hukukuna göre birden fazla eş ile evli bulunması durumunda aile ikamet izni eşlerden yalnızca birine verilebilir; ancak diğer eşlerden olan çocuklar için de aile ikamet izni düzenlenebilir.
Çocuklar adına aile ikamet izni verilmesinde, Türkiye dışında varsa ortak velayeti bulunan anne veya babanın muvafakati aranır.
Başvuru sahibinin destekleyiciyle birlikte yaşadığını veya yaşama niyeti taşıdığını ortaya koyması, evliliği aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapmamış olması ve 6458 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamına girmemesi gerekir. Geçerli pasaportu, pasaport yerine geçen belgesi, vizesi, ikamet ya da çalışma izni bulunmayanlar, bu belgeleri hileli yollarla edindiği veya sahte olduğu anlaşılanlar, vize veya ikamet izin süresinin bitiminden itibaren en az altmış gün süreli pasaportu bulunmayanlar ile 15. maddenin ikinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla vize muafiyetinde bulunsalar dahi 15. maddenin birinci fıkrasında sayılan yabancılar Türkiye'ye kabul edilmeyerek geri çevrilir. Yapılan bu işlemler yabancıya tebliğ edilir; tebligatta karara karşı itiraz hakları ile yasal hak ve yükümlülükler gösterilir.
6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 7Kaynağı aç
Evliliğin İncelenmesi, Başvurunun Reddi ve İptal Halleri
Evliliğin sırf ikamet izni alabilmek amacıyla yapıldığı yönünde makul şüphe bulunması halinde valilik tarafından evliliğin bu amaçla yapılıp yapılmadığı araştırılır. Araştırma sonucunda evliliğin anlaşmalı olduğu tespit edilirse aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir. Aile ikamet izni verildikten sonra da evliliğin anlaşmalı olup olmadığı valiliklerce denetlenebilir.
Destekleyici ve başvuru sahibi bakımından aranan şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması halinde aile ikamet izni başvurusu reddedilebilir, izin iptal edilebilir veya süresi uzatılmaz. Yabancı hakkında geçerli sınır dışı etme kararı veya Türkiye'ye giriş yasağı bulunması yahut ikamet izninin veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi halinde ise oturma izni uzatılmaz yahut iptal edilir.
Boşanma, Vefat ve Yaş Sınırında Kısa Dönem İkamet İznine Geçiş
Destekleyicinin vefat etmesi halinde, bu kişiye bağlı aile ikamet izniyle kalan yabancılara süre şartı aranmaksızın kısa dönem ikamet izni verilebilir.
Boşanma halinde, Türk vatandaşıyla evli yabancıya en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olmak kaydıyla kısa dönem ikamet izni verilebilir. Yabancı eşin aile içi şiddet gerekçesiyle mağdur olduğu ilgili mahkeme kararıyla sabit ise üç yıllık süre şartı aranmaz.
En az üç yıl aile ikamet izniyle Türkiye'de kalmış olan çocuklardan on sekiz yaşını tamamlayanlar, talep etmeleri halinde bu izinlerini kısa dönem ikamet iznine dönüştürebilir.
Aile ikamet izni bulunan çocuklar eğitim için ayrıca öğrenci ikamet izni almalı mıdır?
Hayır, aile ikamet izni on sekiz yaşına kadar yabancı çocuklara ayrıca öğrenci ikamet izni almalarına gerek kalmaksızın ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim hakkı sağlar.
Aile ikamet izni başvurusunun reddine karşı nerede ve hangi sürede dava açılır?
Başvurunun reddi kararına karşı, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde kararı veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy